Nhà xuất bản tăng giá sách giáo khoa: Vai trò của Bộ GD&ĐT ở đâu?

Thứ tư - 15/02/2023 14:34
Nhà xuất bản tăng giá sách giáo khoa: Vai trò của Bộ GD&ĐT ở đâu?
 
Người dân đã phải chờ quá lâu để có được câu trả lời cuối cùng về những bất hợp lý trong giá sách giáo khoa (SGK) của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN). Đồng thời cũng tìm được câu trả lời tại sao năm nào NXB này cũng luôn kêu lỗ nhưng thực chất lại đang lãi đến hàng trăm tỷ. Trong khi đó, vai trò của Bộ GD&ĐT trong câu chuyện này cũng cần được làm rõ.

Tăng giá SGK vì lỗ

Với chương trình giáo dục cũ, trong 1 thập kỷ (2011 - 2019), NXBGDVN có 2 lần điều chỉnh tăng giá SGK. Trong đó, năm 2011, NXBGDVN điều chỉnh tăng giá cuốn cao nhất là gần 17%. Khi đó, lãnh đạo NXBGDVN lý giải do tất cả các mặt hàng đều tăng giá. Đặc biệt giá giấy nguyên liệu tăng tới 30%, công vận chuyển cũng tăng gần gấp đôi. Các nhà in cũng đồng loạt gửi công văn tới NXBGDVN yêu cầu tăng giá công in, nếu không tăng sẽ không nhận in sách. Vì vậy, nhà xuất bản này đã phải nghiên cứu phương án điều chỉnh giá SGK rồi báo cáo Cục Quản lý giá xem xét, trình Bộ Tài chính phê duyệt, trình Thủ tướng Chính phủ có ý kiến đồng ý cho tăng giá.

111
Phụ huynh, học sinh bị “móc túi” suốt thời gian qua khi mua SGK của NXBGDVN. Ảnh: Mạnh Thắng

Lãnh đạo NXBGDVN cũng cho biết năm 2010, doanh thu SGK của họ là 522 tỷ đồng, lỗ 100 tỷ đồng. Đến năm 2019, giá bán của các bộ SGK từ lớp 1 đến lớn 12 cũng được NXBGDVN điều chỉnh tăng bình quân 1.000-1.800 đồng/cuốn. Giá SGK không thay đổi trong suốt 8 năm qua. Trong khi đó, các chi phí đầu vào như nhân công, nguyên, nhiên vật liệu, vận chuyển... đều tăng, khiến hoạt động xuất bản - phát hành SGK của nhà xuất bản này liên tục bị lỗ trong những năm từ 2014 đến 2018. Gần nhất là năm 2017, NXBGDVN lỗ 38 tỷ đồng, năm 2018 lỗ 50 tỷ đồng.

Tháng 7/2022, Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn đã ký quyết định số 1886 thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với ông Nguyễn Đức Thái, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH MTV NXBGDVN. Ông Thái tại thời điểm ấy được nhận định là có những vi phạm nghiêm trọng, đến mức phải kỷ luật như: có khuyết điểm, vi phạm chính sách pháp luật của Nhà nước trong chỉ đạo NXBGDVN tổ chức thực hiện sản xuất, kinh doanh, biên soạn, in ấn, kê khai, phát hành SGK mới.

 

Tuy nhiên, trong kết luận thanh tra công tác quản lý nhà nước về GD&ĐT, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra hàng loạt những sai phạm của NXBGDVN, khác hoàn toàn với những gì mà NXB này đã thông tin với báo chí và xã hội. Như báo Tiền Phong phản ánh, theo kết luận của Thanh tra Chính phủ quá trình xây dựng giá gói thầu in SGK và hạch toán của NXBGDVN có sai sót dẫn đến gia đình học sinh phải mua SGK giá rất đắt.

Cùng với đó, việc lựa chọn nhà thầu cung cấp giấy in, nhà thầu in, phát hành, kinh doanh SGK còn một số vi phạm, dẫn đến giá sách được đăng ký từ năm 2011 cao bất hợp lý…

Hết độc quyền cũng vẫn tăng giá

Chương trình Giáo dục phổ thông mới sử dụng nhiều SGK hướng tới mục tiêu xã hội hóa, cạnh tranh lành mạnh để người dân được tiếp cận, sử dụng SGK có chất lượng tốt với giá thành phù hợp. Nhưng thực tế, mỗi một năm học, giá SGK lại tăng thêm.

Năm học 2022-2023, Chương trình giáo dục phổ thông mới triển khai với khối lớp 3, 7, và lớp 10. Theo công bố công khai của NXBGDVN, một bộ SGK cho các lớp thay sách đắt gần gấp đôi, gấp 3 so với sách dành cho chương trình cũ. Trước đó, vào năm học 2021-2022, phụ huynh cũng đã được “nếm mùi lạm phát” khi bộ SGK mới dành cho khối lớp 2 và 6 cũng tăng chóng mặt.

Liên quan đến giá SGK tăng, ngày 25/5/2022, ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cho biết, việc so sánh giá SGK mới và cũ là không tương đồng, bởi sách của chương trình mới được thực hiện xã hội hóa theo chủ trương của Quốc hội “một chương trình, nhiều bộ SGK”. Các loại sách này biên soạn với khổ lớn hơn, giấy tốt hơn. Hơn nữa, quy trình từ biên soạn cho đến giới thiệu, thử nghiệm, phát hành do các doanh nghiệp hoàn toàn đảm nhiệm và kê khai giá với Bộ Tài chính. Trong khi đó, NXBGDVN vừa công bố “Báo cáo đánh giá tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2021”. Theo đó, nhà xuất bản này phát hành 164,6 triệu bản SGK trong năm 2021, đạt 140% so với kế hoạch. Tổng doanh thu đạt hơn 1.828 tỷ đồng.

Trong đó, doanh thu chủ yếu từ phân phối SGK và các khoản doanh thu khác liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Lợi nhuận sau thuế của nhà xuất bản này đạt 287,4 tỷ đồng, đạt 250% so với kế hoạch mà cơ quan chủ quản là Bộ GD&ĐT giao. Khi chưa thực hiện thay SGK mới, năm nào NXBGDVN cũng báo cáo lỗ khoảng hơn 40 tỷ đồng/năm. Từ năm học 2020 - 2021, khi bắt đầu triển khai chương trình giáo dục mới, giá SGK mới đã tăng cao hơn sách của chương trình cũ từ 3 - 4 lần và nhà xuất bản này đã báo cáo có lãi.

Trước sức ép của dư luận về giá SGK tăng cao, năm 2022, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo đối với Bộ GD&ĐT tìm các giải pháp giảm giá SGK. Bộ GD&ĐT đã có chỉ thị yêu cầu giảm giá SGK, không ép mua sách bài tập. Tuy nhiên, thực tế, giá SGK mới vẫn ở mức quá cao so với thu nhập của người dân ở vùng khó khăn. Không những thế, ở thế cạnh tranh nhưng giá sách của các nhà xuất bản không chênh nhau. Liệu có hay không tình trạng “nhìn nhau” tăng giá SGK?

Thông tin với phóng viên về kinh nghiệm quản lý giá SGK tại Đức, PGS.TS Nguyễn Văn Cường, chuyên gia giáo dục độc lập, từng có thời gian làm việc tại Đức cho biết, SGK có tuân theo quy định của thị trường. Tuy nhiên các nhà xuất bản muốn xuất bản, phát hành được SGK phải đáp ứng 2 điều kiện. Thứ nhất là bản thảo SGK phải đáp ứng chất lượng theo yêu cầu của chương trình đào tạo do Bộ GD& ĐT quy định. Thứ hai, giá SGK phải hợp lý với giáo dục phổ thông. Nếu các nhà xuất bản “phát” giá cao, Bộ GD&ĐT sẽ yêu cầu điều chỉnh. Nhà xuất bản không điều chỉnh, thì bản thảo SGK đó sẽ không được duyệt để đưa vào lưu hành trong thị trường. Đây chính là điểm khác biệt trong công tác quản lý giá SGK ở Đức so với Việt Nam và cũng là điều kiện tiên quyết để cơ quan chức năng có thể “khống chế” được giá SGK phù hợp với đông đảo học sinh và phụ huynh.
 

Theo Nghiêm Huê/Tiền phong

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
5.jpg 66.jpg 29.jpg 49.jpg 20.jpg 42.jpg 13.jpg 37.jpg 6.jpg 67.jpg 31.jpg 50.jpg 22.jpg 43.jpg 15.jpg 38.jpg 7.jpg 68.jpg 33.jpg 52.jpg 24.jpg 45.jpg 16-1.jpg 39.jpg 40.jpg 9.jpg 71.jpg 34.jpg 63.jpg 27.jpg 48.jpg 19.jpg 41.jpg 12-qn1.jpg a-T.jpg 36.jpg 8a334df96fbbb3e5eaaa.jpg ec1643b261f0bdaee4e1.jpg 75528951ab13774d2e02.jpg 740f0438267afa24a36b.jpg 9e931db13ff3e3adbae2.jpg eef9d3a2f1e02dbe74f1.jpg ac94b8a49de641b818f7.jpg ae0f6bdb499995c7cc88.jpg 895e11f733b5efebb6a4.jpg 27c48a2ea86c74322d7d-1.jpg f7b945c06782bbdce293.jpg 0f6e3f741c36c0689927.jpg c23927250467d8398176.jpg 906029e10ba3d7fd8eb2.jpg 32b8e242c0001c5e4511-1.jpg f774eba794e548bb11f4.jpg 7a0a8baca9ee75b02cff.jpg dcd1d242f0002c5e7511.jpg 23289506b7446b1a3255.jpg 66d134e644a498fac1b5-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg 35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg
  • Đang truy cập23
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm21
  • Hôm nay2,542
  • Tháng hiện tại102,524
  • Tổng lượt truy cập3,203,279
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây