Những dấu ấn lớn của Đại hội XIV: Định hướng chiến lược cho chặng đường phát triển mới
Thứ hai - 26/01/2026 10:51
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam vừa khép lại với thành công rực rỡ, mở ra một trang mới trong lịch sử phát triển của đất nước: Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại, mà còn là mốc son tư duy – chiến lược – trách nhiệm, để cả dân tộc cùng nhìn về phía trước với niềm tin và khát vọng mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Với chủ đề xuyên suốt: "Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự cường, tự tin tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội", Đại hội XIV đã khẳng định rõ tư duy chiến lược mới và tầm nhìn dài hạn của Đảng đối với vận mệnh đất nước trong bối cảnh thế giới đầy biến động.
Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng - Ảnh: TTXVN
Tư duy phát triển mới – Tầm nhìn dài hạn vượt thách thức
Dấu ấn bao trùm và có ý nghĩa nền tảng nhất của Đại hội XIV chính là sự định hình rõ nét một tư duy phát triển mới – chín chắn hơn, chủ động hơn và có tầm nhìn dài hạn hơn. Đây không phải là sự điều chỉnh mang tính kỹ thuật trong văn kiện, mà là bước chuyển về chất trong tư duy chiến lược của Đảng trước những biến động sâu sắc của thế giới và yêu cầu phát triển ngày càng cao của đất nước.
Đại hội XIV đã nhìn thẳng vào thực tiễn với tinh thần cầu thị và trách nhiệm cao, thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, thách thức mang tính cơ cấu: chất lượng tăng trưởng chưa thật sự bền vững, năng suất lao động còn thấp, thể chế chưa theo kịp yêu cầu phát triển nhanh, trong khi nguy cơ tụt hậu và rơi vào bẫy thu nhập trung bình vẫn hiện hữu. Điều đáng chú ý là Đại hội không né tránh một thực tế quan trọng: những thành tựu đạt được là rất đáng trân trọng, nhưng không đủ để bảo đảm tương lai nếu tư duy phát triển không được làm mới.
Chính từ sự nhận diện tỉnh táo đó, Đại hội khẳng định một nguyên tắc mang tính bước ngoặt: Việt Nam không thể tiếp tục phát triển theo lối mòn dựa vào khai thác tài nguyên, lao động giá rẻ và mở rộng đầu tư theo chiều rộng. Thay vào đó, tư duy phát triển mới đặt trọng tâm vào khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao, lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển. Phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng, mà bằng chất lượng, hiệu quả, tính bền vững và mức độ thụ hưởng của nhân dân.
Điểm đặc biệt ở đây là Đại hội XIV không chỉ đặt câu hỏi “phát triển nhanh đến đâu”, mà đặt lại câu hỏi căn cốt hơn: phát triển để làm gì và phát triển vì ai. Đại hội XIV cho thấy tầm nhìn dài hạn, xuyên nhiệm kỳ, khi xác định rõ các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Đây không chỉ là những mốc thời gian mang ý nghĩa lịch sử, mà là cam kết chính trị mạnh mẽ về một con đường phát triển có định hướng rõ ràng, có lộ trình và có khát vọng lớn: xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, hạnh phúc.
Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và khó lường, tư duy phát triển mới của Đại hội XIV còn nhấn mạnh tự chủ chiến lược, tự cường dân tộc, song hành với hội nhập quốc tế chủ động, sâu rộng và hiệu quả. Đó là tư duy của một Việt Nam tự tin hơn về vị thế, bản lĩnh và năng lực, sẵn sàng nắm bắt cơ hội nhưng luôn đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên trên hết. “Đại hội XIV có trọng trách lịch sử xác lập những quyết sách mang tính "bệ phóng" để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước” - Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng (viết tắt là Báo cáo).
Hoàn thiện thể chế - Xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa
Trong tiến trình đổi mới và phát triển đất nước, Đại hội XIV đã chỉ rõ một thực tế có tính quy luật: thể chế vừa là nền tảng, vừa là điểm nghẽn lớn nhất của phát triển. Tức là, đặt thể chế vào vị trí trung tâm của tiến trình phát triển. Đại hội nhìn nhận thẳng thắn, trong nhiều trường hợp, nhiều nguồn lực vẫn đang “nằm chờ”, nhiều cơ hội chưa được khai mở không phải vì thiếu tiềm năng, mà vì hệ thống cơ chế, chính sách chưa đồng bộ, chưa theo kịp yêu cầu của thực tiễn vận động nhanh và phức tạp.
