Nhà báo Phạm Trung Tuyến – Phó Giám đốc Kênh VOVGT – Đài Tiếng nói Việt Nam: Tiếp cận một cơ hội lớn để hình thành cách thức làm báo mới hiệu quả hơn

Thứ năm - 04/05/2023 10:27
Khi “Trần Ai”- một phóng viên của VOVGT thường trú trong thế giới ảo viết bài “Giải nhiệt cơn sốt ChatGPT trong thế giới ảo” với rất nhiều điều “thú tội” về những gì Al có thể làm, cũng như không ít những rủi ro khi ứng dụng, chúng tôi đã trò chuyện với nhà báo Phạm Trung Tuyến- Phó Giám đốc Kênh VOVGT.

Khi nhà báo có một trợ lý ảo…

+ Trần Ai có viết rằng: “Với người Việt, AI có lẽ giống như ma, nhiều người nói nó tồn tại, nhưng chỉ một vài người nhìn thấy nó, hoặc không. Cho đến khi ChatGPT ra đời, bỗng nhiên ai cũng có thể nhìn thấy, “sờ nắm” xem AI là cái gì và làm được gì”. Sự xuất hiện của ChatGPT cũng là một điều thú vị với nghề báo, thưa ông?

- Chat GPT là sản phẩm chatbot của OpenAI, nó cũng giống với rất nhiều công cụ khác đã từng xuất hiện trong lịch sử phát triển của con người. Vì Chat GPT là công cụ về ngôn ngữ nên tôi có cảm giác, sự xuất hiện của Chat GPT sẽ ảnh hưởng và tác động tương đối mạnh với người làm báo.

Thực tế loài người chúng ta đã trải qua và tiếp nhận nhiều công cụ hỗ trợ lao động khác nhau, đương nhiên nhiều công cụ hiện đại sẽ đe dọa những thói quen của người lao động khi kỹ năng đang sử dụng của họ có thể bị trở nên tầm thường so với những công cụ hỗ trợ mới.

Giống như trước đây có sự xuất hiện của máy dệt, máy tính, Internet… đến bây giờ có AI. ChatGPT cũng chỉ là công cụ và khi có sự xuất hiện của công cụ mới thì chúng ta hãy tận dụng nó, tìm cách khai thác nó, tận dụng kỹ năng để sử dụng nó một cách hiệu quả nhất. Thay vì chúng ta sợ hãi nó.

111
Nhà báo Phạm Trung Tuyến – Phó Giám đốc Kênh VOVGT – Đài Tiếng nói Việt Nam.

+ Được biết, VOVGT cũng đang triển khai một thử nghiệm nhằm tận dụng Al trong một số khâu của công việc, cụ thể như thế nào, thưa Phó Giám đốc?

- Chúng tôi đang phối hợp với một nhóm công nghệ để phát triển công cụ AI trong sản xuất nội dung, bạn phóng viên Trần Ai của VOVGT là một ví dụ trong những thử nghiệm đó. Bạn Trần Ai quét nguồn do chúng tôi chỉ định, ví dụ quét toàn bộ nguồn phát sóng của VOVGT, tư liệu từ các thư viện online như một trợ lý cho các nhà báo của kênh, xuất báo cáo, thậm chí có thể viết những bài có fomart sẵn như bài viết của Trần Ai viết về ChatGPT mà bạn đã đọc.

Các thử nghiệm của chúng tôi dự kiến còn cần thời gian nữa mới hoàn thiện để triển khai áp dụng trong một số chương trình mang tính giải trí hoặc chuyển thể các tác phẩm của VOV đã phát sóng sang các nền tảng khác nhau, định dạng khác…

+ Như vậy ChatGPT có thể góp sức giúp nhà báo làm việc tốt hơn không, thưa ông?

- Giống như khi có Internet, có Google search, các nhà báo đối diện với việc không bịa được nữa, họ bịa ra bị bóc phốt ngay. Nhiều nhà báo đã sợ khi lấy thông tin trên Internet vì dễ bị phát hiện xào bài bởi công cụ Google search.

