Báo chí Cách mạng Việt Nam – Kiên định tôn chỉ, phát huy vai trò trong thời kỳ mới
- Thứ ba - 23/06/2026 16:11
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ra đời từ năm 1925 dưới sự sáng lập của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, báo chí cách mạng Việt Nam trải qua hơn một thế kỷ luôn đồng hành cùng sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Trong bối cảnh chuyển đổi số, bùng nổ thông tin và cạnh tranh truyền thông ngày càng gay gắt, báo chí cách mạng tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng – văn hóa; giữ vững tôn chỉ, mục đích, định hướng dư luận xã hội, lan tỏa giá trị nhân văn và góp phần xây dựng khát vọng phát triển đất nước trong thời kỳ mới.
Kiên định tôn chỉ, giữ vững vai trò trên mặt trận tư tưởng
Ngày 21/6/1925, Báo Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập tại Quảng Châu (Trung Quốc) ra đời, đặt nền móng cho nền báo chí cách mạng Việt Nam. Từ đó đến nay, trải qua 101 năm xây dựng và phát triển, báo chí cách mạng luôn gắn bó chặt chẽ với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Trong từng giai đoạn lịch sử, báo chí cách mạng không chỉ làm nhiệm vụ thông tin mà còn là công cụ tuyên truyền, giáo dục, tổ chức và cổ vũ quần chúng; góp phần truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, tạo nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với báo chí và đội ngũ người làm báo. Người căn dặn: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”. Những lời dạy đó đến nay vẫn nguyên giá trị, trở thành phương châm hành động của nhiều thế hệ người làm báo cách mạng.
Trong thời kỳ đổi mới, báo chí tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng – văn hóa của Đảng. Không chỉ phản ánh kịp thời thực tiễn đời sống, báo chí còn góp phần định hướng dư luận xã hội, tạo đồng thuận trong Nhân dân, cổ vũ các phong trào thi đua yêu nước, lan tỏa những giá trị tốt đẹp và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước đang thực hiện mạnh mẽ công cuộc đổi mới, chuyển đổi số, sắp xếp tinh gọn bộ máy và hội nhập quốc tế sâu rộng, vai trò của báo chí càng trở nên quan trọng. Báo chí chính thống không chỉ giúp người dân hiểu đúng, đầy đủ về các chủ trương, chính sách mới mà còn là diễn đàn để Nhân dân tham gia đóng góp ý kiến, phản biện xã hội, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Bám sát quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng; theo sát thực tiễn đời sống và những vấn đề lớn của đất nước; tuyên truyền hiệu quả các nhiệm vụ chính trị trọng tâm là yêu cầu xuyên suốt đối với báo chí cách mạng. Để thực hiện tốt sứ mệnh đó, báo chí phải luôn kiên định tôn chỉ, mục đích; giữ vững tính Đảng, tính nhân dân, tính chân thực, tính chiến đấu và tính nhân văn trong mọi hoạt động.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động báo chí hiện nay cũng đang đứng trước không ít khó khăn, thách thức. Sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng truyền thông xuyên biên giới làm thay đổi sâu sắc cách tiếp nhận thông tin của công chúng. Tin giả, thông tin sai lệch, xu hướng thương mại hóa báo chí, cạnh tranh thông tin thiếu lành mạnh… đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với các cơ quan báo chí và đội ngũ người làm báo.
Trong bối cảnh ấy, giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội là yếu tố quyết định để báo chí cách mạng tiếp tục giữ được niềm tin của công chúng và phát huy vai trò định hướng dư luận xã hội.
Đổi mới để thích ứng, phát huy vai trò trong thời kỳ mới
Chuyển đổi số đang mở ra cả cơ hội và thách thức đối với hoạt động báo chí. Công chúng hôm nay không còn chỉ tiếp nhận thông tin qua báo in, phát thanh hay truyền hình truyền thống mà chuyển mạnh sang môi trường số, nền tảng mạng xã hội và các thiết bị di động thông minh. Điều đó buộc báo chí phải đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, hình thức thể hiện lẫn phương thức hoạt động.
Theo các chuyên gia truyền thông, báo chí hiện đại không chỉ cạnh tranh về tốc độ mà còn cạnh tranh về chất lượng nội dung, khả năng phân tích, kiểm chứng và định hướng thông tin. Trong dòng chảy thông tin đa chiều hiện nay, công chúng cần những tác phẩm báo chí có chiều sâu, có giá trị dẫn dắt nhận thức và tạo dựng niềm tin.
Vì vậy, báo chí cần tiếp tục đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, phát triển các sản phẩm báo chí đa phương tiện, đa nền tảng; đồng thời nâng cao chất lượng nội dung, tăng tính tương tác và khả năng tiếp cận công chúng.
Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh: Báo chí phải trở thành lực lượng kiến tạo môi trường văn hóa, lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị con người Việt Nam trong thời kỳ mới. Không chỉ phản ánh hiện thực, báo chí còn phải góp phần hình thành “không gian văn hóa số” lành mạnh, cổ vũ lối sống tích cực, tinh thần cống hiến và trách nhiệm công dân.
Để thực hiện được yêu cầu đó, nhiệm vụ quan trọng đặt ra là xây dựng đội ngũ người làm báo “vừa hồng, vừa chuyên”, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ, giỏi công nghệ và giữ gìn đạo đức nghề nghiệp trong sáng. Mỗi nhà báo không chỉ là người đưa tin mà còn phải là người dẫn dắt, định hướng, góp phần nâng cao nhận thức xã hội và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Cùng với đó, việc tiếp tục sắp xếp, tinh gọn hệ thống báo chí theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động cũng là yêu cầu tất yếu trong giai đoạn hiện nay. Tinh gọn không có nghĩa là thu hẹp vai trò của báo chí mà nhằm tạo điều kiện để các cơ quan báo chí đầu tư chiều sâu về công nghệ, nhân lực và sản phẩm; phát huy thế mạnh của từng loại hình báo chí, nâng cao sức cạnh tranh trong môi trường truyền thông số.
Trong thời đại công nghệ số, báo chí cách mạng muốn giữ vững vai trò chủ lực trên mặt trận thông tin phải không ngừng đổi mới tư duy làm báo, làm chủ công nghệ và thích ứng nhanh với xu hướng truyền thông hiện đại. Tuy nhiên, dù đổi mới đến đâu, giá trị cốt lõi của báo chí cách mạng vẫn là phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc và lan tỏa những giá trị chân – thiện – mỹ trong xã hội.
Hơn một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc, báo chí cách mạng Việt Nam đã khẳng định vai trò là ngọn cờ tư tưởng, là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng – văn hóa của Đảng. Trong bối cảnh mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, báo chí càng phải kiên định tôn chỉ, mục đích; giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội; đồng thời không ngừng đổi mới để thích ứng với xu thế truyền thông hiện đại.
Phát huy truyền thống vẻ vang 101 năm, đội ngũ những người làm báo cách mạng hôm nay tiếp tục mang trong mình sứ mệnh cao cả: góp phần củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và đưa Việt Nam vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới.
nguồn: Đặc san Người làm báo Hưng Yên số 100 (phát hành tháng 6/2026)