Các đại biểu tham dự phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng.
Chính vì vậy, Đại hội XIV nhấn mạnh nhiệm vụ hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, coi đây là khâu đột phá có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Trọng tâm là tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, bảo đảm quyền lực nhà nước được tổ chức, thực thi và kiểm soát chặt chẽ, hiệu quả, đúng pháp luật. Báo cáo chỉ rõ: “Thể chế là "điểm nghẽn của điểm nghẽn" nhưng cũng là "đột phá của đột phá". Phải tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, tháo gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển mới… Đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị phát triển quốc gia theo hướng hiện đại, minh bạch, trách nhiệm giải trình cao…”.
Điểm mới đáng chú ý trong tư duy thể chế của Đại hội XIV là sự chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang tư duy “kiến tạo phát triển”. Nhà nước không chỉ ban hành luật lệ để kiểm soát, mà còn tạo môi trường thuận lợi, minh bạch, ổn định để người dân và doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sáng tạo và cống hiến. Pháp luật phải thực sự trở thành “bệ đỡ” cho phát triển, chứ không phải là rào cản.
Đại hội cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi, ổn định, hạn chế tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, thay đổi liên tục gây rủi ro cho nền kinh tế. Đồng thời, nhấn mạnh vai trò của tổ chức thực thi pháp luật – khâu quyết định để thể chế đi vào cuộc sống, khắc phục tình trạng “luật tốt nhưng thực hiện kém”.
Xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN không chỉ là hoàn thiện bộ máy, mà còn là xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật, nâng cao trách nhiệm công vụ, đạo đức công chức, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tham nhũng, tiêu cực. Đây là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin xã hội, tạo sự đồng thuận và huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Phát triển kinh tế nhanh, bền vững – gắn với tiến bộ, công bằng xã hội
Đại hội XIV tiếp tục khẳng định một quan điểm xuyên suốt, mang đậm bản chất nhân văn của con đường xã hội chủ nghĩa: phát triển kinh tế phải gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước, từng chính sách phát triển. Đây không chỉ là lựa chọn mang tính đạo lý, mà còn là yêu cầu thực tiễn để bảo đảm ổn định xã hội và phát triển bền vững lâu dài.
Ngày 22/1/2026, các đại biểu bỏ phiếu, bầu ra 180 Ủy viên chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết
Đại hội nhấn mạnh việc đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt. Phát triển kinh tế không còn chỉ dựa vào khai thác tài nguyên hay lao động giản đơn, mà hướng tới tạo ra giá trị gia tăng cao, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Trong cấu trúc nền kinh tế, Đại hội XIV tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của kinh tế tư nhân như một động lực quan trọng, đồng thời phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong các lĩnh vực then chốt, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh năng lượng, an ninh tài chính và an ninh lương thực. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa hiệu quả thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa. “Phát huy đầy đủ chức năng, vai trò của các khu vực kinh tế: Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong ổn định vĩ mô, các cân đối lớn, định hướng chiến lược và dẫn dắt. Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, bảo đảm quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh; khuyến khích doanh nghiệp trong nước lớn mạnh, có năng lực cạnh tranh quốc tế; đưa tri thức và công nghệ vào sản xuất, kinh doanh” – Báo cáo viết.
Một điểm nhấn có ý nghĩa lâu dài là yêu cầu không đánh đổi môi trường, an sinh xã hội để lấy tăng trưởng bằng mọi giá. Đại hội XIV đặt mục tiêu phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời chú trọng phát triển đồng đều giữa các vùng, miền, thu hẹp khoảng cách phát triển, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả đổi mới.
Phát triển kinh tế gắn với công bằng xã hội chính là nền tảng để củng cố niềm tin của nhân dân, tạo sự đồng thuận xã hội và hình thành sức mạnh nội sinh vững chắc cho đất nước trong chặng đường phát triển mới.
Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh – Nâng cao năng lực cầm quyền
Đại hội XIV tiếp tục khẳng định một chân lý đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn: sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Vì vậy, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh không chỉ là yêu cầu nội tại, mà còn là điều kiện tiên quyết để đất nước phát triển nhanh, bền vững và giữ vững niềm tin của nhân dân.
Đại hội nhấn mạnh việc tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, coi đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Kỷ luật, kỷ cương của Đảng được đặt lên hàng đầu, gắn chặt với kiểm soát quyền lực, đề cao trách nhiệm nêu gương, nhất là người đứng đầu.
