Người làm báo Hưng Yên

http://nguoilambaohungyen.vn

Những 'gã khùng' cất bằng đại học đi chăn vịt

Trước nguy cơ vịt Cổ Lũng tuyệt chủng, những “gã khùng” tại xã Cổ Lũng, huyện Bá Thước (Thanh Hóa) rủ nhau cất bằng đại học đi... chăn vịt.

Cất bằng đại học đi chăn vịt Cổ Lũng

Năm 2005, Hà Văn Sinh, trú tại bản La Ca, xã Cổ Lũng, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa tốt nghiệp Cao đẳng Nông lâm. Thời gian này, chàng trai trẻ đi khắp nơi mưu sinh, sau đó quyết định về quê nuôi vịt Cổ Lũng.

Mười lăm năm sau, vừa học vừa làm, Sinh tốt nghiệp đại học. Ở một vùng đa phần là đồng bào dân tộc thiểu số, tốt nghiệp trung học phổ thông đã hiếm, có được bằng đại học như Sinh lại càng hiếm hoi. Nhiều người cứ ngỡ, với bằng cấp của mình, Sinh sẽ bỏ nghề nuôi vịt để tìm đến một đơn vị sản xuất nông nghiệp nào đó đầu quân.

111
Những chàng trai ở Cổ Lũng cất bằng đại học, cao đẳng để... đi chăn vịt. Ảnh: Võ Dũng.

Thế nhưng, Sinh vẫn đi tiếp con đường ít ai nghĩ đến, tiếp tục đội nón đi... chăn vịt.

Nói về quyết định ngược đời của mình, Sinh cho biết, dù xa nhà đi học nhưng trong lòng luôn đau đáu nỗi niềm: “Chưa ở đâu tôi được ăn thịt giống vịt ngon như vịt Cổ Lũng. Nhưng giống vịt này chậm lớn, sản lượng thấp nên dân bản dần chuyển sang nuôi các giống vịt, ngan lai. Vì thế, có thời điểm giống vịt này đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Từ đó, tôi trăn trở phải làm sao phát triển giống vịt này để nó vẫn là niềm tự hào của người dân Bá Thước và giúp dân bản phát triển kinh tế”.

Ngày Sinh quyết định trở về quê lập nghiệp bằng nghề chăn vịt, bố mẹ, người thân đều ngăn cản. Thế nhưng Sinh quyết tâm giữ lựa chọn của mình.

111
Vịt Cổ Lũng là đặc sản trứ danh của xứ Thanh. Ảnh: Võ Dũng.

Từ đó, ở Cổ Lũng xuất hiện một thanh niên, dù nắng hay mưa cũng đội nón đi khắp các bản làng “săn” trứng vịt Cổ Lũng. Thời điểm này, việc tìm ra một con vịt Cổ Lũng “nguyên bản” không dễ. Nhưng sau một thời gian đi khắp vùng núi các xã Cổ Lũng, Lũng Niêm, Thành Sơn, Thành Lâm, cuối cùng Sinh cũng sở hữu những con vịt bố mẹ Cổ Lũng chính hiệu. Đem về nuôi, Sinh chăm chút lũ vịt cẩn thận, quan sát từng ngày, chỉ mong sao chúng không sinh bệnh và đẻ trứng để đem đi ấp.

“Nhìn lũ vịt bơi thỏa thích, tìm mồi trên dòng suối Nủa, bản thân tôi thấy thú vị vô cùng. Tôi tự hỏi, vì sao vịt Cổ Lũng lại thơm ngon nức tiếng? Vì sao bao người săn lùng mua vịt Cổ Lũng mà không thể đáp ứng được. Cứ nghĩ thế tôi lại càng quyết tâm cho sự lựa chọn của mình và mong muốn nuôi được thật nhiều vịt để bán cho những người có nhu cầu”

Hà Văn Sinh

Những lứa trứng đầu tiên được Sinh nâng niu, bảo quản cẩn thận sau đó đem ra thị trấn cách hơn chục km, tìm đến lò để ấp. Chúng nở ra nhưng 10 con cũng chỉ được một vài con còn giữ được những đặc điểm của vịt Cổ Lũng như cổ rụt, chân thấp, xương vóc nhỏ...

Thời gian đầu, Sinh cho chúng ăn cám công nghiệp khoảng 1 - 2 tháng, tiêm phòng các loại vacxin. Khi chúng đã được gần 1kg, Sinh đội nón, lùa chúng ra dòng suối Nủa, quan sát cách tìm mồi và xem chúng lớn lên từng ngày. Sinh thấy vui vì đã tìm thấy ánh sáng cho lựa chọn của mình.

Chăn vịt Cổ Lũng trở thành niềm vui nhưng cũng là nguồn thu nhập chính của chàng trai trẻ, điều mà trước đó ít ai nghĩ tới.

111
Ngoài là một giống vịt có thịt thơm, ngon, tỷ lệ nạc cao, việc được chăn thả tự nhiên trên dòng suối Nủa vốn có nguồn thức ăn phong phú càng làm cho chất lượng thịt của giống vịt này càng thơm ngon. Ảnh: Võ Dũng.

Sau nhiều lần chọn lựa, cuối cùng Sinh cũng có được lứa vịt sinh sản như ý. Dần dần, những mẻ trứng mang đi ấp từ hàng chục, lên hàng trăm quả. Quá trình nhân giống, Sinh nhận thấy vịt Cổ Lũng tuy đẻ thưa nhưng trứng to, vịt con có khả năng thích ứng rất tốt với môi trường bản địa. Nếu tuân thủ quy trình nuôi thì tỷ lệ thành công rất cao.

Đàn vịt của Sinh cứ thế tăng dần lên, từ hàng trăm đến hàng nghìn con. Những lứa vịt thương phẩm đầu tiên xuất chuồng, thương lái tranh nhau mua với giá 170 - 190 nghìn đồng/con.

Nhờ những gã khùng cất bằng đại học đi chăn vịt, đến nay, tại các bản làng của huyện Bá Thước, vịt Cổ Lũng đã không còn đứng trước nguy cơ tuyệt chủng nữa mà trở thành món hàng đặc sản, có mặt ở nhiều nhà hàng lớn trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Vịt nuôi đến đâu bán hết đến đó, thương lái đến tận nhà thu mua. Nhiều lúc khan hàng, Sinh không biết phải tìm nguồn từ đâu. Lúc này, Sinh bắt đầu nghĩ đến việc liên kết cùng dân bản nuôi giống vịt bản địa này vừa để cung ứng ra thị trường vừa phát triển kinh tế.

Học theo Sinh, không chỉ các hộ lân cận ở La Ca mà nhiều hộ dân ở Cổ Lũng, Lũng Niêm, Thành Sơn, Thành Lâm cũng mua giống vịt Cổ Lũng về nuôi.

Nếu ở La Ca có Sinh thì ở bản Khuyn có Lục Văn Nam, người tốt nghiệp trường cao đẳng Nông lâm nhưng vẫn về đi... chăn vịt. Đến nay, sau 5 năm khởi nghiệp bằng nghề chăn vịt, Nam đã sở hữu một trang trại vịt hàng nghìn con, thu nhập mỗi năm hàng trăm triệu đồng.

Thành lập hợp tác xã chăn nuôi vịt Cổ Lũng

Có những thời điểm, đàn vịt Cổ Lũng trên địa bàn huyện Bá Thước chỉ còn trên dưới 1 nghìn con và chỉ mới phát triển về số lượng từ 4 - 5 năm nay. Đó cũng là thời điểm Hà Văn Sinh nâng quy mô nuôi của mình lên mỗi lứa 200 - 300 con. Để đảm bảo lúc nào cũng có hàng xuất bán, Sinh nuôi gối lứa, mỗi năm cũng nuôi được 5 - 6 lứa, tính ra cũng lãi ròng trên dưới 100 triệu đồng/năm.

111
Nhiều gia đình tại các xã Cổ Lũng, Lũng Niêm, Thành Sơn, Thành Lâm của huyện Bá Thước có thu nhập ổn định nhờ nuôi vịt Cổ Lũng. Ảnh: Võ Dũng.

