Sáp nhập tòa soạn báo chí trong bối cảnh mới: Từ tái cấu trúc tổ chức đến tái tạo nội dung và bản sắc

Thứ sáu - 13/02/2026 15:33
Trong bối cảnh đổi mới tổ chức bộ máy và chuyển đổi mạnh mẽ của môi trường truyền thông, việc sắp xếp, tinh gọn và sáp nhập các cơ quan báo chí trở thành yêu cầu khách quan, tất yếu. Từ thực tiễn báo chí địa phương và trung ương, Người làm báo Hưng Yên trân trọng giới thiệu chùm bài viết làm rõ những vấn đề đặt ra đối với tổ chức tòa soạn sau sáp nhập: từ tái cấu trúc tổ chức, quản trị nhân sự đến đổi mới nội dung và tái tạo bản sắc báo chí.

Bài 3: Từ “tinh, gọn” đến “mạnh”: Tái tạo bản sắc báo chí sau sáp nhập

Tinh gọn bộ máy là điều kiện cần, nhưng không phải là mục tiêu cuối cùng của quá trình sáp nhập các cơ quan báo chí. Đích đến thực sự của sắp xếp, hợp nhất báo chí là xây dựng những tòa soạn mạnh về nội dung, vững vàng về bản sắc chính trị – nghề nghiệp và đủ năng lực dẫn dắt dư luận xã hội trong môi trường truyền thông số ngày càng cạnh tranh, phức tạp. Nếu sáp nhập chỉ dừng lại ở việc hợp nhất cơ học các đầu mối tổ chức, cắt giảm biên chế hoặc gom các loại hình báo chí về chung một “mái nhà”, nguy cơ suy giảm chất lượng thông tin và phai nhạt bản sắc báo chí là rất rõ ràng.

Thực tế thời gian qua cho thấy, không ít cơ quan báo chí sau sáp nhập rơi vào tình trạng “tinh, gọn” về hình thức, nhưng chưa thực sự “mạnh” về nội dung. Áp lực sản xuất đa nền tảng, yêu cầu đa nhiệm đối với phóng viên, cùng với những xáo trộn về tổ chức và tâm lý đã khiến một số tòa soạn có giai đoạn loay hoay, thậm chí hụt hơi. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận sáp nhập không phải là điểm kết thúc của quá trình cải tổ, mà mới chỉ là điểm khởi đầu cho một giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng hơn: giai đoạn tái tạo bản sắc và nâng tầm sức mạnh báo chí.

Tại tọa đàm “Báo chí tinh – gọn – mạnh”, do Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VTV9) tổ chức tháng 6/2025, nhiều ý kiến thống nhất rằng: hội tụ không đồng nghĩa với hòa tan. Trong mô hình tòa soạn hội tụ đa phương tiện, mỗi loại hình báo chí vẫn có những thế mạnh riêng cần được tôn trọng và phát huy. Báo in có ưu thế về chiều sâu phân tích, chính luận; phát thanh có thế mạnh về tính kịp thời, gần gũi; truyền hình tạo hiệu quả thị giác, cảm xúc; trong khi báo điện tử và nền tảng số có lợi thế về tốc độ lan tỏa và tương tác với công chúng. Hội tụ đúng nghĩa là khai thác được tổng hòa các thế mạnh đó, chứ không phải làm mờ nhạt hoặc triệt tiêu lẫn nhau.
111
Tại tọa đàm “Báo chí tinh – gọn – mạnh”, do Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VTV9) tổ chức tháng 6/2025.
 Thực tiễn tổ chức hoạt động báo chí tại một số địa phương cho thấy, nếu biết cách thiết kế quy trình phù hợp, tòa soạn hội tụ hoàn toàn có thể vừa tiết kiệm nguồn lực, vừa giữ được bản sắc từng loại hình. Tại cơ quan báo chí Báo và Phát thanh, Truyền hình Bình Phước, phóng viên được yêu cầu đa nhiệm trong khâu tác nghiệp: một phóng viên có thể thu thập thông tin, chụp ảnh, quay video và ghi âm tại hiện trường. Tuy nhiên, sản phẩm cuối cùng không được xử lý một cách “đồng loạt”, mà vẫn được biên tập chuyên sâu theo từng loại hình. Tin, bài cho báo in được đầu tư về ngôn ngữ và lập luận; sản phẩm phát thanh chú trọng âm thanh và lời dẫn; phóng sự truyền hình được xử lý hình ảnh, dựng phim kỹ lưỡng; trong khi báo điện tử ưu tiên tính nhanh, tương tác và khả năng chia sẻ. Cách làm này giúp tòa soạn vừa giảm bớt số lượng nhân sự trực tiếp tác nghiệp, vừa bảo đảm chất lượng và đặc trưng của từng sản phẩm báo chí. Quan trọng hơn, nó góp phần tránh được nguy cơ “bình quân hóa” nội dung – một trong những hệ lụy dễ gặp nhất khi áp dụng mô hình hội tụ một cách máy móc.

Bên cạnh câu chuyện tổ chức nội dung, vấn đề tên gọi và định danh tòa soạn sau sáp nhập cũng được nhiều địa phương quan tâm. Không ít cơ quan báo chí lựa chọn những tên gọi mới mang tính khái quát, phản ánh xu thế hội tụ truyền thông, thay vì giữ nguyên tên báo in hay đài phát thanh – truyền hình như trước. Việc đổi tên, ở một mức độ nhất định, giúp tòa soạn thể hiện diện mạo mới, phù hợp hơn với mô hình đa phương tiện.

Tuy nhiên, các ý kiến đều cho rằng, đổi tên chỉ là một phần trong chiến lược tái định vị thương hiệu báo chí. Quan trọng hơn là giữ vững và làm rõ bản sắc chính trị, bản lĩnh nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của cơ quan báo chí trong bối cảnh mới. Một cái tên mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm với chất lượng nội dung tốt hơn, phong cách làm báo rõ ràng hơn và uy tín xã hội ngày càng được củng cố.

Theo nhà báo Tô Đình Tuân, Tổng Biên tập Báo Người Lao Động, tinh gọn bộ máy chỉ có giá trị khi gắn liền với việc nâng cao chất lượng báo chí. Trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng, kể cả trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn hay các công cụ hỗ trợ sản xuất nội dung hiện đại cũng chỉ là phương tiện. Giá trị cốt lõi của báo chí vẫn nằm ở tư duy chính luận sắc sảo, bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng và trách nhiệm công dân của người làm báo.
111
 Báo chí chính thống càng phải khẳng định vai trò “người gác cổng”, cung cấp thông tin chính xác, có kiểm chứng và có giá trị định hướng.
Thực tế cho thấy, công nghệ có thể giúp phóng viên làm nhanh hơn, tiếp cận nhiều dữ liệu hơn, nhưng không thể thay thế vai trò của con người trong việc lựa chọn vấn đề, đặt câu hỏi, phân tích bản chất sự việc và định hướng dư luận xã hội. Trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội ngày càng hỗn tạp, báo chí chính thống càng phải khẳng định vai trò “người gác cổng”, cung cấp thông tin chính xác, có kiểm chứng và có giá trị định hướng.

Chính vì vậy, con người tiếp tục là trung tâm của mọi cải cách báo chí sau sáp nhập. Đào tạo lại đội ngũ phóng viên, biên tập viên theo hướng đa kỹ năng nhưng không đánh mất chiều sâu nghề nghiệp là nhiệm vụ cấp thiết. Song song với đó là bồi dưỡng năng lực quản trị cho đội ngũ lãnh đạo, quản lý tòa soạn – những người giữ vai trò quyết định trong việc tổ chức sản xuất nội dung, phân bổ nguồn lực và xây dựng chiến lược phát triển dài hạn.

Một yếu tố không kém phần quan trọng là xây dựng văn hóa tòa soạn mới sau sáp nhập. Văn hóa đó phải dung hòa được các giá trị truyền thống tốt đẹp của từng đơn vị trước đây, đồng thời hình thành những chuẩn mực chung về kỷ luật nghề nghiệp, tinh thần hợp tác, sáng tạo và trách nhiệm xã hội. Khi văn hóa tòa soạn được xây dựng vững chắc, sự khác biệt ban đầu giữa các nhóm nhân sự sẽ dần được hóa giải, tạo nên sức mạnh chung của một tập thể thống nhất.

Từ “tinh, gọn” đến “mạnh” vì thế là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, nhất quán và tầm nhìn chiến lược. Chỉ khi nào báo chí sau sáp nhập vừa tinh gọn về tổ chức, vừa mạnh về nội dung, uy tín và sức ảnh hưởng xã hội, mục tiêu của việc sắp xếp, hợp nhất mới thực sự được hiện thực hóa. Đây cũng chính là con đường để báo chí Việt Nam tiếp tục giữ vững vai trò định hướng dư luận, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên truyền thông số đầy biến động.
 
(tiếp theo và hết)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

BÌNH LUẬN, TỌA ĐÀM, GIAO LƯU

PHIM TỐT, PHÓNG SỰ HAY

Người làm báo Hưng Yên

© 2022 Bản quyền thuộc về Người làm báo Hưng Yên.
Người làm báo Hưng Yên

Đơn vị quản lý trang thông tin điện tử

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây