Khoa học không thể thiết lập bằng sự phân bua

Một cơ quan chuyên môn như Bộ Khoa học & Công nghệ không được phép hồn nhiên “tổng hợp thông tin” để công bố như một thành quả nghiên cứu.

Việc khởi tố và bắt tạm giam đối tượng Phan Quốc Việt - Tổng Giám đốc Công ty Việt Á về hành vi thổi giá kit test để thu lợi hơn 4.000 tỷ đồng, thực sự có sức rung chuyển nhiều cơ quan chức năng. Sau khi Bộ Y tế chính thức giải trình con đường lắt léo thâm nhập thị trường xét nghiệm của sản phẩm từ Công ty Việt Á, thì đến Bộ Khoa học & Công nghệ lên tiếng phân bua cho giá trị nghiên cứu của sản phẩm từ Công ty Việt Á.

Với mục đích “đính chính”, Bộ Khoa học & Công nghệ cho rằng thông tin “bộ kit xét nghiệm Covid-19 của Việt Nam sản xuất vừa được Tổ chức Y tế thế giới chấp thuận” đã đưa công khai trên trang web của đơn vị này ngày 26/4/2020, là do tổng hợp thông tin từ các báo trong nước.

Đồng thời, Bộ Khoa học & Công nghệ xin được nói lại cho đúng, như sau: “Ngày 24/4/2020, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chấp thuận yêu cầu xin đánh giá sử dụng khẩn cấp (EUL) cho bộ kit "LightPower iVA SAR-CoV-2 1st RT-rPCR Kit" của Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á”.

Như vậy, quy trình ngược đã được triển khai một cách ngoạn mục ư? Thay vì thông tin khoa học ứng dụng được đi từ tổ chức chuyên môn đến giới truyền thông, thì lại đi từ giới truyền thông đến tổ chức chuyên môn? Truy hồi quá khứ, không có tờ báo nào trong nước đưa tin về “bộ kit xét nghiệm Covid-19 của Việt Nam sản xuất vừa được Tổ chức Y tế thế giới chấp thuận” trước ngày 26/4/2020, mà tất cả các báo đều dựa theo thông cáo báo chí do Bộ Khoa học & Công nghệ cung cấp đúng ngày 26/4/2020.

Thông cáo báo chí phát ra từ Bộ Khoa học & Công nghệ đã bị kẻ xấu can thiệp, hay trí nhớ của những người có trách nhiệm ở Bộ Khoa học & Công nghệ gặp trở ngại do Covid-19 mà bộ kit test do Công ty Việt Á sản xuất hoàn toàn không thể phát hiện? Câu hỏi ấy, mỗi người có một cách trả lời khác nhau. Thế nhưng, có một điều ai cũng phải thừa nhận là khoa học không thể thiết lập bằng sự phân bua xuôi ngược.

Chính Bộ Khoa học & Công nghệ khẳng định bộ kit xét nghiệm Covid-19 do Học viện Quân y phối hợp với Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á nghiên cứu sản xuất, là sản phẩm của một nhiệm vụ khoa học - công nghệ cấp quốc gia, được ngân sách cấp 18,98 tỷ đồng. Tại sao một công trình khoa học - công nghệ cấp quốc gia, mà Bộ Khoa học & Công nghệ chuẩn y cho 4 thành viên của Công ty Việt Á vào nhóm nghiên cứu? Bởi lẽ, 4 thành viên của Công ty Việt Á gồm đối tượng Phan Quốc Việt và 3 nhân viên khác, vốn chỉ là những người bình thường chứ không phải chuyên gia hàng đầu, sao lại được tin cậy quá mức như vậy?

Khoa học không phải bàn trà chén chú chén anh thù tạc vui vẻ. Khoa học phải được thực chứng trực tiếp và được phản biện tỉ mỉ. Một công trình khoa học - công nghệ cấp quốc gia liên quan đến sinh mạng con người, càng không thể khuất tất. Một cơ quan chuyên môn như Bộ Khoa học & Công nghệ không được phép hồn nhiên “tổng hợp thông tin” để công bố như một thành quả nghiên cứu, để rồi khi vỡ lỡ lại chối tội và đổ lỗi quanh co.
 

Theo Lê Thiếu Nhơn/NNVN