Can thiệp giảm giá xăng dầu: Sẽ kéo theo nhiều hệ lụy

Thứ hai - 21/02/2022 11:49
Theo PGS.TS, chuyên gia kinh tế Ðinh Trọng Thịnh, Việt Nam hiện điều hành giá xăng dầu theo biến động giá xăng dầu thế giới, chu kỳ 10 ngày/lần. “Việc can thiệp giảm giá xăng dầu sẽ đi ngược lại kinh tế thị trường, mang lại nhiều hệ lụy cho nền kinh tế”, ông Thịnh nói.
111
Chuyên gia Ðinh Trọng Thịnh

Trách nhiệm Bộ Công Thương

Ông có thể chỉ ra nguyên nhân giá xăng dầu hiện nay ở Việt Nam tăng cao và xảy ra tình trạng khan hiếm nguồn cung?

Từ năm 2021, nền kinh tế thế giới bắt đầu hồi phục sau COVID-19, giá xăng dầu đã ở mức cao vì nhu cầu cao từ sản xuất, kinh doanh. Thứ hai, tình hình biến động về địa chính trị ở một số nơi trên thế giới như căng thẳng Nga - Ukraine, bầu cử ở Lybia… gây tâm lý lo ngại về nguồn cung xăng dầu. Thứ ba, nhiều quốc gia, đặc biệt là ở châu Âu phải sử dụng phần lớn kho dự trữ xăng dầu, khí đốt trong mùa đông, chưa phục hồi được. Trong năm 2022, xu hướng giá xăng dầu trên thế giới vẫn tiếp tục tăng.

111
Phải tính được nhu cầu xăng dầu của người dân, phải tính được lượng dự trữ cần thiết trong điều kiện bình thường, bất thường.
Ảnh: TTXVN

Nhiều chuyên gia cho rằng, giá dầu thô trên thế giới có thể tăng lên 100 đến 150USD/thùng. Tuy nhiên, tôi cho rằng, ở điều kiện bình thường không xảy ra các vấn đề quốc tế nghiêm trọng, giá sẽ neo 80 đến 90USD, hoặc biến động một chút. Mức giá này là hợp lý, chấp nhận được với nền sản xuất hiện tại. Nếu vượt mốc 100USD, chi phí sản xuất tăng cao, kéo theo giá xăng cũng cao khiến cho doanh nghiệp phải tính toán giảm sản xuất, giảm mua xăng dầu. Các quốc gia sản xuất xăng dầu không mong muốn điều này.

Giá xăng dầu thế giới tăng thì Việt Nam cũng sẽ tăng. Hiện Việt Nam đã tự chủ hơn về nguồn cung xăng dầu. Nhà máy lọc dầu Bình Sơn, Nghi Sơn đảm bảo sản xuất, tiêu thụ trong nước khoảng 70%, còn 30% nhập khẩu nước ngoài. Tuy nhiên, cả nhà máy Bình Sơn, Nghi Sơn vẫn phải nhập dầu thô từ nước ngoài về chế biến.

Từ cuối năm 2021, chúng ta chuyển trạng thái sang phục hồi kinh tế. Thời gian này, giá xăng dầu thế giới đang ở mức cao. Chính phủ đã yêu cầu sử dụng Quỹ bình ổn, giữ mức tăng giá thấp hơn mức tăng thế giới để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi, phát triển. Thời điểm này, mức tăng giá của Việt Nam chỉ khoảng 52%, nhưng trên thế giới tăng khoảng 60%. Việc sử dụng Quỹ bình ổn cũng chỉ có tác dụng trong thời gian ngắn để chống sốc, chứ không thể kéo dài. Đến đầu năm 2022, trong khi giá xăng dầu thế giới tăng thì cơ quan chức năng bỏ qua một kỳ điều hành giá (vào đúng mồng 1 Tết). Đến 11/2 mới điều chỉnh, gộp 2 kỳ nên mức tăng khá cao. Khi so sánh giá mua vào và bán ra, nhiều doanh nghiệp sẽ lỗ, họ có tâm lý không bán, nên nhiều nơi thiếu nguồn cung xăng dầu. Đúng đợt này lại có chuyện nhà máy Nghi Sơn báo giảm công suất, thậm chí có tin ngừng sản xuất, nên doanh nghiệp đầu mối càng e ngại thiếu nguồn cung. Đáng lẽ Bộ Công Thương phải chỉ đạo các đầu mối nhập khẩu ngay để bù đắp, kể cả với giá cao. Nhưng kể cả có nhập khẩu gấp thì giá vẫn sẽ cao. Chính điều này làm cho các doanh nghiệp đầu mối, các cửa hàng nghĩ chắc chắn giá xăng dầu sẽ còn tăng, một số găm hàng lại.

Không thể can thiệp giảm giá

Theo ông, có thể giảm giá xăng dầu không, Nhà nước cần sử dụng biện pháp nào?

Một số chuyên gia cho rằng, nên giảm thuế, hạ cái này, cái kia để giảm giá xăng dầu, nhưng theo tôi thì không thể hạ được, bởi theo tính toán, hiện nay mức thuế trong giá xăng dầu chiếm 38 - 39% thôi, thấp hơn so với mức cuối năm 2021 (khoảng 42%). Mức thuế này hiện thấp hơn rất nhiều so với nhiều nước trên thế giới. Ví dụ, thời điểm cuối năm 2021, nếu tôi không nhầm, mức thuế ở Campuchia là 49%, ở Lào là 56,5%, Trung Quốc là 52,5%, Philippines là 49,5%, Hong Kong 76%, Singapore 67%... Một điều nữa, giá xăng dầu ở Việt Nam hiện đứng thứ 70 từ thấp đến cao trong 168 quốc gia, tức là giá xăng dầu của chúng ta thấp hơn 98 quốc gia khác, và cũng thấp hơn mức bình quân của thế giới. Nếu so sánh với một số quốc gia láng giềng như Trung Quốc, Lào, Campuchia hay Philippines, giá xăng dầu của Việt Nam đều đang thấp hơn. Nếu chúng ta can thiệp hạ giá xăng dầu thì có thể phát sinh tình trạng buôn lậu xăng dầu qua biên giới, kéo theo nhiều hệ luỵ. Như vậy, rõ ràng là chúng ta không thể can thiệp để hạ giá xăng dầu như một số yêu cầu. Kể cả sử dụng Quỹ bình ổn cũng chỉ để hỗ trợ giảm sốc thời gian đầu để doanh nghiệp vực dậy sau COVID-19. Chúng ta phải điều hành giá theo thế giới.

Để giảm bớt khó khăn, doanh nghiệp có thể tính toán đưa chi phí xăng dầu vào hàng hoá, dịch vụ của mình. Tất nhiên, lúc đầu sẽ ít người mua hơn, nhưng ai cũng sẽ thông cảm vì khi tăng chi phí sản xuất thì phải tăng giá thành. Doanh nghiệp cũng nên tính toán lại về hoạt động, ví dụ doanh nghiệp vận tải làm thế nào để chạy hàng hai chiều, không để chạy xe rỗng, hoặc giảm thiểu chi phí năng lượng, chi phí logistics, chi phí kiểm định, kho tàng, sân bay… Còn với người dân, Chính phủ đã có chính sách hỗ trợ giảm thuế VAT từ 10% xuống 8%, mọi người dân đều được hưởng và khó có thể hỗ trợ riêng liên quan đến giá xăng dầu.

Không thể nào giảm giá xăng dầu. Bởi vì “nước nổi bèo nổi”, giá thế giới thế nào mình phải điều chỉnh theo như thế. Mình không thể đi ngược lại kinh tế thị trường. Một số chuyên gia, doanh nghiệp kêu gọi Nhà nước hỗ trợ thì chỉ có quay lại thời bao cấp”.

Chuyên gia Ðinh Trọng Thịnh

Ảnh hưởng đời sống người dân

Hiện vẫn còn hiện tượng cây xăng bán nhỏ giọt. Theo ông, nên giải quyết tình trạng này thế nào?

Bộ Công Thương cần xây dựng cơ sở dữ liệu về nhu cầu tiêu thụ xăng dầu ở từng địa bàn, địa phương, từ đó có căn cứ để yêu cầu các đầu mối cung cấp đủ nhu cầu xăng dầu, đảm bảo dự trữ theo quy định. Ví dụ, Hà Nội có khoảng 8 triệu dân, phải hạch toán được nhu cầu xăng dầu của người dân, hạch toán được lượng dự trữ cần thiết trong điều kiện bình thường, bất thường. Khi có số liệu đầy đủ thì có căn cứ để đảm bảo được, nhưng không có cơ sở dữ liệu thì điều hành rất khó. Nếu kiểm tra phát hiện tình trạng găm hàng thì phải xử lý nghiêm theo quy định. Vấn đề này cũng rút ra bài học, liên quan đến công tác điều hành, quản lý xăng dầu phải công khai, minh bạch thông tin. Ví dụ, khi nhà máy Nghi Sơn có thông tin giảm công suất, phía Bộ Công Thương phải chủ động lên tiếng về đảm bảo nguồn cung thay thế để các đầu mối, doanh nghiệp, người dân yên tâm, không xảy ra tình trạng găm hàng chờ tăng giá.

Mỗi khi giá xăng dầu tăng, nhiều mặt hàng tăng giá “té nước theo mưa”, nhưng khi giảm thì không thấy động tĩnh gì. Theo ông, làm thế nào để giá xăng dầu không ảnh hưởng đến đời sống, đặc biệt là bữa cơm của người dân?

Lực lượng quản lý thị trường (Bộ Công Thương), đơn vị quản lý giá (Bộ Tài chính) phải thường xuyên kiểm tra giá cả để từ đó đảm bảo giá xăng dầu chỉ tác động đến giá cả các mặt hàng ở mức độ vừa phải. Vấn đề này rất khó, bởi vì xăng dầu ảnh hưởng khác nhau đến các ngành nghề và hàng hoá khác nhau. Ví dụ, khi giá xăng dầu tăng lên 10% thì ảnh hưởng đến giá hàng hoá khác khoảng 3,5% hay cụ thể bao nhiêu % thì phải nắm được và có chỉ đạo. Giá xăng dầu ảnh hưởng xác định ở mức 3% mà doanh nghiệp tăng giá hàng hoá lên 10% thì là té nước theo mưa, không được phép. Rồi khi giá xăng giảm cũng phải theo dõi đà giảm giá của hàng hoá, nếu không phải xử lý. Cơ quan chức năng, lực lượng quản lý thị trường phải kiểm soát các vấn đề này.

Cảm ơn ông.
 

Trường Phong (thực hiện)
Nguồn Tiền phong

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg TS9-3886-2.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg TS9-3905-1.jpg TS9-3865-1.jpg TS9-3830-2.jpg TS9-3931-2.jpg TS9-3853-2.jpg TS9-3948-1.jpg TS9-3856-2.jpg TS9-3760-2.jpg NIK-5090.jpg NIK-5045.jpg NIK-4980.jpg NIK-4997.jpg NIK-5102.jpg NIK-5054.jpg NIK-4995.jpg NIK-5014.jpg NIK-5108.jpg NIK-5072.jpg NIK-5015.jpg NIK-5118.jpg NIK-5078.jpg NIK-5034.jpg NIK-4996.jpg IMG-8507.jpg 15777046-1794464720803325-4664872810918106109-o-1.jpg NIK-6861-1.jpg DSC-2031.jpg IMG-8487.jpg IMG-8493.jpg FN1A8305.jpg cup-bb-17.jpg IMG-8495.jpg 44251966-2566673110013320-125322030391230464-n.jpg NIK4938.jpg NIK7698.jpg cup-bb-17.jpg dan-phong.jpg gaogiong.jpg gothap.jpg langcu.jpg langhoa.jpg dongsen.jpg
THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập16
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm14
  • Hôm nay1,425
  • Tháng hiện tại38,362
  • Tổng lượt truy cập1,305,319
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây