Tháng 8/1945, ánh chớp của lịch sử đã xé toang màn đêm nô lệ, mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam: kỷ nguyên độc lập, tự do và làm chủ vận mệnh quốc gia. Khởi nguồn từ lòng yêu nước và khát vọng độc lập của nhân dân ta, thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám đã đặt nền móng cho một quốc gia dân chủ đầu tiên ở Đông Nam Á – nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
80 năm trôi qua, ngọn lửa cách mạng năm xưa vẫn rực cháy trong từng nhịp sống hôm nay. Ở Hưng Yên, vùng đất giàu truyền thống văn hiến và cách mạng – tinh thần ấy đang tiếp tục được tiếp nối bằng khát vọng vươn lên mạnh mẽ sau cuộc sáp nhập lịch sử với tỉnh Thái Bình. “Hưng Yên mới” đang phấn đấu không chỉ là tên gọi hành chính, mà còn là biểu tượng cho một hành trình phát triển mới, quyết liệt, sáng tạo và đầy bản lĩnh, đồng hành cùng đất nước trên con đường hiện đại hóa, hội nhập.
Cách mạng Tháng Tám, khát vọng vĩ đại của dân tộc
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một trong những mốc son chói lọi nhất trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Chỉ trong vòng nửa tháng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ta đã vùng lên khởi nghĩa giành chính quyền trên toàn quốc, chấm dứt gần 90 năm đô hộ của thực dân Pháp (từ khi Pháp nổ tiếng súng xâm lược đầu tiên tại bán đảo Sơn Trà – Đà Nẵng năm 1858); mở đầu thời kỳ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Thắng lợi ấy không chỉ giải phóng dân tộc ta khỏi ách áp bức, nô lệ, mà còn là một cuộc cách mạng vĩ đại về quyền con người. Lần đầu tiên trong lịch sử, người dân Việt Nam được sống trong một đất nước tự do, có chính quyền của dân, do dân và vì dân. Bản Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 vang vọng khắp năm châu, khẳng định mạnh mẽ rằng: “Tất cả các dân tộc trên thế giới sinh ra đều bình đẳng… Ai cũng có quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. Đây chính là nền tảng chính trị và pháp lý vững chắc để đất nước ta phát triển toàn diện trên mọi lĩnh vực: từ chính trị, văn hóa, xã hội đến kinh tế, đối ngoại. Và cũng từ đó, khát vọng vươn mình, xây dựng một Việt Nam hùng cường, phồn vinh đã được nuôi dưỡng qua nhiều thế hệ.
Hưng Yên là một trong những địa phương tiêu biểu đã sớm tiếp nhận ánh sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng cách mạng của Đảng. Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nhân dân Hưng Yên đã nổi dậy đồng loạt giành chính quyền, cùng cả nước làm nên thắng lợi lịch sử. Tháng Tám năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Việt Minh và tinh thần “Đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”, phong trào cách mạng ở Hưng Yên đã bùng nổ mạnh mẽ, diễn ra sớm và sôi nổi tại nhiều địa phương. Trong bối cảnh phương tiện liên lạc còn hạn chế, tình hình địch rối ren do thiên tai và tin tức khởi nghĩa lan rộng từ các nơi, các chi bộ Đảng, lực lượng Việt Minh và quần chúng nhân dân đã chủ động đứng lên giành chính quyền. Điển hình là trận đánh huyện đường Phù Cừ ngày 14/8/1945 – sự kiện mở đầu cho cao trào cách mạng toàn tỉnh. Chỉ trong vòng vài ngày sau đó, chính quyền tay sai tại nhiều huyện như Khoái Châu, Mỹ Hào, Ân Thi, Văn Giang, Tiên Lữ… lần lượt bị lật đổ. Đến ngày 22/8, khởi nghĩa thắng lợi toàn tỉnh; ngày 23/8, Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh Hưng Yên ra mắt, khẳng định thắng lợi vang dội của nhân dân Hưng Yên trong Cách mạng Tháng Tám lịch sử.
Tháng Tám năm 1945, hưởng ứng cao trào tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước, nhân dân Thái Bình đã nhất tề vùng lên lật đổ ách thống trị thực dân, phong kiến. Chiều 18/8/1945, nhận thấy thời cơ đã chín muồi, Ban Thường vụ Tỉnh ủy quyết định phát động khởi nghĩa trong toàn tỉnh. Cuộc khởi nghĩa nổ ra đầu tiên tại Thái Ninh, nhanh chóng lan rộng ra thị xã Thái Bình và các phủ, huyện như Quỳnh Côi, Tiên Hưng, Phụ Dực, Duyên Hà, Đông Quan, Thụy Anh, Hưng Nhân, Kiến Xương, Vũ Tiên, Tiền Hải, Thư Trì… Trong không khí sục sôi cách mạng, hàng vạn quần chúng đã xuống đường, giành chính quyền về tay nhân dân. Đến ngày 23/8/1945, toàn tỉnh Thái Bình hoàn toàn giải phóng. Ngày 25/8, tại thị xã, mít tinh lớn mừng chính quyền cách mạng ra đời được tổ chức long trọng. Thái Bình chính thức bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do, hòa nhịp cùng thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám trên cả nước.
Không chỉ trong kháng chiến, sau ngày đất nước thống nhất, 2 tỉnh Hưng Yên và Thái Bình tiếp tục đi lên trong công cuộc đổi mới và hội nhập. Là tỉnh không có nhiều lợi thế về địa hình hay tài nguyên, song Hưng Yên – Thái Bình đã biết phát huy tiềm năng vị trí địa lý, nhân lực và truyền thống văn hóa để bứt phá trong phát triển nông nghiệp, công nghiệp, đô thị hóa, xây dựng nông thôn mới và chuyển đổi số.
Bước ngoặt lịch sử: Hưng Yên sau sáp nhập – Một khởi đầu mới
Ngày 1/7/2025, hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình chính thức hợp nhất, trở thành một đơn vị hành chính mới theo mô hình chính quyền hai cấp. Đây là một chủ trương lớn, đúng đắn của Đảng và Nhà nước nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và tối ưu nguồn lực cho phát triển. không chỉ là thay đổi địa giới hành chính, mà còn là bước ngoặt mở ra cơ hội xây dựng một Hưng Yên mới: rộng hơn, mạnh hơn, giàu tiềm lực hơn, đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của cả nước.
Với diện tích trên 2.500 km², dân số trên 3 triệu người, Hưng Yên mới hội tụ đầy đủ điều kiện để hình thành các trung tâm công nghiệp – dịch vụ – đô thị lớn của vùng đồng bằng sông Hồng. Tỉnh hiện đã có hơn 20 khu công nghiệp, gần 400 doanh nghiệp FDI, hệ thống giao thông được kết nối xuyên vùng với các tuyến đường cao tốc, quốc lộ trọng điểm. Những thế mạnh này chính là bệ phóng để tỉnh thu hút đầu tư, phát triển kinh tế số, công nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao.
Từ nền tảng được hun đúc qua hàng nghìn năm văn hiến và truyền thống cách mạng, kết hợp với những thành tựu của thời kỳ đổi mới và sáp nhập, Hưng Yên hôm nay mang trong mình một khát vọng lớn, trở thành tỉnh phát triển nhanh, bền vững, đóng vai trò là một cực tăng trưởng quan trọng trong vùng và cả nước.
Khát vọng ấy đang được cụ thể hóa bằng nhiều chương trình hành động quyết liệt: Phát triển công nghiệp hiện đại, thân thiện môi trường, hướng tới xây dựng chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí chính xác, công nghiệp hỗ trợ...; Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, hình thành chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trên nền tảng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo; Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, kết nối du lịch sinh thái – tâm linh – văn hóa đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ; Phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu, đưa nông dân Hưng Yên trở thành chủ thể của quá trình phát triển xanh và bền vững; Đầu tư mạnh cho giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển công nghệ cao.
Thế hệ trẻ xã Chí Minh tìm hiểu lịch sử cách mạng của địa phương.
Nhìn lại chặng đường 80 năm kể từ thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, có thể khẳng định: tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng độc lập, tự do chính là ngọn lửa bất diệt, hun đúc sức mạnh cho dân tộc Việt Nam vươn lên, vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Trên hành trình đó, Hưng Yên và Thái Bình, hai miền quê giàu truyền thống cách mạng và văn hiến, đã khẳng định vị thế bằng những đóng góp to lớn. Nếu Hưng Yên gắn với câu ca “Thứ nhất kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến”, nơi từng là trung tâm thương cảng sầm uất bậc nhất Đàng Ngoài, thì Thái Bình tự hào là quê hương năm tấn, nơi khởi phát của phong trào cách mạng nông dân, của những đội du kích đầu tiên và những người con anh hùng như Nguyễn Đức Cảnh, Phạm Tuân… Hôm nay, sau sáp nhập, hai tỉnh hòa quyện thành một địa giới hành chính mới: mạnh mẽ hơn, rộng mở hơn, đang chuyển mình từng ngày với khát vọng phát triển, với dáng vóc hiện đại và niềm tin vững chắc vào tương lai tươi sáng phía trước.
Truyền thống anh hùng trong kháng chiến, tinh thần năng động trong thời kỳ đổi mới và bản lĩnh trong hội nhập chính là hành trang quý giá để Hưng Yên tiếp tục bứt phá. Trên hành trình ấy, mỗi người dân, mỗi cán bộ, đảng viên cần nhận thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình với quê hương, đất nước; cần khơi dậy khát vọng cống hiến, sáng tạo để biến chủ trương thành hành động, biến thách thức thành cơ hội.
Từ ánh sáng của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến ánh hào quang của “Hưng Yên mới” hôm nay là hành trình không ngừng nghỉ của một dân tộc và một vùng đất giàu truyền thống. Trong hành trình ấy, khát vọng độc lập, tự do ngày nào đã và đang được tiếp nối bằng khát vọng phát triển, thịnh vượng và hội nhập.
Hưng Yên - mảnh đất địa linh nhân kiệt đang viết tiếp những trang sử mới, không chỉ để khẳng định vị thế trong lòng dân tộc mà còn để cùng cả nước vươn ra biển lớn.
