Vở diễn “Làng song sinh” của nhà văn, nhà viết kịch Xuân Đức, được NSND Trung Hiếu dàn dựng đã giúp Nhà hát kịch Hà Nội đoạt Huy chương Vàng tại Liên hoan kịch nói toàn quốc 2021. “Làng song sinh” là vở kịch mới nhất của Nhà hát kịch Hà Nội, đánh dấu sự trở lại sau thời gian giãn cách xã hội.
Một cảnh diễn trong vở kịch
“Làng song sinh” kể về những câu chuyện ở làng Thủy Đọng, ngôi làng có một lời nguyền: “Ai sinh ra cũng phải sinh đôi”. Vì muốn xóa bỏ lời nguyền đó, ba người đàn ông đã kết nghĩa anh em rồi lên chùa cầu tự, họ cho rằng đã phá bỏ lời nguyền đó, bằng chứng mỗi người chỉ sinh một con, đó là Tấn, Tạ, Quả.
“Làng song sinh” là vở diễn nói về cái bi kịch của sự giả dối, lừa đảo. Thực chất, Tấn và Tạ là anh em sinh đôi, để lừa người làng Thủy Đọng nên những người cha của họ đã nói dối: Tạ và Quả không phải là anh em song sinh. Nhân vật dối trá nhất trong “Làng song sinh” là Tấn, vì sợ ảnh hướng tới con đường binh nghiệp, Tấn đã lừa Quả phải lấy Thỏn, dù biết Thỏn đang mang trong mình giọt máu của Tấn. Vợ chồng Quả - Thỏn tỏ ra rất hạnh phúc trước mặt mọi người, nhưng thật ra họ sống đày đọa và làm khổ nhau. Thỏn phải giả vờ có thai để chấp nhận Thẻn (người em gái sinh đôi với Thỏn) có chửa với chồng mình để giữ phép tắc gia phong của một gia đình ông Chủ tịch Huyện.
“Làng song sinh” còn khiến người xem giật mình khi xoáy sâu về những mảng khuất lấp, đê hèn trong lòng con người. Vì chức tước, bổng lộc, địa vị mà người ta sẵn sàng hãm hại nhau dù là anh em máu mủ. Tấn và Tạ từ chối nhận làm anh em song sinh vì sợ làm ảnh tới lời dặn của cha, khi hết chiến tranh, họ chỉ bới móc và sẵn sàng hãm hại, cản trở nhau trên con đường quan lộ. Thỏn và Thẻn dù là chị em sinh đôi, giống nhau như hai giọt nước nhưng lúc nào cũng như “chó với mèo”, Thỏn sẵn sàng đẩy người em gái lên tiền tuyến để mình được ở lại quê nhà. Thỏn và Thẻn đều yêu một người là Quả, biết Thỏn kết hôn với Quả, Thẻn đã gạ tình và có mang với Quả để trả thù chị mình.
Vấn đề nhân sinh mà tác giả đặt ra trong vở diễn, phải chăng trong một bản thể con người luôn luôn tồn tại và song hành: phần “con” - phần “người”, thiện - ác, tốt - xấu, đê hèn - cao cả? Điều đó hiển hiện rõ nhất ở nhân vật Quả, thì ra, Quả cũng có một người anh em song sinh tồn tại ngay trong cơ thể mình. Bản chất Quả là người nhút nhát, hiền lành nhưng “bản thể song sinh” trong bụng Quả lại đầy ti tiện, giả dối. Quả hãm hại người Tấn, trả thù vợ, làm những điều sai trái để có được chiếc ghế Chủ tịch Huyện, nhưng đôi lúc Quả giằng xé, chất vấn lương tâm về những việc mình đã làm.
Chi tiết những con người sinh đôi quần vào nhau gợi sự đấu tranh giữa phần “con” - phần “người”, giữa tốt - xấu
Chi tiết “cái thai” trong bụng Quả mang nhiểu yếu tố huyền bí đã đẩy tình huống kịch lên cao trào. Quả đau đớn, quằn quại vì tưởng rằng đó là một khối u ung thư. Nhưng khi bác sĩ mổ bụng Quả và phát hiện một sinh linh đã tồn tại song song với cuộc đời Quả, thật ra đây là linh hồn sinh đôi với Quả. Từ đó, sự thật đã bị bung bét, phơi bày.
NSƯT Quang Thắng trong vai cụ Mễ
Vở diễn “Làng song sinh” có nhiều ẩn ý nghệ thuật, cốt truyện mang nhiều yếu tố huyền bí nhưng vẫn cuốn hút người xem bởi có những câu thoại và chi tiết gây hài, đặc biệt là sự ngây ngô của Quả, sự gian manh của Tấn.
Vở diễn có sự góp mặt của dàn diễn viên đã thành danh của Nhà hát kịch Việt Nam: NSƯT Quang Thắng, NSƯT Tiến Minh, NS Thùy Dương, NS Thùy Anh, NS Quốc Đam,…
Chi tiết những nhân vật sinh đôi được quấn vào nhau trong tấm vải trắng: đầy giằng xe, đau khổ… được NSND Trung Hiếu dàn dựng tài tình, mang nhiều ý nghĩa ẩn dụ gợi nhiều suy ngẫm, tưởng tượng cho người xem. Sân khấu được thiết kế công phu huyền bí bởi NSƯT Doãn Bằng, đã cho thấy Nhà hát kịch Hà Nội đã rất đầu tư trong vở diễn “Làng song sinh”.
Tại Liên hoan Sân khấu toàn quốc 2021, Nhà hát kịch Hà Nội với “Làng song sinh” đã đạt Huy chương Vàng vở diễn xuất sắc nhất. NSND Trung Hiếu dành giải Đạo diễn xuất sắc nhất. Huy chương Vàng dành cho diễn viên xuất sắc: NSƯT Quang Thắng, NS Thiện Tùng, Huy chương Bạc dành cho NSƯT Tiến Minh, NS Thùy Dương, Huy chương Đồng cho NS Thùy Anh.
