Qua 3 giải báo chí Quốc gia năm 2020, 2021, 2022: THỜI SỰ BÁO CHÍ, TẦM VÓC TÁC PHẨM, THỂ HIỆN HẤP DẪN - 3 YÊU CẦU CỦA TÁC PHẨM DỰ THI

Thứ ba - 29/08/2023 10:38
Trong cuộc đời làm báo, nếu không muốn nói 100% các nhà báo, thì cũng có tới 99% các nhà báo mong muốn có lần mình đoạt Giải báo chí Quốc gia.

Trong hai bài trước, chúng tôi đã đưa ra con số thống kê rằng: Chỉ có khoảng 30% số giải Báo chí quốc gia của 3 năm gần đây thuộc về các Báo Đảng địa phương, các Báo TW chiếm 70% số giải. Trong khi đó, các đài tỉnh thành chiếm tới 62% số giải Báo chí Quốc gia dành cho phát thanh và truyền hình, các đài TW chiếm 38% số giải. Như vậy, các Hội Nhà báo địa phương có dư địa khả quan khi dự thi phát thanh và truyền hình. Và các Hội Nhà báo, cũng như các đài địa phương cần tiếp tục phát huy lợi thế này.

Nhưng trong xu thế chuyển đổi số báo chí, các Báo địa phương đã và đang làm cả phát thanh và truyền hình. Nhiều Báo điện tử địa phương đã làm các phóng sự phát thanh và truyền hình và các thể loại khác. Năm 2018, Báo Thái Bình đã đoạt giải báo chí Quốc gia nhóm 8 giành cho truyền hình thể loại Giao lưu, bình luận, tọa đàm với chương trình giao lưu “Trái tim nhân ái” dài  hơn 50 phút. Mặt khác, một số báo TW cũng sẽ lựa chọn các tác phẩm phát thanh và truyền hình của bản Báo để dự thi Giải Báo chí Quốc gia. Do đó, các đài địa phương sẽ chịu sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ hơn trong dự thi Quốc gia.

Ngoài nêu dư địa của các Hội và các đài tỉnh, thành phố trong giành Giải báo chí Quốc gia, chúng tôi, trong bài trước, đã đề nghị các Báo địa phương nên mạnh dạn tham gia ở các nhóm thể loại như bình luận, kí báo chí, ghi chép, thay vì chỉ tập trung dự thi thể loại phản ánh và phóng sự giành cho Báo in như vài năm qua. Hầu hết các báo địa phương không thi bình luận, trong khi tại các tỉnh thành phố cũng có rất nhiều chuyện cần bình luận để phân biệt tốt xấu đúng sai. Mặt khác, đã là một tờ báo thì không thể thiếu bình luận. Bởi bình luận là một thể tài quan trong của báo chí.  Thông qua mục “bình luận” là biết được trình độ năng lực của một tờ báo.Tương tự, kí báo chí, ghi chép, bút ký cũng là những thể tài để phản ánh bức tranh muôn màu của xã hội và cho phép các nhà báo để lại tình cảm- “ cái tôi” trữ tình và sáng tạo trong tác phẩm báo chí. Nhưng ghi chép, ký báo chí, bút ký cũng rất ít được các Báo địa phương dự thi. Thực tế qua 3 giải báo chí Quốc gia gần đây cho thấy, thể loại phóng sự hoặc thể loại phản ánh của báo in thường có trên 200 tác phẩm dự thi, trong khi đó, thể loại bình luận chỉ bằng 1/3, bút kí và ghi chép báo in còn ít hơn.

Do đó, có sự chuẩn bị và đầu tư vào các thể loại như bình luận, ký báo chí, ghi chép, tùy bút, các báo địa phương vừa có khả năng giành thêm giải, vừa làm cho tờ báo mình hay hơn và làm cho năng lực nghề nghiệp của phóng viên cao hơn.

Ngoài cân nhắc lựa chọn thể loại dự thi, thì việc lựa chọn tác phẩm có nội dung tốt và cách thể hiện hay sẽ là yếu tố quyết định tác phẩm có đoạt giải báo chí Quốc gia hay không.

Một tác phẩm báo chí dự giải Quốc gia cần chú ý  đảm bảo 3 vấn đề cốt lõi: 1-Tính thời sự báo chí;  2- “Tầm vóc” tác phẩm - hiệu quả xã hội của bài báo; 3-  Thể hiện chuyên nghiệp hấp dẫn.

1. Về tính thời sự của báo chí. Đây là một trong những tiêu chí quan trọng nhất của  một tác phẩm dự thi báo chí. “Thời sự báo chí” là “vấn đề” đang được dư luận quan tâm bàn tán, “vấn đề” đó đang làm “nóng” xã hội. Bài báo mà không có cái mới, không nêu được vấn đề gì mà cuộc sống đang đặt ra, thì khó lòng đoạt được giải. Công chúng cũng như ban giám khảo sẽ chú ý tới các tác phẩm nêu được cái mới, hoặc phát hiện được nhân tố mới, vấn đề mới, mà trước đó báo chí chưa nêu.  Báo chí phản ánh cái mới - vấn đề mới – hoặc tích cực, hoặc tiêu cực, sẽ thuyết phục được công chúng cùng Ban giám khảo.
Mỗi khi làm tác phẩm báo chí dự thi, thì người cầm bút và ê kíp hãy tự hỏi: Bài báo này nêu vấn đề gì? Vấn đề này có tính thời sự báo chí hay không? Đã có ai phản ánh về vấn đề này hay chưa? Để từ đó chọn lọc ra những vấn đề mới và chọn cách thể hiện.

Một tác phẩm báo chí có “cái mới”, tức là có tính thời sự của báo chí, thì dễ có khả năng đoạt giải. Ví dụ, một số tác phẩm của Hội Nhà báo Hưng Yên trong những năm qua đã đoạt Giải báo chí Quốc gia nhờ nêu được cái mới - cái mới có tính thời sự báo chí như “Nét son người con gái xứ Nhãn” (Giải A Quốc gia thể loại phim Tài liệu năm 2018, nói về một cô giáo dạy tiếng Anh tại trường PTTH Đức Hợp, đã hướng dẫn học sinh ứng dụng Internet để nâng cao chất lượng học ngoại ngữ, đồng thời áp dụng học với hành để bảo vệ môi trường sống. Mô hình là sự đổi mới giáo dục, đem lại hiệu quả cao cho nhà trường, được Hội đồng giám khảo Quốc gia bỏ phiếu xếp loại A. Hoặc tác phẩm “Fago 4.0 - Để người nông dân cất cánh (Giải C Quốc gia, thể loại phóng sự Truyền hình năm 2020) cũng là tác phẩm phát hiện được cái mới. Tác phẩm kể về một thanh niên quê Lam Sơn thành phố Hưng Yên đã sáng tạo được hệ thống thiết bị kiểm soát đàn vật nuôi lợn, gà, vịt trong các trang trại, được nước ngoài và nhiều tỉnh thành trong cả nước áp dụng để nâng cao lợi nhuận trong chăn nuôi

2. Về “Tầm vóc" bài báo. “Tầm vóc” tác phẩm báo chí phụ thuộc vào tác phẩm đó có gì đóng góp cho Quốc kế dân sinh, có gì đóng góp gì cho “Phò chính trừ tà”. Những bài báo đề tài cũ, đề tài vụn vặt, những bài báo chẳng ra khen chẳng ra chê, những bài báo khen một chiều... thường không bao giờ tạo ra “tầm vóc”, dù là “tầm vóc thấp còi”   

Muốn bài báo có “Tầm vóc” thì nhà báo phải có lòng yêu nghề, sự dũng cảm dấn thân, cùng một tầm nhìn xa trông rộng nhờ tích lũy kiến thức mọi mặt về chính trị, kinh tế, văn hóa, lịch sử.

