Tại tỉnh Hưng Yên, việc khai quật, lấy mẫu hài cốt tại hơn 4.300 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin để phục vụ giám định ADN đang được triển khai khẩn trương. Trong hành trình ấy, thông tin, hình ảnh và mẫu hài cốt được số hóa, quản lý thống nhất, tạo nên chuỗi dữ liệu xuyên suốt, góp phần rút ngắn quá trình xác định danh tính liệt sĩ.
Mỗi phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin có một mã định danh.
Mỗi phần mộ - Một mã định danh
Tại khu vực khai quật và lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, cùng với lực lượng thực hiện khai quật và lấy mẫu sinh phẩm, các cán bộ Tổ số hóa luôn có mặt từ những phút đầu tiên. Thiếu tá Lưu Đình Hữu, cán bộ thực hiện nhiệm vụ số hóa chia sẻ: Trong khi khai quật, chúng tôi chụp ảnh, số hóa từng thao tác từ bước mở nắp tiểu quách đến bước lấy mẫu đưa vào hộp lấy mẫu. Các dữ liệu được cập nhật trên phần mềm Quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ, bảo đảm đầy đủ, chính xác.
Hiện nay, quá trình số hóa phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin không chỉ đơn thuần là nhập liệu văn bản mà được triển khai theo quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt. Với một chiếc điện thoại thông minh đã được cài đặt phần mềm Quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ, Thiếu tá Đào Tiến Trung, cán bộ thực hiện nhiệm vụ số hóa đang cùng đồng đội nỗ lực chuyển đổi toàn bộ thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ thành dữ liệu số. Thiếu tá Đào Tiến Trung thông tin: Chúng tôi thực hiện đúng quy trình để mỗi phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin được số hóa theo đúng một mã định danh. Mã định danh duy nhất này sẽ được sử dụng trong suốt quá trình khai quật, lưu mẫu, thực hiện giám định ADN để xác định danh tính liệt sĩ.
Để bảo đảm chất lượng và tiến độ thực hiện, Bộ CHQS tỉnh đã lựa chọn những cán bộ có phẩm chất chính trị, năng lực và trình độ chuyên môn phù hợp tham gia các tổ số hóa; đồng thời chú trọng tập huấn, quán triệt nhiệm vụ và giao trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên. Mục tiêu đặt ra là bảo đảm việc lấy mẫu, thu thập và số hóa thông tin được thực hiện chặt chẽ, khoa học, chính xác, tạo cơ sở cho việc đối chiếu với cơ sở dữ liệu quốc gia, phục vụ hiệu quả công tác giám định ADN và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.
Thực hiện số hóa mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang liệt sĩ Hưng Đạo (xã Hoàng Hoa Thám).
Dữ liệu trở thành "chìa khóa" xác định danh tính liệt sĩ
Trong nhiều năm qua, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ gặp nhiều khó khăn. Địa hình chiến trường đã thay đổi theo thời gian, nhiều nhân chứng không còn hoặc ký ức đã phai mờ, trong khi đó thông tin về liệt sĩ lại được quản lý ở nhiều cơ quan, đơn vị và địa phương. Khi mỗi nguồn dữ liệu tồn tại độc lập thì khả năng kết nối để tìm ra danh tính liệt sĩ sẽ hạn chế. Tuy nhiên, khi tất cả được số hóa, chuẩn hóa và liên thông từ hồ sơ quân nhân, sơ đồ mộ chí, bản đồ tác chiến, hồ sơ quy tập, dữ liệu nghĩa trang, ký ức nhân chứng cho tới dữ liệu ADN của thân nhân liệt sĩ... sẽ trở thành một chuỗi dữ liệu quan trọng giúp đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ. Thượng tá Bùi Văn Trung, Trưởng ban Chính sách, Bộ CHQS tỉnh cho biết: Từng mẫu hài cốt liệt sĩ được gắn một mã định danh riêng: ngày, tháng, năm; tên nghĩa trang; mã định danh; số mộ; hàng mộ; lô mộ; khu mộ cùng với thông tin lấy mẫu, hình ảnh hiện trạng… Tất cả đều được cập nhật đồng bộ, số hóa dữ liệu vào phần mềm Quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ. Đây là nền tảng quan trọng để tạo lập hệ thống dữ liệu đồng bộ, xuyên suốt phục vụ Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Mỗi dữ liệu được bổ sung không chỉ giúp rút ngắn thời gian xác minh, nâng cao độ chính xác trong giám định ADN mà còn tạo nền tảng lâu dài cho công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Số hóa mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin.
Qua khảo sát, toàn tỉnh có hơn 4.300 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 153 nghĩa trang liệt sĩ đang cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Đến ngày 7/8, toàn tỉnh đã khai quật 1.981 mộ liệt sĩ để lấy mẫu, đạt 45,5% tiến độ theo kế hoạch. Trong đó, có 1.686 mộ liệt sĩ đủ điều kiện lấy mẫu và 295 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu. Tỉnh phấn đấu đến hết tháng 9/2026 hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Khi chuyển đổi số đồng hành cùng nghĩa tình, mỗi dữ liệu được số hóa trở thành một nhịp nối giữa quá khứ và hiện tại, góp phần rút ngắn hành trình xác định danh tính liệt sĩ. Đó cũng là cách hành trình tri ân được tiếp nối bằng trách nhiệm, khoa học và quyết tâm đưa những người đã hy sinh trở về với tên mình.
