Cuối tháng 7/2025, liên tiếp hai vụ việc gây rung động được Công an Hà Nội và Ninh Bình kịp thời giải cứu: nữ sinh 17 tuổi bị lừa quay clip nhạy cảm, yêu cầu gia đình chuyển hàng trăm triệu đồng để “chuộc con”. Điều đặc biệt là không có bóng dáng những tên côn đồ bịt mặt, không có những chiếc xe bí ẩn rình rập, “vụ bắt cóc” diễn ra hoàn toàn qua… màn hình điện thoại.
Tội phạm ảo, nỗi sợ thật
Ngày 23/7, bố mẹ một nữ sinh ở Hà Nội nhận tin nhắn Zalo từ tài khoản con gái, kèm đoạn clip con trong tình trạng khỏa thân và lời đe dọa: “Chuyển 300 triệu ngay, nếu không sẽ tung clip lên mạng”. Hoảng hốt, gia đình lập tức trình báo công an. Chỉ vài giờ sau, lực lượng chức năng phát hiện nạn nhân bị “dẫn dụ” đến một nhà nghỉ trên phố Tạ Quang Bửu. Khi ập vào giải cứu, cháu gái đang hoảng loạn, trên màn hình Zoom là một kẻ mặc sắc phục công an giả, đưa ra “lệnh bắt” và liên tục thao túng tinh thần.
Công an Hà Nội đã kịp thời giải cứu nữ sinh khỏi vụ 'bắt cóc online' tinh vi.
Một ngày sau, ở Ninh Bình, một nữ sinh khác cũng sinh năm 2007 rơi vào kịch bản tương tự. Đối tượng tự xưng công an, ép nạn nhân cài Zoom, liên tục đưa ra “quyết định tạm giữ”, yêu cầu cháu thuê phòng kín để “làm việc”. Gia đình bị đòi 200 triệu để “chuộc con”. Cô bé trong hoảng loạn đã làm theo mọi mệnh lệnh: tự trói tay chân, chụp ảnh gửi về với thông điệp “con bị bắt cóc”.
Điểm chung là nạn nhân hoàn toàn bị điều khiển tâm lý. Bọn tội phạm – có thể ngồi ở bất kỳ đâu, dựng lên hiện trường ảo bằng công nghệ, giả danh cơ quan chức năng, dùng ngôn ngữ chuyên ngành để khiến nạn nhân tin rằng mình phạm tội và răm rắp làm theo.
Khi những bài học cũ không còn đủ
Nhiều phụ huynh từng nghĩ đã dạy con đủ kỹ năng an toàn: không đi với người lạ, không nhận đồ ăn, cảnh giác với xe kính đen… Nhưng “bắt cóc online” không cần thuốc mê hay bạo lực. Nó chỉ cần một cuộc gọi video. Phòng khách, phòng học, căn phòng tiện nghi của con cũng có thể trở thành “hiện trường” khi chúng ta trao cho con chiếc điện thoại thông minh mà thiếu kỹ năng bảo vệ bản thân trên mạng.
Rất dễ để người lớn thốt lên: “Sao dại thế?”, “Sao dễ bị lừa?”. Nhưng sự phán xét này chỉ tiếp tay cho tội phạm. Bởi nỗi sợ, sự hoang mang là thứ khiến các em mất khả năng phản kháng… và đó chính là “vũ khí” nguy hiểm nhất của kẻ bắt cóc online.
Bài học cho cha mẹ trong thời đại số
Điều quan trọng nhất bây giờ không phải là khóa cửa nhà chặt hơn, mà là mở ra kênh đối thoại an toàn với con. Hãy để con biết rằng nhà là nơi đầu tiên con có thể tìm đến khi gặp rắc rối, kể cả chuyện “nhạy cảm”. Đừng biến hình ảnh công an thành công cụ dọa nạt trẻ. Trong những vụ việc vừa qua, nạn nhân hoảng loạn chính vì bị kẻ xấu lợi dụng tâm lý sợ “công an” mà bố mẹ từng vô tình gieo vào.
Cha mẹ cần học cách nói chuyện với con về những tình huống tiêu cực trên mạng. Khi cùng con đọc tin, thay vì phán xét: “Đấy, thấy chưa!”, hãy hỏi: “Nếu con trong trường hợp đó, con sẽ làm gì?”. Hãy dạy con tư duy phản biện và kỹ năng tự bảo vệ: Không chia sẻ thông tin cá nhân như địa chỉ, số điện thoại, trường học; Tuyệt đối không gửi ảnh nhạy cảm, dù với bất kỳ lý do gì, kể cả “người yêu” hay “công an trên mạng”; Biết nói KHÔNG trước áp lực, đe dọa.
Cảnh báo không thể chậm trễ
“Bắt cóc online” là xu thế mới của tội phạm mạng, nguy hiểm ở chỗ nó không cần vũ lực mà tấn công thẳng vào tâm lý, biến nạn nhân thành công cụ tự hại chính mình. Nó cho thấy một khoảng trống kỹ năng số trong gia đình và trường học. Không ai có thể bảo vệ con 24/7, ngoài chính con được trang bị kiến thức và khả năng nhận diện rủi ro trên mạng.
Mỗi phụ huynh hôm nay cần hiểu: màn hình điện thoại có thể vừa là cửa sổ ra thế giới, vừa là cánh cửa cho tội phạm bước vào. Và trong kỷ nguyên số, dạy con kỹ năng tự vệ trên mạng chính là cách yêu thương con thiết thực nhất.
