Đề xuất sửa quy định phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp
- Thứ hai - 09/03/2026 09:23
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước, nhằm thay thế các quy định hiện hành, đồng thời cập nhật những yêu cầu mới trong quản lý báo chí và tổ chức bộ máy nhà nước.
Theo Bộ VHTTDL, qua kiểm tra việc thực hiện công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí tại một số bộ, ngành và địa phương cho thấy, các cơ quan hành chính nhà nước cơ bản đã triển khai các quy định của Luật Báo chí năm 2016 và Nghị định số 09/2017/NĐ-CP ngày 9/2/2017 của Chính phủ.
Nhiều cơ quan đã cử người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn; thực hiện quyền và trách nhiệm của người phát ngôn; ban hành quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí tại các đơn vị trực thuộc; tổ chức phổ biến, quán triệt các quy định pháp luật và triển khai nhiều hình thức cung cấp thông tin cho báo chí. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế như: chưa công bố thông tin của người phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn; chưa gửi văn bản công bố thông tin theo quy định; chưa giám sát, đôn đốc việc thực hiện tại các cơ quan trực thuộc; một số nơi chưa thực hiện nghiêm việc tổ chức họp báo định kỳ.
Bộ VHTTDL cho biết, trong bối cảnh triển khai chủ trương tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương, đồng thời thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với định hướng phân cấp, phân quyền rõ ràng, việc sửa đổi quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí là cần thiết để phù hợp với thực tiễn.
Bên cạnh đó, sự phát triển của khoa học, công nghệ truyền thông cũng làm xuất hiện nhiều hình thức cung cấp thông tin mới như trang mạng xã hội, nền tảng số, fanpage chính thức của các bộ, ngành và địa phương. Vì vậy, dự thảo Nghị định bổ sung các quy định nhằm phù hợp với yêu cầu thông tin, tuyên truyền trong môi trường số.
Dự thảo Nghị định được xây dựng nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy và công tác quản lý báo chí; đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm hiệu lực thực thi và xác định rõ quyền, nghĩa vụ của các cơ quan hành chính nhà nước trong việc phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí.
Quy định rõ người thực hiện phát ngôn
Theo dự thảo, người thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí tại các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; UBND các cấp; các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và tổ chức ngành dọc đặt tại địa phương gồm: Người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước; Người được người đứng đầu giao nhiệm vụ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí thường xuyên (người phát ngôn); Người được người đứng đầu ủy quyền phát ngôn hoặc phối hợp cung cấp thông tin về các vấn đề cụ thể.
Họ tên, chức vụ, số điện thoại và địa chỉ email của người phát ngôn phải được công bố bằng văn bản cho cơ quan quản lý nhà nước về báo chí và đăng tải trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử của cơ quan.
Đối với địa phương, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm công khai và cập nhật danh sách người phát ngôn của UBND tỉnh, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh và UBND cấp xã.
Trong trường hợp người phát ngôn không thể thực hiện nhiệm vụ, phải báo cáo để người đứng đầu cơ quan hành chính ủy quyền cho người có trách nhiệm trong cơ quan thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.
Dự thảo cũng quy định rõ: các cá nhân không được giao nhiệm vụ phát ngôn vẫn có thể cung cấp thông tin cho báo chí theo quy định pháp luật, nhưng không được nhân danh cơ quan hành chính nhà nước và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin cung cấp.
Tăng cường cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí
Theo dự thảo, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND cấp tỉnh tổ chức cung cấp thông tin định kỳ hằng tháng cho báo chí về hoạt động chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ thông qua họp báo, thông cáo báo chí và đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ.
Cổng Thông tin điện tử của Chính phủ có trách nhiệm cập nhật thông tin theo quy định để cung cấp kịp thời, chính xác nguồn thông tin chính thống cho các cơ quan báo chí.
Các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh cũng phải cung cấp thông tin định kỳ hằng tháng cho báo chí, đồng thời cập nhật thông tin trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử hoặc các nền tảng số, mạng xã hội chính thức của cơ quan.
Khi cần thiết, cơ quan hành chính nhà nước có thể cung cấp thông tin bằng văn bản hoặc trực tiếp tại các cuộc giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ VHTTDL và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức.
Đối với các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, tổ chức ngành dọc đặt tại địa phương và UBND cấp xã, việc cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí cũng được thực hiện thông qua cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử hoặc nền tảng số của cơ quan; đồng thời cử người phát ngôn tham gia họp báo của bộ, ngành hoặc UBND cấp tỉnh khi có yêu cầu.
Trong trường hợp cần thiết, các cơ quan này cũng có thể cung cấp thông tin trực tiếp tại các cuộc giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo và Dân vận, cơ quan chuyên môn về văn hóa thuộc UBND cấp tỉnh và Hội Nhà báo tỉnh, thành phố tổ chức.
Theo Bộ VHTTDL, qua kiểm tra việc thực hiện công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí tại một số bộ, ngành và địa phương cho thấy, các cơ quan hành chính nhà nước cơ bản đã triển khai các quy định của Luật Báo chí năm 2016 và Nghị định số 09/2017/NĐ-CP ngày 9/2/2017 của Chính phủ.
Nhiều cơ quan đã cử người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn; thực hiện quyền và trách nhiệm của người phát ngôn; ban hành quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí tại các đơn vị trực thuộc; tổ chức phổ biến, quán triệt các quy định pháp luật và triển khai nhiều hình thức cung cấp thông tin cho báo chí. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế như: chưa công bố thông tin của người phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn; chưa gửi văn bản công bố thông tin theo quy định; chưa giám sát, đôn đốc việc thực hiện tại các cơ quan trực thuộc; một số nơi chưa thực hiện nghiêm việc tổ chức họp báo định kỳ.
Bộ VHTTDL cho biết, trong bối cảnh triển khai chủ trương tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương, đồng thời thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với định hướng phân cấp, phân quyền rõ ràng, việc sửa đổi quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí là cần thiết để phù hợp với thực tiễn.
Bên cạnh đó, sự phát triển của khoa học, công nghệ truyền thông cũng làm xuất hiện nhiều hình thức cung cấp thông tin mới như trang mạng xã hội, nền tảng số, fanpage chính thức của các bộ, ngành và địa phương. Vì vậy, dự thảo Nghị định bổ sung các quy định nhằm phù hợp với yêu cầu thông tin, tuyên truyền trong môi trường số.
Dự thảo Nghị định được xây dựng nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy và công tác quản lý báo chí; đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm hiệu lực thực thi và xác định rõ quyền, nghĩa vụ của các cơ quan hành chính nhà nước trong việc phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí.
Quy định rõ người thực hiện phát ngôn
Theo dự thảo, người thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí tại các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; UBND các cấp; các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và tổ chức ngành dọc đặt tại địa phương gồm: Người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước; Người được người đứng đầu giao nhiệm vụ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí thường xuyên (người phát ngôn); Người được người đứng đầu ủy quyền phát ngôn hoặc phối hợp cung cấp thông tin về các vấn đề cụ thể.
Họ tên, chức vụ, số điện thoại và địa chỉ email của người phát ngôn phải được công bố bằng văn bản cho cơ quan quản lý nhà nước về báo chí và đăng tải trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử của cơ quan.
Đối với địa phương, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm công khai và cập nhật danh sách người phát ngôn của UBND tỉnh, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh và UBND cấp xã.
Trong trường hợp người phát ngôn không thể thực hiện nhiệm vụ, phải báo cáo để người đứng đầu cơ quan hành chính ủy quyền cho người có trách nhiệm trong cơ quan thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.
Dự thảo cũng quy định rõ: các cá nhân không được giao nhiệm vụ phát ngôn vẫn có thể cung cấp thông tin cho báo chí theo quy định pháp luật, nhưng không được nhân danh cơ quan hành chính nhà nước và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin cung cấp.
Tăng cường cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí
Theo dự thảo, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND cấp tỉnh tổ chức cung cấp thông tin định kỳ hằng tháng cho báo chí về hoạt động chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ thông qua họp báo, thông cáo báo chí và đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ.
Cổng Thông tin điện tử của Chính phủ có trách nhiệm cập nhật thông tin theo quy định để cung cấp kịp thời, chính xác nguồn thông tin chính thống cho các cơ quan báo chí.
Các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh cũng phải cung cấp thông tin định kỳ hằng tháng cho báo chí, đồng thời cập nhật thông tin trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử hoặc các nền tảng số, mạng xã hội chính thức của cơ quan.
Khi cần thiết, cơ quan hành chính nhà nước có thể cung cấp thông tin bằng văn bản hoặc trực tiếp tại các cuộc giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ VHTTDL và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức.
Đối với các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, tổ chức ngành dọc đặt tại địa phương và UBND cấp xã, việc cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí cũng được thực hiện thông qua cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử hoặc nền tảng số của cơ quan; đồng thời cử người phát ngôn tham gia họp báo của bộ, ngành hoặc UBND cấp tỉnh khi có yêu cầu.
Trong trường hợp cần thiết, các cơ quan này cũng có thể cung cấp thông tin trực tiếp tại các cuộc giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo và Dân vận, cơ quan chuyên môn về văn hóa thuộc UBND cấp tỉnh và Hội Nhà báo tỉnh, thành phố tổ chức.
PV