Mỗi độ Tết đến, xuân về, khi đất trời chuyển mình trong sắc mới, các làng nghề truyền thống trên quê hương Hưng Yên lại rộn ràng bước vào mùa sản xuất cao điểm. Trong hương vị thân quen của những sản phẩm làng nghề, nhịp lao động khẩn trương hòa cùng niềm vui đón xuân, thể hiện sự bền bỉ gìn giữ nghề cha ông và khát vọng vươn lên làm giàu từ các giá trị truyền thống.
Tại làng nghề sản xuất bánh kẹo xã Đông Hưng, nghề làm bánh cáy xưa kia chỉ để tiến vua, dâng cúng tổ tiên mỗi dịp Tết Nguyên đán, nay đã được gìn giữ, phát triển và nâng tầm. Những ngày giáp Tết, mùi thơm của vừng, lạc rang, mạch nha nấu kẹo lan tỏa khắp thôn xóm, mang hương xuân về sớm trên làng nghề trăm tuổi.
Tại Công ty TNHH Bánh kẹo đặc sản Thiên Đức, hơn 40 công nhân đang miệt mài làm việc để cho ra lò những mẻ bánh kẹo thơm ngon nhất. Với dây chuyền sản xuất tự động hóa cao, đây là đơn vị có sản lượng bánh kẹo cung cấp cho thị trường Tết lớn nhất xã. Anh Trần Văn Đông, cho biết: Những năm gần đây, gia đình đã đầu tư mạnh vào máy móc, mở rộng sản xuất hàng chục loại bánh kẹo, trong đó có 5 sản phẩm đạt OCOP 4 sao. Từ giữa tháng 12/2025, công nhân phải tăng ca để kịp tiến độ đơn hàng. Ngày thường, Công ty sản xuất khoảng 1–1,2 tấn bánh kẹo, vào vụ Tết tăng lên 3–4 tấn. Bên cạnh việc nâng cao chất lượng, đơn vị vẫn giữ hồn cốt món quà quê bình dị, đồng thời cải tiến bao bì, mẫu mã theo tiêu chí ngon, đẹp, trang nhã, tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Hiện làng nghề bánh kẹo xã Đông Hưng có trên 500 hộ, cơ sở, doanh nghiệp tham gia sản xuất, kinh doanh; trong đó hơn 60 đơn vị hoạt động thường xuyên, còn lại tập trung vào dịp Tết và mùa lễ hội, giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động. Vụ Tết kéo dài khoảng hai tháng, là thời điểm bận rộn nhất trong năm. Năm nay, giá nguyên liệu tăng khoảng 10% so với năm trước, vì vậy các cơ sở chủ động tìm nguồn nguyên liệu bảo đảm chất lượng, đầu tư máy móc để tăng sản lượng, đáp ứng lượng đơn hàng tăng mạnh dịp cuối năm.
Đến nay, làng nghề đã có 14 sản phẩm bánh kẹo của 5 cơ sở, doanh nghiệp đạt chứng nhận OCOP 4 sao, chủ yếu là bánh cáy, kẹo lạc, kẹo vừng, chè lam… Khi được đưa lên các sàn thương mại điện tử, tham gia hội chợ, triển lãm, sản phẩm Đông Hưng từng bước mở rộng thị trường ra nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước, bước đầu xuất khẩu sang Lào, Campuchia, sức tiêu thụ tăng 20–30%.
Đồng chí Nguyễn Minh Báu, Chủ tịch UBND xã Đông Hưng, cho biết: Chính quyền địa phương luôn quan tâm, tạo điều kiện cho làng nghề phát triển, nhất là hỗ trợ vốn, đầu tư hạ tầng giao thông khu vực làng nghề, xây dựng thêm các sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4–5 sao. Năm 2025, tổng giá trị sản xuất của xã đạt 4.770 tỷ đồng, trong đó làng nghề bánh kẹo chiếm khoảng 30%, góp phần nâng thu nhập bình quân đầu người lên 76 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,86%.
Những ngày cuối năm, khi gió đông se lạnh len lỏi qua từng ngõ nhỏ, làng nghề làm hương ở tổ dân phố Cao (phường Sơn Nam) lại bước vào mùa bận rộn nhất. Cả làng như thức dậy sớm hơn, rộn ràng hơn trong nhịp lao động hối hả. Mùi hương thảo mộc lan tỏa trong nắng gió cuối đông, gợi cảm giác thân quen, ấm áp. Những bó hương được se nắn cẩn trọng, xếp đều tăm tắp, phơi mình dưới nắng hanh hao, gửi gắm trong đó ký ức làng nghề, sự cần mẫn của đôi bàn tay và mong ước về một cái Tết đủ đầy, an yên.
Cơ sở sản xuất bánh cáy, kẹo lạc Thiên Đức, xã Đông Hưng vào vụ sản xuất.
Anh Nguyễn Như Thành, chủ cơ sở Tâm Nguyên Hương, chia sẻ: Điều quan trọng nhất vẫn là giữ trọn chất lượng và hồn cốt sản phẩm truyền thống. Từ chỗ sản xuất hoàn toàn thủ công, cơ sở đã mạnh dạn đưa máy móc vào một số công đoạn để nâng cao năng suất, đồng thời mở rộng tiêu thụ qua các nền tảng thương mại điện tử. Làng nghề hoạt động quanh năm, nhưng những tháng cuối năm luôn nhộn nhịp nhất, tranh thủ những ngày nắng đẹp để hương được hong khô tự nhiên, giữ trọn mùi thơm dịu dàng, tinh khiết.
Gắn bó với nghề hơn nửa thế kỷ, ông Mai Văn Cường (70 tuổi, phường Sơn Nam), cho biết: Sau khi xuất ngũ trở về, ông bén duyên với nghề làm hương và gắn bó đến nay. Xưởng của ông tạo việc làm cho khoảng 20 lao động, vừa sản xuất vừa truyền nghề cho lớp trẻ. Hiện cơ sở vẫn duy trì các dòng hương thuốc bắc truyền thống, mỗi nén hương được phối trộn từ 36–40 vị, được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh ưa chuộng. Đó không chỉ là sản phẩm hàng hóa mà còn là kết tinh tâm huyết của người làm nghề.
Theo ông Nguyễn Như Khanh, Chủ tịch Hiệp hội làng nghề hương xạ tổ dân phố Cao: Hiện toàn tổ có gần 100 hộ gắn bó với nghề, tạo việc làm thường xuyên cho hàng trăm lao động, thu nhập bình quân từ 5–7 triệu đồng/người/tháng. Điểm làm nên hồn cốt riêng của hương xạ nơi đây là việc sử dụng nguyên liệu an toàn, kết hợp hài hòa các vị thuốc bắc và thảo mộc tự nhiên, tạo mùi hương dịu nhẹ, thuần khiết. Mỗi gia đình, mỗi dòng họ lại lưu giữ một “bài thuốc” riêng – bí quyết truyền đời, góp phần làm nên bản sắc không trộn lẫn của từng nén hương, để hương thơm làng nghề theo gió bay xa, mang theo cả hồn Tết, hồn quê.
Toàn tỉnh hiện có 177 làng nghề, trong đó 160 làng nghề đã được UBND tỉnh công nhận, với trên 67.000 cơ sở sản xuất. Tổng số lao động trong các làng nghề hơn 87.000 người, thu nhập bình quân từ 5–7 triệu đồng/người/tháng; tổng doanh thu đạt khoảng 11.898 tỷ đồng. Có 34 làng nghề được bảo hộ nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận; 49 sản phẩm tham gia đánh giá OCOP, trong đó 31 sản phẩm đạt 3 sao và 18 sản phẩm đạt 4 sao.
Trong dòng chảy của cuộc sống hôm nay, những làng nghề truyền thống vẫn âm thầm tồn tại và lan tỏa giá trị bằng chính sự bền bỉ của người dân quê. Mỗi sản phẩm làm ra không chỉ phục vụ đời sống mà còn lưu giữ phong tục, nếp sinh hoạt và ký ức văn hóa của bao thế hệ. Khi xuân về, nhịp lao động càng thêm rộn ràng, góp phần làm nên hương sắc mùa xuân nơi làng quê.