Nhưng bên cạnh đó, Google có thể tìm kiếm thông tin mềm, tìm kiếm những gợi ý đề tài, hình ảnh, thông tin đã được đề cập để từ đó tìm kiếm được cách tiếp cận đề tài mới. Chúng ta thấy rằng công cụ mới chỉ đe dọa những người không thật sự có khả năng sáng tạo ra những giá trị mới, còn đối với những người có khả năng sáng tạo thì công cụ mới sẽ góp sức giúp cho anh làm việc tốt hơn.

Tất nhiên, tôi chưa thể đánh giá ChatGPT sẽ hỗ trợ như thế nào, khả năng đến đâu, mức độ nào, nhưng tôi tin rằng khi nó hoàn thiện nó sẽ là công cụ hữu ích của các nhà báo, mỗi một nhà báo sẽ có một trợ lý ảo để tham mưu, để đối thoại, để phản biện các ý tưởng đề tài của mình, để cung cấp thêm những thông tin nền một cách rõ ràng, cụ thể hơn. Mỗi nhà báo sẽ có một cộng sự để sắp xếp tư liệu, như một thư ký riêng thì nhà báo sẽ có khả năng sáng tạo tốt hơn.

Từ đó, triển khai các đề tài một cách nhanh hơn, bớt đi những công sức cơ học. ChatGPT thực tế đã hỗ trợ nhiều cho các nhà báo. Tôi cho rằng, nếu chúng ta nhìn xu hướng sử dụng trí tuệ nhân tạo, đặc biệt trong việc hỗ trợ báo chí thì rõ ràng chúng ta đang tiếp cận một cơ hội lớn để có thể hình thành cách thức làm báo mới hiệu quả hơn và nó có thể đem đến những sản phẩm báo chí có chất lượng hơn.

Sự chân thật, tính xác thực của nguồn tin

+ Tiếp cận một cơ hội lớn nhưng cũng không ít những rủi ro, thưa ông?

- Tất nhiên rồi. Bất cứ một công cụ nào cũng có những tác động khác nhau, chủ yếu do cách chúng ta sử dụng. Ví dụ chúng ta coi ChatGPT như một công cụ hỗ trợ, làm trợ lý cho công việc của chúng ta tốt hơn nó khác với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để làm thay mình. Nếu chúng ta lười biếng thì chính là đã tự từ bỏ cái cơ hội lao động của mình mà nhường cho máy móc. Nếu chúng ta sử dụng máy móc để làm gia tăng giá trị, số lượng công việc của mình thì nó khác.

Vì vậy tích cực hay tiêu cực là phụ thuộc vào cách chúng ta ứng xử với công cụ, sử dụng công cụ ra sao? Chẳng hạn như hiện nay ChatGPT có thể quét thông tin nền từ nhiều nguồn khác nhau để hình thành một văn bản, gần giống với một bài báo. Một nhà báo cũng có thể tìm nhiều nguồn tư liệu khác nhau để viết một bài báo, nhưng một bài báo nghiêm túc thì khi sử dụng thông tin ở đâu thì phải dẫn nguồn. Còn cứ hình dùng một bài báo do ChatGPT xử lý sẽ không biết lấy ở bao nhiêu nguồn… thì đó chính là vấn đề đáng lo ngại.

111

+ Ông đang đặt ra câu chuyện về nguồn tin, bản quyền và nó khiến cho bối cảnh tin tức trở nên nhiễu loạn, khó kiểm soát?

- Vấn đề tôi muốn nói ở đây là chúng ta hiện chưa có hành lang pháp lý cho việc xuất bản các sản phẩm do trí tuệ nhân tạo viết. Tôi nghĩ rằng chúng ta nên quay trở lại nguyên tắc ban đầu của báo chí khi chúng ta sử dụng tư liệu. Ở đây câu chuyện sẽ là các cơ quan quản lý, các Hội nghề nghiệp đã đến lúc cần nhìn đến việc nên ứng xử với các tác phẩm viết từ trí tuệ nhân tạo như thế nào? Lâu nay chúng ta đã quen với việc các nhà báo viết bài nhiều khi không dẫn nguồn và mặc định công nhận những tác phẩm như thế là của riêng cá nhân. Vì thế ChatGPT cũng “có cửa” sản xuất những bài báo không cần dẫn nguồn. Công cụ AI mà chúng tôi đang thử nghiệm để sản xuất nội dung sẽ chỉ sử dụng các nguồn do tòa soạn chỉ định.

+ Từ câu chuyện của ChatGPT, có vẻ như chúng ta đang quá để ý đến những cái mới mà quên đi rằng, bản thân nghề báo không dễ gì thay thế được khi chúng ta thực sự làm nghề một cách nghiêm túc. Đây cũng là cơ hội để nhìn lại chính mình, thưa ông?

- Đúng vậy. Chúng ta cần đặt ra vấn đề là báo chí phải trở lại những giá trị ban đầu của nó, đó là sự chân thật của nguồn tin, tính xác thực của nguồn tin. Chúng ta đang bỏ qua những yếu tố cấu thành bài báo đúng nghĩa và chúng ta lo lắng về những xu hướng mới.

Nhìn nhận lại vấn đề này, người làm báo sẽ không phải lo ngại về chuyện trí tuệ nhân tạo có thể thay thế chúng ta hay không mà lúc đó ChatGPT đích thực chỉ như một công cụ sử dụng. Có rất nhiều nhà báo làm việc vì lý do này, lý do khác, nhưng điều quan trọng hơn là chúng ta có trách nhiệm với chính chúng ta.

Nếu chúng ta không duy trì các nguyên tắc để đảm bảo độ xác tín của thông tin chúng ta cung cấp thì người đọc không tin chúng ta. Bởi vậy, người làm báo phải tôn trọng chính bản thân mình và nếu theo đuổi mục tiêu phục vụ công chúng, mang thông tin có giá trị từ sản phẩm của mình đến công chúng thì cần phải duy trì các nguyên tắc truyền thống của báo chí. Đó là tính chính xác, sự khả tín, sự đúng mực, chân thật của tin tức mà nghề nghiệp đã quy định.

+ Trân trọng cảm ơn ông!

Hà Vân (Thực hiện)
nguon: https://www.congluan.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
5.jpg 66.jpg 29.jpg 49.jpg 20.jpg 42.jpg 13.jpg 37.jpg 6.jpg 67.jpg 31.jpg 50.jpg 22.jpg 43.jpg 15.jpg 38.jpg 7.jpg 68.jpg 33.jpg 52.jpg 24.jpg 45.jpg 16-1.jpg 39.jpg 40.jpg 9.jpg 71.jpg 34.jpg 63.jpg 27.jpg 48.jpg 19.jpg 41.jpg 12-qn1.jpg a-T.jpg 36.jpg 8a334df96fbbb3e5eaaa.jpg ec1643b261f0bdaee4e1.jpg 75528951ab13774d2e02.jpg 740f0438267afa24a36b.jpg 9e931db13ff3e3adbae2.jpg eef9d3a2f1e02dbe74f1.jpg ac94b8a49de641b818f7.jpg ae0f6bdb499995c7cc88.jpg 895e11f733b5efebb6a4.jpg 27c48a2ea86c74322d7d-1.jpg f7b945c06782bbdce293.jpg 0f6e3f741c36c0689927.jpg c23927250467d8398176.jpg 906029e10ba3d7fd8eb2.jpg 32b8e242c0001c5e4511-1.jpg f774eba794e548bb11f4.jpg 7a0a8baca9ee75b02cff.jpg dcd1d242f0002c5e7511.jpg 23289506b7446b1a3255.jpg 66d134e644a498fac1b5-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg 35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg
  • Đang truy cập14
  • Hôm nay2,829
  • Tháng hiện tại74,481
  • Tổng lượt truy cập3,175,236
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây