Lời xin lỗi muộn màng không thể chấm dứt án oan

Để chấm dứt án oan, không thể trông cậy vào những buổi xin lỗi muộn màng. Phải có những điều khoản quy định cụ thể hơn cho hoạt động tư pháp.

Các cơ quan tố tụng của quận Bình Thạnh - TPHCM vừa tổ chức buổi xin lỗi, cải chính công khai với ông Bùi Minh Lý tại Trung tâm văn hóa cộng đồng xã Đông Thạnh, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An. Lý do, ông Bùi Minh Lý đã bị ngồi tù oan hơn 2 năm, do sự cẩu thả trong quá trình điều tra và xét xử một vụ án cướp giật xảy ra vào ngày 19/1/2014.

Ông Bùi Minh Lý bày tỏ vui mừng vì chính thức được làm người bình thường trở lại: “Tôi chấp nhận lời xin lỗi và không oán thù gì. Vì ai cũng có lần sai, các cơ quan nhà nước khi sai đã xin lỗi, tôi nghĩ sống trên đời quan trọng là biết tha thứ”. Lời nói vừa nhẫn nhịn vừa độ lượng ấy, có khiến những người đã đẩy ông Bùi Minh Lý vào án oan, phải cảm thấy xấu hổ không?

Câu chuyện của ông Bùi Minh Lý, một lần nữa bắt buộc xã hội phải nghiêm túc tìm giải pháp ngăn chặn án oan đã và đang xuất hiện ở nhiều nơi trên đất nước ta. Ông Bùi Minh Lý vào cái ngày định mệnh kia đang là Bí thư Đoàn của ấp và chuẩn bị được kết nạp Đảng. Vì nạn nhân nhận lầm người, bắt giữ ông Bùi Minh Lý để giao cho công an, mà vụ án cứ hồn nhiên được triển khai đầy khuất tất, dù không có tang chứng là sợi dây chuyền bị cướp giật.

Lúc bị bắt vô cớ, ông Bùi Minh Lý đang đội chiếc nón bảo hiểm được đặt riêng để trao tặng cho các Bí thư đoàn xuất sắc của xã Đông Thạnh năm ấy. Màu nón bảo hiểm của ông Bùi Minh Lý khác biệt với màu nón những nhân chứng nhìn thấy đối tượng cướp giật sử dụng, sao điều tra viên và kiểm sát viên không cân nhắc khi khởi tố? Phải chăng, cái thói quen “trọng cung hơn trọng chứng” đã trở thành lối mòn nguy hiểm mở đường cho án oan?

Từ một thanh niên nhiệt huyết, ông Bùi Minh Lý phải ngồi tù hơn 2 năm. Khi được đình chỉ điều tra vì hết thời hạn mà không đủ chứng cứ, ông Bùi Minh Lý đã phải tốn mấy năm khiếu nại để được làm người tự do đích thực. Hành trình đi đòi công lý trớ trêu kia, đã tốn bao nhiêu nước mắt của một người dân vô tội? Danh dự và tính mạng của con người, có phải phép thử đúng sai may rủi đơn giản của các cơ quan tố tụng không?  

Ông Bùi Minh Lý muốn được bồi thường thiệt hại 3,8 tỷ đồng? Số tiền đó chưa chắc đã được chấp nhận. Thế nhưng, quan trọng hơn, số tiền bồi thường vẫn được lấy từ ngân sách, thì làm sao đủ sức răn đe những kẻ cẩu thả khi thi hành công việc nhân danh công lý? Những người gây ra án oan cho ông Bùi Minh Lý chỉ bị nhắc nhở hoặc bị kiểm điểm, rồi mọi chuyện đâu lại vào đấy như chưa từng có bất kỳ sóng gió ngược ngạo nào ư?

Để quyết liệt bài trừ án oan, không thể trông cậy vào những buổi xin lỗi muộn màng. Phải có những điều khoản quy định cụ thể hơn cho hoạt động tư pháp. Nghi phạm cần được luật sư bảo vệ ngay từ khi bị mời về trụ sở công an. Đồng thời, những ai sơ sót hoặc chủ quan tạo ra án oan, phải gánh chịu sự chế tài nghiêm khắc.

Theo Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn/NNVN