Một nội dung đặc biệt được Đại hội XIV nhấn mạnh là nâng cao năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng trong điều kiện Đảng cầm quyền lâu dài. Điều này đòi hỏi Đảng không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên cả về bản lĩnh chính trị, đạo đức, trí tuệ và năng lực thực tiễn.
Công tác cán bộ tiếp tục được xác định là “then chốt của then chốt”, với yêu cầu lựa chọn đúng người, đúng việc, chú trọng phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài, nhất là cán bộ trẻ, cán bộ có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Báo cáo nhấn mạnh:“Thực hiện phương châm: "có vào, có ra", "có lên, có xuống", kết hợp nghiêm minh kỷ luật với cơ chế bảo vệ hiệu quả cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; không để những phần tử "cơ hội", "chạy chức, chạy quyền" len lỏi vào tổ chức, bộ máy trong hệ thống chính trị”.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV ra mắt Đại hội. Ảnh: TTXVN
Xây dựng Đảng vững mạnh cũng đồng nghĩa với củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và nhân dân, lắng nghe ý kiến từ thực tiễn, lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo hiệu quả lãnh đạo và cầm quyền.
Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc
Một trong những dấu ấn sâu sắc nhất của Đại hội XIV là việc khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, coi đây là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, kết nối ý chí của Đảng với niềm tin và mong mỏi của nhân dân.
Khát vọng ấy không phải là khái niệm trừu tượng, mà được cụ thể hóa bằng những mục tiêu, chỉ tiêu và chính sách hướng tới nâng cao chất lượng sống, bảo đảm an sinh xã hội, mở rộng cơ hội phát triển cho mọi người dân. Hạnh phúc của nhân dân được đặt ở vị trí trung tâm của mọi chiến lược phát triển, từ giáo dục, y tế, văn hóa đến việc làm, thu nhập và môi trường sống. “… phát triển văn hoá và con người Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, an sinh xã hội; thu hẹp bất bình đẳng, chăm lo nhóm yếu thế, để không ai bị bỏ lại phía sau. Phấn đấu giảm mạnh tội phạm, tiến đến xây dựng xã hội không có tội phạm, không có tai nạn, tệ nạn, không có tiêu cực; thực sự văn minh, hạnh phúc. Cùng với đó là bảo đảm an ninh con người: Trật tự, an toàn xã hội, an toàn giao thông, an toàn thực phẩm; an toàn cháy nổ; phòng, chống thiên tai, dịch bệnh; xây dựng không gian sống: xanh-sạch-an toàn..” – Báo cáo khẳng định.
Đại hội XIV đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: phát triển không chỉ để đất nước “giàu lên”, mà để người dân được sống tốt hơn, an toàn hơn và hạnh phúc hơn. Đó là khát vọng để trẻ em được học tập trong môi trường tốt; người lao động có việc làm bền vững; người cao tuổi, người yếu thế được chăm lo; và mỗi công dân đều có cơ hội cống hiến và phát triển bản thân.
Khát vọng phồn vinh, hạnh phúc cũng là lời hiệu triệu tinh thần yêu nước, ý chí tự cường, khơi dậy sức sáng tạo của toàn dân tộc trong bối cảnh mới. Khi khát vọng được đánh thức, nó sẽ trở thành động lực nội sinh mạnh mẽ, giúp đất nước vượt qua mọi khó khăn, thách thức để vững bước tiến lên.
Đại hội XIV – Bước ngoặt chiến lược
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khép lại, nhưng những giá trị, tư tưởng và định hướng chiến lược mà Đại hội xác lập sẽ còn lan tỏa sâu rộng trong đời sống chính trị – xã hội của đất nước suốt nhiều năm tới. Không chỉ là một kỳ Đại hội tổng kết và định hướng, Đại hội XIV thực sự đánh dấu một bước ngoặt chiến lược trong tiến trình phát triển của Việt Nam, nơi tư duy phát triển được làm mới, tầm nhìn được mở rộng và khát vọng dân tộc được khơi dậy mạnh mẽ.
Bước ngoặt ấy trước hết nằm ở sự chuyển hóa tư duy lãnh đạo và cầm quyền: từ quản lý sang kiến tạo, từ ngắn hạn sang dài hạn, từ chú trọng tốc độ sang coi trọng chất lượng và tính bền vững. Đại hội XIV không chỉ trả lời câu hỏi “phát triển như thế nào”, mà quan trọng hơn, đã xác lập rõ “phát triển vì ai” và “phát triển để đi đến đâu”. Đó là phát triển vì con người, vì hạnh phúc của nhân dân, và hướng tới một Việt Nam phồn vinh, hùng cường, có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã bầu Bộ Chính trị khóa XIV gồm 19 đồng chí.
Đại hội XIV cũng là bước ngoặt trong xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển, khi khẳng định vai trò trung tâm của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, của kỷ cương, minh bạch và thượng tôn pháp luật. Đây chính là nền tảng để giải phóng các nguồn lực, khơi thông động lực tăng trưởng, đồng thời củng cố niềm tin xã hội – yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển bền vững.
Ở một tầng sâu hơn, Đại hội XIV còn là bước ngoặt trong xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh, đủ bản lĩnh, trí tuệ và uy tín để dẫn dắt đất nước trong bối cảnh mới. Việc tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng; kiểm soát quyền lực; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực không chỉ nhằm củng cố kỷ luật, kỷ cương, mà còn để giữ gìn và bồi đắp mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và nhân dân – cội nguồn sức mạnh của mọi thắng lợi.
Đặc biệt, Đại hội XIV đã thắp lên một khát vọng phát triển mạnh mẽ và lan tỏa, khát vọng về một đất nước không chỉ giàu mạnh, mà còn công bằng, văn minh và hạnh phúc. Khát vọng ấy không nằm trên những trang văn kiện, mà được gửi gắm vào từng mục tiêu, từng chính sách, từng quyết sách hướng tới nâng cao chất lượng sống của người dân, mở rộng cơ hội phát triển và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.
Bước ra từ Đại hội XIV, đất nước đứng trước một chặng đường mới với không ít khó khăn, thách thức đan xen cùng thời cơ lớn. Nhưng với tư duy phát triển mới, tầm nhìn dài hạn, thể chế ngày càng hoàn thiện, Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh và khát vọng dân tộc được khơi dậy, Việt Nam có đầy đủ cơ sở để tin tưởng vào tương lai phía trước.
Trong không khí mùa xuân mới, Đại hội XIV để lại một thông điệp rõ ràng và đầy niềm tin: khi ý Đảng hợp với lòng dân, khi khát vọng được dẫn dắt bằng bản lĩnh và trí tuệ, thì con đường phát triển – dù nhiều thách thức – vẫn là con đường chắc chắn để dân tộc vươn lên mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
“Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chúng ta hãy chung sức đồng lòng, giữ vững niềm tin, nêu cao trách nhiệm, phát huy trí tuệ, khơi dậy khát vọng; làm cho mỗi năm, mỗi tháng, mỗi ngày sau Đại hội đều có kết quả cụ thể, có chuyển biến thực chất; để Nhân dân thấy, Nhân dân tin, Nhân dân ủng hộ, Nhân dân đồng hành và Nhân dân thụ hưởng” – Tổng Bí thư Tô Lâm kết luận Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng.
nguồn: Hoài Đức (https://congluan.vn/nhung-dau-an-lon-cua-dai-hoi-xiv-dinh-huong-chien-luoc-cho-chang-duong-phat-trien-moi-10328152.html)
Tọa đàm: "Ninh Bình 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh"
Tọa đàm: Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Sự kết tinh tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh
Tọa đàm: Nước thải nông thôn - Đâu là giải pháp?
Nhà nông - Doanh nghiệp: Ai đúng ai sai?
Thương hiệu gạo Việt 30 năm vẫn mờ nhạt
Đội quân nhà Phật trên đất nước chùa tháp
Gặp mặt "Nhớ ngày tựu trường Phù Cừ 45 năm trước"
" Rubik 2019 – Cảm hứng và khát vọng"
Gặp mặt kỷ niệm 40 năm Lớp T74
Đối diện chống suy thoái "tự diễn biến" "tự chuyển hóa"
Dấu son Người xứ Nhãn
Liên hoan văn nghệ Hội Nhà báo Hưng Yên mở rộng năm 2019
Anh Thành chuối
Ước gì thời gian trở lại
Tác phẩm Liên kết "Động lực cho nông nghiệp bứt phá" Bài 2. Nhận diện rào cản
Hoa buồn biết mấy
Tác phẩm Liên kết "Động lực cho nông nghiệp bứt phá" - Bài 1. Đổi thay từ những cánh đồng
Lễ trao giải báo chí Nguyễn Văn Linh lần thứ nhất năm 2018
Tác phẩm Liên kết "Động lực cho nông nghiệp bứt phá" Bài 3. Liên kết động lực để nông nghiệp bứt phá
Phóng sự: Nhức nhối với "Dự án ma" Alibaba