Nhà báo không phải lúc nào cũng gặp may là phát hiện được điển hình nhân tố mới, cách làm hay. Do đó, việc dũng cảm phản ánh và đấu tranh với các tệ nạn xã hội sẽ là một bệ đỡ quan trọng tạo ra tầm vóc của tác phẩm báo chí. Các đề tài như tham ô, lãng phí, hủy hoại tài nguyên môi trường, trục lợi trong nhà trường hay nơi công sở, những công trình làm nghèo đất nước, những thói hư tật xấu trong cộng đồng, tệ xã hội đen, nạn thực phẩm bẩn...

3. Về thể hiện chuyên nghiệp, hấp dẫn. Tác phẩm dự Giải báo chí Quốc gia phải hay từ tít bài. Tít bài hay là chỉ cần nghe cái tít công chúng đã biết nội dung của bài báo. Tít bài hay thường là tít bài ngắn gọn trong 5-7 từ. Ví dụ một số tít bài hay của các Hội địa phương đã đoạt Giải báo chí Quốc gia năm 2022 như: “Mắc cạn” điện mặt trời, điện gió” (Giải B Báo in của HNB Hồ Chí Minh), “Mổ xẻ” những yếu kém của kinh tế hợp tác” (Giải C Báo in  của HNB Vĩnh Long), “Bịt lỗ hổng chính sách đất đai” (Giải KK báo in của HNB Hải Dương), “Gồng mình gánh nợ” (Giải B Phát thanh của HNB Phú Thọ), “Ma trận giếng khoan” (Giải B phóng sự Truyền hình của HNB Nghệ An)...

Và nên nhớ, cách thể hiện cần ngắn gọn, hấp dẫn. Công chúng không có nhiều thì giờ để xem dài, đọc dài. Và công chúng đang có thói quen xem mạng xã hội với những hình ảnh vô cùng “bắt mắt” cùng lời bình ngắn gọn. Muốn hấp dẫn thì vừa phải có tính thời sự báo chí, vừa có “tầm vóc” bài báo, đồng thời có cách trình bày sinh động, hấp dẫn từng chi tiết, chi tiết luôn luôn mới.

Cần chuẩn bị sớm cho một tác phẩm báo chí dự thi, thai nghén và trăn trở, luôn “ăn ngủ” cùng  bài báo sắp ra,  rồi chau chuốt từng câu chữ, rồi đắn đo cho mỗi khuôn hình... Có như vậy mới tạo được một tác phẩm báo chí ưng ý: Một tác phẩm có tính thời sự báo chí, có “tầm vóc” và có cách thể hiện hấp dẫn.

 
Công Đán

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
906029e10ba3d7fd8eb2.jpg 32b8e242c0001c5e4511-1.jpg f774eba794e548bb11f4.jpg 7a0a8baca9ee75b02cff.jpg dcd1d242f0002c5e7511.jpg 23289506b7446b1a3255.jpg 66d134e644a498fac1b5-1.jpg 8a334df96fbbb3e5eaaa.jpg ec1643b261f0bdaee4e1.jpg 75528951ab13774d2e02.jpg 740f0438267afa24a36b.jpg 9e931db13ff3e3adbae2.jpg eef9d3a2f1e02dbe74f1.jpg ac94b8a49de641b818f7.jpg ae0f6bdb499995c7cc88.jpg 895e11f733b5efebb6a4.jpg 27c48a2ea86c74322d7d-1.jpg f7b945c06782bbdce293.jpg 0f6e3f741c36c0689927.jpg c23927250467d8398176.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg 35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg
  • Đang truy cập24
  • Hôm nay2,720
  • Tháng hiện tại90,798
  • Tổng lượt truy cập2,936,001
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây