Mỗi độ xuân về, những miền di sản lại bừng lên sức sống mới trong dòng chảy du xuân, lễ hội. Trên vùng đất Phố Hiến giàu trầm tích lịch sử, các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể được gìn giữ, tôn vinh, hòa quyện hài hòa giữa chiều sâu truyền thống và nhịp sống hiện đại. Từ đó, những mùa lễ hội rộn ràng lan tỏa, góp phần khẳng định vị thế của Hưng Yên là điểm đến văn hóa, tâm linh hấp dẫn trên bản đồ du lịch khu vực và cả nước.
Lễ hội truyền thống đền Kim Đằng (phường Sơn Nam).
Năm 2025, lượng khách du lịch đến tỉnh Hưng Yên ước đạt trên 3,2 triệu lượt, trong đó có khoảng 66.500 lượt khách quốc tế, cho thấy sức hút ngày càng rõ nét của các điểm đến văn hóa, tâm linh. Kết quả này tiếp tục khẳng định hướng đi đúng trong chiến lược phát triển du lịch theo chiều sâu, lấy văn hóa làm nền tảng. Cùng với đó, việc triển khai các dự án tôn tạo, chống xuống cấp, phát huy giá trị các công trình kiến trúc gốc có giá trị lịch sử, nghệ thuật đã được xếp hạng quốc gia đặc biệt đã góp phần định hình Phố Hiến trở thành điểm đến văn hóa – du lịch đặc sắc, nâng cao đời sống văn hóa, vật chất, tinh thần cho người dân và du khách, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững trong giai đoạn tới.
Gắn với hệ thống di tích là các hoạt động văn hóa dân gian và hàng trăm lễ hội truyền thống được Nhân dân gìn giữ qua nhiều thế hệ, tập trung chủ yếu trong ba tháng mùa xuân. Để bảo tồn nét đẹp lễ hội truyền thống, đồng thời bảo đảm mùa lễ hội diễn ra vui tươi, lành mạnh, những năm qua, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tăng cường phối hợp với các ngành, địa phương nâng cao chất lượng công tác quản lý, tổ chức lễ hội; đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội. Công tác thanh tra, kiểm tra cũng được triển khai thường xuyên nhằm kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện biến tướng, phản cảm trong sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh.
Nhờ đó, các lễ hội ngày càng được tổ chức bài bản, bảo đảm giữ gìn nghi lễ truyền thống, loại bỏ những tập tục không còn phù hợp. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian được quan tâm khôi phục, góp phần tạo không khí vui tươi, phấn khởi, thắt chặt tinh thần đoàn kết cộng đồng. Lễ hội mùa xuân không chỉ mang yếu tố tín ngưỡng mà còn là nét đẹp văn hóa tinh thần, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân, anh hùng dân tộc và những người đã góp phần dựng xây, bảo vệ quê hương, đất nước.
Trong số các lễ hội mùa xuân của tỉnh Hưng Yên, lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến là điểm nhấn đặc sắc. Lễ hội được tổ chức nhằm tôn vinh, khai thác hiệu quả giá trị hệ thống di tích, qua đó gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống lâu đời của vùng đất Phố Hiến. Thông qua việc phục dựng các nghi lễ, sinh hoạt tín ngưỡng cổ và nhiều trò chơi dân gian đặc sắc, lễ hội góp phần tái hiện hình ảnh Phố Hiến: thương cảng sầm uất một thời, nổi danh với câu ca “Thứ nhất kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến”.
Phường Phố Hiến tổ chức giải đua thuyền chải truyền thống.
Tham gia lễ hội, Nhân dân và du khách không chỉ hòa mình vào không khí linh thiêng, rộn ràng của ngày xuân mà còn có dịp tham quan, tìm hiểu hệ thống di tích lịch sử, văn hóa tiêu biểu như: Văn miếu Xích Đằng, chùa Chuông, cụm di tích đình – chùa Hiến, đền Trần, đền Mẫu, đền Thiên Hậu, đền Bà Chúa Kho…
Cùng với các hoạt động lễ hội, nhiều chương trình văn hóa được lồng ghép với giáo dục lịch sử, truyền thống, hướng tới thanh, thiếu niên. Thông qua tham quan di tích, trải nghiệm lễ hội, thế hệ trẻ có cơ hội tiếp cận gần hơn với di sản quê hương, từ đó hình thành ý thức gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Được tham quan, trải nghiệm không gian Văn miếu Xích Đằng (phường Sơn Nam) trong những ngày đầu xuân, em Bùi Thanh Nga, xã Tân Hưng, chia sẻ: “Mỗi dịp Tết, em được đi cùng bố mẹ đến Văn miếu dâng hương, tham quan, xin chữ. Đây không chỉ là dịp cầu mong một năm mới bình an, học tập tiến bộ mà còn giúp em hiểu thêm về truyền thống hiếu học của quê hương, nhắc nhở bản thân luôn cố gắng rèn luyện và trân trọng những giá trị văn hóa, lịch sử”.
Mỗi mùa xuân đi qua, Phố Hiến lại thêm một lần tỏa sáng vẻ đẹp của miền đất cổ – nơi những giá trị văn hóa, lịch sử được tiếp nối bền bỉ qua các lễ hội truyền thống, hun đúc niềm tự hào cộng đồng, đồng thời mở ra những cơ hội mới để du lịch phát triển theo hướng bền vững, giàu bản sắc.
