Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Trong tiến trình đó, báo chí cách mạng Việt Nam giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vừa là công cụ tư tưởng sắc bén của Đảng, vừa là cầu nối giữa Đảng với Nhân dân. Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, khi không gian mạng trở thành mặt trận tư tưởng phức tạp, yêu cầu đặt ra đối với báo chí, nhất là báo chí của Đảng ở địa phương, là phải giữ vững bản chất cách mạng, kiên định tính Đảng, chủ động tiến công để bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
Ngay từ khi ra đời, báo chí cách mạng Việt Nam đã gắn liền với sứ mệnh chính trị rõ ràng. Ngày 21/6/1925, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập Báo Thanh Niên, đặt nền móng cho dòng báo chí mới: Báo chí của cách mạng, của Đảng, phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng xã hội mới. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Báo chí là vũ khí sắc bén trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, phải có tính Đảng, tính chiến đấu, tính nhân dân. Lời dạy ấy trở thành “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt một thế kỷ hình thành và phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam.
Tọa đàm "Nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí đa phương tiện về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh hiện nay"
Đối với báo chí Đảng địa phương, tính Đảng được thể hiện rõ nét ở việc bám sát nhiệm vụ chính trị của địa phương, kịp thời tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phản ánh trung thực đời sống xã hội; đồng thời định hướng dư luận, tạo sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân.
Không gian mạng và yêu cầu chủ động tiến công trên mặt trận tư tưởng
Thực tiễn cho thấy, không gian mạng đang trở thành mặt trận tư tưởng đầy cam go. Các thế lực thù địch, phản động lợi dụng những thời điểm chính trị quan trọng để tung ra các luận điệu xuyên tạc, chống phá với hình thức ngày càng tinh vi. Từ việc xuyên tạc công tác cán bộ, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đến bóp méo tình hình kinh tế – xã hội, các “kịch bản cũ” liên tục được làm mới bằng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, gây nhiễu loạn thông tin và tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội.
Trong khi đó, một bộ phận người dân tiếp cận thông tin chủ yếu qua mạng xã hội nhưng thiếu kỹ năng thẩm định, sàng lọc, dễ rơi vào tâm lý “thấy trên mạng là tin”. Nếu không được định hướng kịp thời, những thông tin sai lệch có thể len lỏi, thẩm thấu dần, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa XII) đã xác định rõ: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân; là công việc tự giác, thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng, hệ thống chính trị và của mỗi cán bộ, đảng viên. Trong nhiệm vụ đó, báo chí được xác định là lực lượng nòng cốt, trực tiếp tham gia đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận.
Điều này đòi hỏi báo chí không thể chỉ làm theo kiểu phòng ngự, phản ứng tình huống, mà phải chủ động tiến công, đi trước một bước trong việc xây dựng hệ thống luận cứ, định hướng nhận thức xã hội. Đối với báo chí địa phương, sự chủ động ấy thể hiện ở việc nắm chắc tình hình tư tưởng trên địa bàn, kịp thời thông tin chính xác, đầy đủ, làm rõ bản chất vấn đề, không để “khoảng trống thông tin” bị các luồng thông tin xấu, độc chiếm lĩnh.
Giữ vững tính Đảng, đổi mới phương thức để củng cố niềm tin xã hội
Một yêu cầu quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là đấu tranh từ gốc bằng lý luận. Báo chí cần tập trung làm rõ những vấn đề mang tính nền tảng như vai trò lãnh đạo của Đảng, bản chất Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mối quan hệ giữa Đảng – Nhà nước – Nhân dân, cũng như những thành tựu và hạn chế trong quá trình phát triển đất nước và địa phương. Đấu tranh bằng lý luận không nhằm né tránh khó khăn, hạn chế, mà để khẳng định cái đúng, chỉ ra nguyên nhân, giải pháp trên tinh thần xây dựng, củng cố niềm tin của Nhân dân. Giữ vững tính Đảng không đồng nghĩa với tô hồng hiện thực. Ngược lại, báo chí cách mạng phải dám nói thẳng, nói thật, đấu tranh với tham nhũng, lãng phí, suy thoái đạo đức, góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Đây chính là biểu hiện sinh động của tính Đảng, tính chiến đấu trong báo chí.
Văn kiện Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng nền báo chí “chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại”, đồng thời yêu cầu “chủ động, kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”. Định hướng Đại hội XIV tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng công tác tư tưởng, lý luận, phát huy vai trò của báo chí trong tạo đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Trong kỷ nguyên số, đổi mới phương thức làm báo là tất yếu. Báo chí địa phương cần tận dụng ưu thế đa nền tảng để lan tỏa thông tin chính thống, chuyển hóa các nội dung lý luận thành sản phẩm dễ tiếp cận, phù hợp với từng nhóm công chúng. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong theo dõi, phân tích thông tin cũng góp phần nâng cao tính chủ động trong công tác đấu tranh tư tưởng.
Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là con người. Mỗi nhà báo cần không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, nâng cao trình độ chuyên môn; viết không chỉ đúng và kịp thời, mà còn có chiều sâu, có trách nhiệm xã hội. Các cơ quan báo Đảng cần chú trọng xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh, phát huy vai trò người đứng đầu, xây dựng đội ngũ làm báo đủ “tâm” và “tầm” đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là “lá chắn thép” bảo vệ Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong nhiệm vụ đó, báo chí, đặc biệt là báo chí Đảng địa phương, giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng dư luận, củng cố niềm tin và tạo sự đồng thuận xã hội. Trong kỷ nguyên số, khi phương thức và công nghệ không ngừng thay đổi, việc giữ vững tính Đảng, chủ động tiến công bằng lý luận và đổi mới sáng tạo trong cách làm báo chính là điều kiện để báo chí hoàn thành tốt sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn mới.
