85 năm Ngày Bác Hồ về nước: Bước ngoặt lịch sử của cách mạng Việt Nam

Cách đây 85 năm, ngày 28/1/1941 (mồng Hai Tết Tân Tỵ), lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, mở ra bước ngoặt mang tính quyết định đối với cách mạng Việt Nam. Từ Pác Bó (Cao Bằng), Người trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng, chuẩn bị những điều kiện căn bản dẫn tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Mùa Xuân năm 1941, trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có những biến động sâu sắc, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước. Ngày 28/1/1941 (mồng Hai Tết Tân Tỵ), Người vượt qua cột mốc 108 (nay là mốc 675) tại Pác Bó, Cao Bằng, chính thức đặt chân lên mảnh đất quê hương. Sự kiện lịch sử trọng đại này không chỉ đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới, mang tính quyết định đối với thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Sự trở về của Bác diễn ra vào thời điểm vận mệnh dân tộc đứng trước những thử thách cam go. Chủ nghĩa thực dân đang suy yếu, chiến tranh thế giới lan rộng, phong trào cách mạng trong nước tuy phát triển nhưng thiếu sự chỉ đạo trực tiếp, thống nhất từ Trung ương. Trong bối cảnh đó, việc Nguyễn Ái Quốc trở về nước để trực tiếp lãnh đạo cách mạng thể hiện tầm nhìn chiến lược, bản lĩnh chính trị và tinh thần trách nhiệm lớn lao trước dân tộc và lịch sử.

Từ hành trình tìm đường cứu nước đến quyết định trở về lịch sử

Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước tại làng Hoàng Trù, xã Kim Liên (Nghệ An), Nguyễn Tất Thành sớm chứng kiến cảnh nước mất, dân khổ dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Với khát vọng cháy bỏng giải phóng dân tộc, ngày 5/6/1911, Người rời bến Nhà Rồng, bắt đầu hành trình bôn ba khắp năm châu tìm con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam.

Suốt ba thập kỷ hoạt động ở nước ngoài, Nguyễn Ái Quốc đã đi qua nhiều quốc gia, làm nhiều nghề, tham gia phong trào công nhân và phong trào giải phóng dân tộc, trực tiếp nghiên cứu các học thuyết cách mạng. Từ thực tiễn phong phú đó, Người đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, khẳng định đây là con đường duy nhất đúng đắn để giải phóng dân tộc Việt Nam khỏi ách áp bức, nô lệ. Trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc tích cực truyền bá tư tưởng cách mạng vô sản, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vào đầu năm 1930.

Đến cuối những năm 1930, tình hình thế giới chuyển biến nhanh chóng. Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, chủ nghĩa phát xít hoành hành, thực dân Pháp nhanh chóng thất bại trước phát xít Đức. Trước bối cảnh đó, Nguyễn Ái Quốc nhận định thời cơ cách mạng đang đến gần, đòi hỏi phải có sự lãnh đạo trực tiếp trong nước. Người khẳng định: “Chậm trễ lúc này là có tội với cách mạng” và đi đến quyết định lịch sử: trở về Tổ quốc.

Việc lựa chọn Cao Bằng làm nơi đặt chân đầu tiên khi về nước thể hiện tầm nhìn chiến lược sâu sắc của Người. Đây là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng về chính trị, là vùng “phên dậu” phía Đông Bắc của Tổ quốc, phong trào cách mạng phát triển sớm, đồng bào các dân tộc giàu truyền thống yêu nước, đoàn kết, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng. Từ Cao Bằng, cách mạng có điều kiện thuận lợi để mở rộng phong trào, liên kết các căn cứ địa, tiến về miền xuôi.

Pác Bó, điểm xuất phát cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám

Tại Pác Bó, trong điều kiện sinh hoạt và làm việc hết sức gian khổ, Nguyễn Ái Quốc đã cùng Trung ương Đảng tập trung chỉ đạo xây dựng căn cứ địa cách mạng, phát triển lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang, chuẩn bị mọi điều kiện cho cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Bên dòng suối Lê-nin, núi Các Mác, Người vừa sống, vừa làm việc, vừa trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong nước.

Từ ngày 10 đến 19/5/1941, tại lán Khuổi Nậm (Pác Bó), Nguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8, hội nghị mang tính bước ngoặt trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Hội nghị xác định rõ nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ bức thiết hàng đầu; quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh), nhằm tập hợp, đoàn kết rộng rãi mọi tầng lớp nhân dân yêu nước. Con đường khởi nghĩa vũ trang được khẳng định là tất yếu để giành chính quyền.

Từ căn cứ Cao Bằng, phong trào cách mạng nhanh chóng lan rộng ra các tỉnh Việt Bắc và cả nước. Công tác huấn luyện cán bộ, tuyên truyền, giác ngộ quần chúng được đẩy mạnh; nhiều tài liệu, tác phẩm ngắn gọn, dễ hiểu được phổ biến rộng rãi, góp phần khơi dậy tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh của nhân dân.

Ngày 22/12/1944, theo chỉ thị của Nguyễn Ái Quốc, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập (tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam). Những chiến thắng đầu tiên đã tạo tiếng vang lớn, cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng cả nước, trực tiếp chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 giành thắng lợi, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

85 năm đã trôi qua, nhưng ý nghĩa lịch sử của sự kiện Bác Hồ về nước mùa Xuân năm 1941 vẫn còn nguyên giá trị. Đó là minh chứng sinh động cho tầm nhìn chiến lược, trí tuệ và bản lĩnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh; là bài học sâu sắc về độc lập, tự chủ, về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và gắn lý luận với thực tiễn cách mạng Việt Nam.

Cao Bằng – nơi Bác Hồ đặt chân về Tổ quốc, hôm nay vẫn là “cội nguồn cách mạng”, là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho các thế hệ. Phát huy truyền thống lịch sử vẻ vang, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Cao Bằng tiếp tục đoàn kết, nỗ lực phát triển kinh tế – xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh, góp phần cùng cả nước xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới.