Giáo dục Việt Nam và những tiếng nói trung thực: TỬ HUYỆT CỦA ĐỔI MỚI GIÁO DỤC VÀ NHỮNG VIỆC CẦN LÀM (Bài 2)

Thứ sáu - 13/08/2021 10:56

MẤY TỬ HUYỆT

Cuộc “Đổi mới căn bản toàn diện” giáo dục sẽ bắt đầu từ năm học này với lớp 1. Sau 5 năm, tức đến 2025, tất cả các cấp học trong hệ thống giáo dục phổ thông đều học đồng bộ chương trình đổi mới. Tuy nhiên, có một số vấn đề đang bộc lộ ra mà ngành giáo dục phải nhìn thấy để có những hành động cần thiết trước khi những nguy cơ có thể thành hiện thực.

1. Quản lý giáo dục111

Tính chất quan liêu vẫn đang ngự trị trong quản lý giáo dục, biến các cơ sở giáo dục phổ thông thành các “vùng cát cứ” với cách điều hành nặng về mệnh lệnh hành chính và uy quyền cá nhân. Thêm nữa, tiêu chí quản lý lấy thành tích (điểm số) làm chính sẽ cản trở, thậm chí chặn đứng đổi mới giáo dục. Việc cần làm ngay là trao quyền cho giáo viên nhiều hơn, dành một vị trí cao hơn, lớn hơn cho giáo viên trong môi trường giáo dục; đồng thời thu hẹp các quyền của người quản lý đối với các vấn đề chuyên môn của giáo viên. Không thể can thiệp quá sâu vào công việc giảng dạy của người giáo viên như hiện nay. Cần xây dựng và ban bố ngay một bộ quy tắc tốt hơn về đánh giá chất lượng giáo dục để thoát ra khỏi hệ quy chiếu của “bệnh thành tích” và điểm số. Nhanh chóng bỏ những quy định về “thi đua” nặng tính hình thức nhưng trói buộc như hiện nay. Tóm lại là phải cởi trói cho công tác dạy – học khỏi những sự chằng chịt của quản lý hành chính quan liêu.

2. Đội ngũ giáo viên

Với tính thụ động, nhìn nhận vấn đề quá đơn giản đang diễn ra trong đội ngũ giáo viên khiến công cuộc đổi mới có nguy cơ sa vào lúng túng hoặc sẽ trở nên hình thức. Bên cạnh đó là vấn đề năng lực chuyên môn và phẩm chất sư phạm ở người giáo viên vẫn còn nhiều hạn chế lớn. Tình trạng của “đội ngũ tiên phong” như thế là đáng lo lắng. Đó là chưa nói đến thái độ khá lãnh đạm, thờ ơ của không ít người trước công việc phức tạp và khó khăn này.

3. Công tác chuẩn bị

Ngành giáo dục chưa thật sự đầu tư vào khâu chuẩn bị cho các cơ sở giáo dục phổ thông trước khi họ bắt tay vào thực hiện. Phần lớn giáo viên khá mơ hồ về chương trình đổi mới. Thậm chí đến thời điểm này, hầu hết giáo viên phổ thông chưa nhìn tới “Chương trình giáo dục phổ thông mới” đã công bố từ tháng 12-2018, tức đã hơn 2 năm nay. Công bố trên ti vi rồi đăng tải trên website như một bước đi chính, từ sau đó việc truyền thông, tổ chức nghiên cứu, phản biện và làm quen, thực hành… gần như không có. Một số đợt tập huấn chóng vánh, nặng tính hình thức đã chưa thật sự tạo ra chuyển chuyển biến nhận thức. Hầu hết giáo viên mới chỉ “nghe nói” về đổi mới giáo dục, đây là một sự tình phải thấy lo lắng.

Sẽ không thể đổi mới thành công nếu đội ngũ giáo viên chưa thấm nhuần, chưa thức nhận sâu sắc về cả tư tưởng của giáo dục đổi mới lẫn việc chưa nắm chắc chương trình này. Cần tổ chức tìm hiểu, nghiên cứu, thực hành từng bước trong một thời gian đủ dài; chứ không thể để giáo viên ở tình trạng “mơ màng” như hiện nay mà tiến hành được.

Bộ Giáo dục cần có những hành động bài bản, cụ thể, trực tiếp, khẩn trương hơn để công cuộc đổi có thể hi vọng được.