Nhưng vịt gia đình nuôi không đủ cung ứng cho thị trường, Sinh bắt đầu bàn với dân bản cùng nuôi. Để dân bản yên tâm, Sinh cam kết sẽ cấp con giống, thức ăn sau đó thu mua toàn bộ vịt thương phẩm. Sau một vài lứa nuôi thấy lãi, dân bản đã chủ động mua con giống, mua thức ăn, nhờ Sinh hướng dẫn kỹ thuật làm chuồng, kỹ thuật chăm sóc vịt Cổ Lũng.

“Năm 2018, Hợp tác xã Phát triển chăn nuôi vịt Cổ Lũng được cấp chứng chỉ VietGAHP. Chúng tôi cũng đã tính đến phương án khi đủ lực sẽ mở lò mổ đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm để đưa thịt vịt Cổ Lũng vào các siêu thị lớn”, Hà Văn Sinh, Giám đốc Hợp tác xã phát triển chăn nuôi vịt Cổ Lũng.

Sinh cho biết: “Thực ra, nuôi vịt Cổ Lũng cũng không khó. Nó vốn là vật nuôi bản địa nên không cần thời gian thích ứng với khí hậu, thổ nhưỡng. Đăc biệt, nguồn nước suối Nủa ở đây chảy quanh năm, trong vắt, nhiều thức ăn nên vịt chóng lớn, thịt thơm ngon. Ngoài việc tiêm phòng đầy đủ vacxin thì vịt thả trên dòng suối này gần như không có dịch bệnh gì đáng kể”.

Theo Sinh, vịt Cổ Lũng thơm ngon, ngoài việc bản thân nó là giống vịt đặc sản thì còn bởi được ăn nguồn thức ăn suối Nủa phong phú đa dạng. Trước đây, dân bản nuôi hoàn toàn tự nhiên, tỷ lệ sống thấp nhưng nay, vịt con được úm, thời gian đầu ăn cám, phòng vacxin đầy đủ nên đủ sức đề kháng, tỷ lệ nuôi sống cao. Khi vịt đạt trọng lượng gần 1kg, người nuôi độn thêm các thức ăn như thân cây chuối thái nhỏ, rau, cỏ với cám ngô, gạo. Đến thời kỳ xuất bán (tháng thứ 5 - 6 trong chu kỳ nuôi), vịt được ăn hoàn toàn tự nhiên bằng thức ăn từ cây chuối, rau rừng, uống nước suối Nủa. Nhiều hộ ở bản La Ca đã sắm máy băm chuối nên nuôi việc nuôi vịt Cổ Lũng ngày càng nhàn.

111
Nhiều hộ sắm máy thái chuối để nuôi vịt, giảm được sức lao động. Ảnh: Võ Dũng.

Để khuyến khích dân bản nuôi vịt Cổ Lũng, năm 2017, Sinh thành lập Hợp tác xã Phát triển chăn nuôi vịt Cổ Lũng. Sinh chịu trách nhiệm tư vấn xây dựng chuồng trại, chăm sóc, trị bệnh cho các đàn vịt của các hộ xã viên và tìm đầu ra cho vịt thương phẩm. Hợp tác xã hiện có 12 hộ xã viên tham gia, mỗi hộ xã viên bình quân cung ứng ra thị trường khoảng trên 1 nghìn con vịt mỗi năm.

“Nhận nhiệm vụ tìm đầu ra cho vịt thương phẩm cũng có một chút áp lực. Thứ nhất, con đặc sản chỉ thực sự dễ đầu ra khi nuôi với số lượng vừa phải. Nuôi nhiều, nhiều hộ cùng nuôi thì đã thành sản phẩm hàng hóa nên cần có đầu ra ổn định thì dân bản mới yên tâm. Hiện nay, sản lượng bán ra đều đặn mỗi ngày trên dưới 100 con, cũng đang dễ bán, được các nhà hàng du lịch ở Bá Thước hay thành phố Thanh Hóa đặt mua”, Sinh tâm sự.

Theo Võ Thanh/NNVN

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây