Cách đây 114 năm, ngày 5/6/1911, tại Bến cảng Nhà Rồng, Sài Gòn – Gia Định (nay là TP Hồ Chí Minh), người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành, khi đó vừa tròn 21 tuổi, đã lặng lẽ rời Tổ quốc trên con tàu Amiral La Touche Tréville, bắt đầu hành trình hơn ba thập niên bôn ba tìm đường cứu nước, cứu dân.
Ngày 5/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đặt chân lên con tàu Amiral Latouche Treville tại bến cảng Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước. Ảnh tư liệu
Đầu thế kỷ XX, đất nước chìm trong khói lửa, dưới ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp và chế độ phong kiến mục ruỗng. Nhiều phong trào yêu nước đã dấy lên như Cần Vương, Yên Thế, Đông Kinh nghĩa thục, Duy Tân… nhưng tất cả đều thất bại do thiếu một đường lối đúng đắn và lực lượng tổ chức chặt chẽ. Trong hoàn cảnh ấy, người thanh niên Nguyễn Tất Thành, với nỗi đau đáu về vận mệnh dân tộc, đã quyết định rời đất nước để tìm ra một con đường giải phóng cho nhân dân.
Đây là quyết định có tính lịch sử, thể hiện tư duy vượt thời đại và lòng yêu nước mãnh liệt. Trên tàu, Người lấy tên là Văn Ba, xin làm phụ bếp, đặt chân đến nhiều quốc gia trên thế giới, trải nghiệm nhiều nền văn hóa và xã hội khác nhau để hiểu rõ bản chất thật sự của chủ nghĩa thực dân, đế quốc. Giá trị lịch sử của sự kiện 5/6/1911 không chỉ nằm ở sự kiện một người ra đi, mà ở bản lĩnh, khát vọng và tầm nhìn vượt thời đại của Người. Khi nhiều phong trào yêu nước lúc bấy giờ còn mịt mù trong các lối đi cũ, Nguyễn Tất Thành đã lựa chọn một con đường hoàn toàn khác: đi ra thế giới để học hỏi, tìm chân lý cứu nước. Đây là quyết định không dễ dàng, đòi hỏi trí tuệ, bản lĩnh và một trái tim chan chứa yêu thương dân tộc.
Trong vòng 10 năm từ 1911 đến 1920, Nguyễn Tất Thành đã đi qua nhiều quốc gia ở các châu lục Âu, Á, Phi, Mỹ. Người đã dừng lại khá lâu ở ba trung tâm đế quốc lớn thời bấy giờ: Mỹ, Anh và Pháp. Tại đây, Người vừa lao động để mưu sinh, vừa học tập, nghiên cứu, từng bước tiếp cận với phong trào công nhân và các trào lưu tư tưởng tiến bộ, đặc biệt là chủ nghĩa Mác – Lênin.
Đến năm 1920, qua tác phẩm "Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa" của Lênin, Người đã tìm ra chân lý cứu nước: “Chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức”. Người xúc động đến phát khóc, tin tưởng mãnh liệt rằng đây chính là con đường cứu nước mà bấy lâu tìm kiếm. Cuối năm 1920, Người tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp, lấy tên là Nguyễn Ái Quốc. Từ đây, chủ nghĩa Mác – Lênin bắt đầu thâm nhập vào phong trào cách mạng Việt Nam, đặt nền móng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930.
Tầm vóc của sự kiện 5/6/1911 càng được khẳng định qua những thành quả cách mạng to lớn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã mang lại. Bằng trí tuệ, bản lĩnh và sự lãnh đạo sáng suốt, Người cùng Đảng ta lãnh đạo nhân dân đi đến thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Từ bản "Tuyên ngôn độc lập" năm 1945 khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, đến thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, và công cuộc đổi mới toàn diện đất nước hôm nay – tất cả đều khởi nguồn từ tư tưởng, con đường mà Người đã lựa chọn từ ngày ra đi năm ấy.
Chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh không chỉ dừng ở khát vọng giải phóng dân tộc, mà còn chứa đựng tinh thần nhân văn, hòa bình, đoàn kết quốc tế. Người không chỉ là một lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, mà còn là biểu tượng đấu tranh cho các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới. Hành trình của Bác khẳng định một chân lý: muốn cứu nước thành công, phải có tư tưởng đúng đắn, con đường đúng đắn và lực lượng cách mạng gắn bó mật thiết với nhân dân. Đó cũng là di sản vô giá mà Người để lại cho dân tộc – một di sản về lý tưởng, đạo đức và niềm tin.
Bến Nhà Rồng ngày nay
Kỷ niệm 114 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta ôn lại dấu ấn hành trình lịch sử mở ra con đường cách mạng đúng đắn. Đó cũng là lời nhắc nhở mỗi người Việt Nam hôm nay cần không ngừng rèn luyện, học tập và cống hiến, tiếp nối lý tưởng cao đẹp của Người, phấn đấu xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