MỘT SỐ VIỆC CẦN LÀM NGAY

Năm học 2020 -2021 BGD đã có những điều chỉnh tích cực trên nhiều mặt như: Dạy học theo chủ đề (tự thiết kế). Nhiều công đoạn trong nhiệm vụ học tập được hoàn thành ở nhà; lên lớp chỉ cần giải quyết một số nhiệm vụ nhất định. Tăng cường thuyết trình, thảo luận, tranh luận. Đánh giá học sinh trong quá trình này. Giảm số lần kiểm tra tập trung xuống còn 2 lần / học kỳ. Cho học sinh sử dụng smartphone trong giờ học (đối với THCS và THPT). Cấm phê bình học sinh trước lớp trước trường… Đây là những quyết định đúng, nếu thực hiện quyết liệt sẽ đưa tới những chuyển biến tốt trên nhiều mặt. Tuy nhiên có một số việc khác cũng cần làm ngay để những bước đi trên đây không bị rơi vào tình trạng tê liệt.

1. Chấm dứt dạy thêm học thêm dưới mọi hình thức (đặc biệt đối với cấp THCS và THPT). Nhu cầu học thêm là chính đáng, tuy nhiên ngày nay nó đã bị biến tướng và biến chất vì nhiều lý do: bệnh thành tích, tính vụ lợi, sai lầm trong kiểm tra đánh giá… Để làm dứt điểm vấn nạn này, ngoài các mệnh lệnh hành chính thì cần xây dựng một bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục hiện đại và khoa học. Chỉ có khi thực hiện được yêu cầu cuối cùng này thì vấn đề mới có thể được giải quyết từ trong lòng hệ thống. Và cũng chỉ đến khi đó, việc học thêm mới trở thành nhu cầu tự thân về tri thức và phát triển bản thân một cách lành mạnh.

2. Cấm công bố điểm của học sinh. Điểm phải thuộc quyền riêng tư cá nhân của mỗi người; cần chấm dứt sự so sánh có tính dán nhãn và phán xét đối với người học dựa trên điểm số.

3. Hủy bỏ các kỳ thi Giáo viên giỏi, thi học sinh giỏi và nhiều kỳ thi mang tính hình thức và nặng bệnh thành tích khác trong ngành giáo dục. Phải làm ra một nền giáo dục thi ít mà học nhiều; dạy ít mà học vui. Thi học sinh giỏi chỉ còn mang tính cá nhân và trải nghiệm; nếu tham gia kinh phí do người học tự túc, không còn mang tính đại diện nữa; cần chấm dứt những “đợt ra quân” trong giáo dục.

4. Rạch ròi giữa quản lý hành chính và quản lý chuyên môn. Lãnh đạo các cơ sở giáo dục phổ thông không được can thiệp vào các vấn đề chuyên môn của tổ bộ môn và cá nhân nhà giáo. Giáo viên cần được tôn trọng trở lại bằng sự tôn trọng quyền tự quyết chuyên môn và cải thiện các vấn đề về thu nhập. Cần chấm dứt việc biến giáo viên thành một thứ công cụ trong ngành giáo dục.


Tác giả: Thái Hạo
Nguồn Văn nghệ số 33/2021

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg TS9-3886-2.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg TS9-3905-1.jpg TS9-3865-1.jpg TS9-3830-2.jpg TS9-3931-2.jpg TS9-3853-2.jpg TS9-3948-1.jpg TS9-3856-2.jpg TS9-3760-2.jpg NIK-5090.jpg NIK-5045.jpg NIK-4980.jpg NIK-4997.jpg NIK-5102.jpg NIK-5054.jpg NIK-4995.jpg NIK-5014.jpg NIK-5108.jpg NIK-5072.jpg NIK-5015.jpg NIK-5118.jpg NIK-5078.jpg NIK-5034.jpg NIK-4996.jpg IMG-8507.jpg 15777046-1794464720803325-4664872810918106109-o-1.jpg NIK-6861-1.jpg DSC-2031.jpg IMG-8487.jpg IMG-8493.jpg FN1A8305.jpg cup-bb-17.jpg IMG-8495.jpg 44251966-2566673110013320-125322030391230464-n.jpg NIK4938.jpg NIK7698.jpg cup-bb-17.jpg dan-phong.jpg gaogiong.jpg gothap.jpg langcu.jpg langhoa.jpg dongsen.jpg
THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập46
  • Hôm nay3,309
  • Tháng hiện tại29,710
  • Tổng lượt truy cập1,492,543
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây