“Bốn nhà văn nhà số 4” trong sách của nhà văn Ngô Thảo

Cuốn Sách Tư Liệu Văn Học “Bốn Nhà Văn Nhà Số 4” (Nhà Số 4 Là Tên Gọi Thân Quen Của Giới Văn Chương Khi Nhắc Đến Tạp Chí Văn Nghệ Quân Đội, Số 4 Lý Nam Đế, Quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) Được Nhà Phê Bình Ngô Thảo In Thành Sách, Gồm 4 Tên Tuổi Lớn: Nguyễn Thi, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Khải Và Thu Bồn.

Cả 4 nhà văn trên đều được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh. Với thuận lợi là “người trong nhà” (nhà phê bình Ngô Thảo từng có thời gian làm việc cùng các nhà văn kể trên tại nhà số 4), tác giả đã cung cấp cho độc giả những tư liệu tin cậy. Điều đặc biệt nữa, 4 nhà văn đều có tác phẩm tiêu biểu cho thành tựu của nền văn học cách mạng và kháng chiến. Qua 500 trang sách, với cách sắp xếp và kể chuyện về chuyện đời, chuyện nghề của 4 nhà văn nổi tiếng, nhà phê bình Ngô Thảo đưa độc giả gặp lại những địa danh, hình tượng đẹp, những anh hùng và cả những con người bình thường đã vượt qua bao gian nan, nguy hiểm, hy sinh để góp phần làm nên thắng lợi lịch sử của dân tộc mùa Xuân 1975.

Điểm đặc biệt của nhà văn Ngô Thảo là đã khéo chọn 4 nhà văn đều có tác phẩm tiêu biểu cho thành tựu của nền văn học cách mạng và kháng chiến, nhưng mỗi người có một vẻ đẹp riêng, cuộc đời và phong cách sáng tác rất đa dạng, địa bàn “tác chiến” cũng khác nhau; trong đó 2 nhà văn Nguyễn Minh Châu và Thu Bồn đã dành nhiều công sức viết về chiến trường Trị Thiên-Huế. Nên có thể nói cuốn sách tuy chỉ gồm 4 nhà văn, nhưng đã giúp độc giả hình dung được cả chiều rộng lẫn bề sâu của nền văn học cách mạng và kháng chiến. Qua 500 trang sách, độc giả được gặp lại những hình tượng đẹp, những người anh hùng và cả những con người bình thường - từ Cồn Cỏ đảo thép, Trị Thiên-Huế “nơi đụng đầu lịch sử”, đến đường Trường Sơn trong mây, qua Tây nguyên bất khuất vào tận cửa ngõ Sài Gòn…, đã vượt qua bao gian nan, nguy hiểm, góp phần làm nên thắng lợi lịch sử của dân tộc mùa xuân 1975. Những nhân vật đó, nhiều nhà nghiên cứu đã phân tích, bình luận; nhưng cuốn sách của Ngô Thảo còn gợi ra một vấn đề thú vị: chính các nhà văn - đặc biệt là Nguyễn Thi và Thu Bồn, rất xứng đáng là nhân vật hoặc “nguyên mẫu” của nhân vật một tiểu thuyết có sức ôm chứa không chỉ cả một giai đoạn lịch sử kháng chiến của dân tộc mà còn biết bao vấn đề xã hội, nhân văn và cả chuyện tình yêu cũng đầy hấp dẫn.
 

Theo Văn nghệ