Bóng dáng Trung Quốc trong thảm họa kinh tế của Sri Lanka

Thứ ba - 02/08/2022 16:28
Sri Lanka trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất 7 thập kỷ qua, khi Tổng thống bỏ đi lánh nạn giữa làn sóng biểu tình chống đối và gửi email xin từ chức từ nước ngoài, buộc quốc hội phải bầu người thay thế.

Sự trốn chạy đầy hoảng loạn của Tổng thống Gotabaya Rajapaksa và Thủ tướng Mahinda Rajapaksa, hai anh em trai đóng vai trò quan trọng ở chính trường Sri Lanka trong hơn 1 thập kỷ, diễn ra trong bối cảnh kinh tế sụp đổ, dẫn đến các cuộc biểu tình rầm rộ. Giờ đây, người chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu kín tại quốc hội sẽ chủ trì một chính phủ đoàn kết đang lung lay, mở đường cho các cuộc bầu cử mới.

111
Người dân Sri Lanka xếp hàng chờ mua nhiên liệu trong bối cảnh kinh tế sụp đổ. Ảnh: Reuters

Chính khách Ranil Wickremesinghe, người từng giữ chức Thủ tướng tới 6 lần và vừa được bầu kế nhiệm Tổng thống Rajapaksa, đang phải đối mặt với nhiệm vụ vô cùng khó khăn, kể cả vạch ra con đường phía trước với các nhà đàm phán đến từ Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF).

Thảm cảnh

Sri Lanka đã vỡ nợ. Đất nước không có khả năng chi trả cho việc nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu, bao gồm thực phẩm, thuốc men và nhiên liệu, một phần vì không thể thanh toán các khoản nợ bằng kho dự trữ ngoại tệ về cơ bản trống rỗng.

Lạm phát tăng vọt khiến phần lớn trong số 22 triệu dân của Sri Lanka cần hỗ trợ lương thực. Các trường học và nhiều cơ sở kinh doanh vẫn đóng cửa, trong khi người dân phải xếp hàng dài hàng km để mua khí đốt.

Đối với thế giới, Sri Lanka đã trở thành một câu chuyện cảnh báo về quản trị sai lầm và vận rủi. Sự trác táng của anh em nhà Rajapaksa cùng với một kế hoạch sai lầm nhằm chuyển đổi ngành nông nghiệp thành một doanh nghiệp hữu cơ duy nhất đã va chạm với một loạt yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của đất nước. 

Tác động sâu rộng của đại dịch Covid-19, vốn làm sụp đổ ngành du lịch thiết yếu và sau đó là cuộc xung đột Nga - Ukraine, gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và đẩy nhanh vòng xoáy lạm phát kéo nền kinh tế Sri Lanka xuống vực sâu.

Nhiều chuyên gia quốc tế cảnh báo, những quốc gia vay nợ khác, từ ở Đông Nam Á đến Đông Phi, đang có xu hướng đối mặt với số phận tương tự.

“Các quốc gia có mức nợ cao và không gian chính sách hạn chế sẽ phải đối diện thêm căng thẳng. Hãy nhìn Sri Lanka như một dấu hiệu cảnh báo”, Giám đốc điều hành IMF Kristalina Georgieva phát biểu trong cuộc họp của các bộ trưởng Tài chính G20 cuối tuần trước.

Cảnh báo về "bẫy nợ"

Theo báo Washington Post, một trong những tác nhân chính trong thảm họa ở Sri Lanka là Trung Quốc. Bắc Kinh là chủ nợ đơn lẻ lớn nhất với khoảng 10% tổng nợ nước ngoài của nước này.

Từ năm 2000 - 2020, Bắc Kinh đã mở rộng các khoản cho vay lên gần 12 tỷ USD dành cho chính phủ Sri Lanka, phần lớn liên quan đến một loạt dự án cơ sở hạ tầng, kể cả một dự án xây cảng tốn kém ở quê hương Hambantota của ông Rajapaksas. Chính phủ Sri Lanka đã nhượng lại quyền quản lý cảng này cho người Trung Quốc từ cách đây nửa thập kỷ, sau khi thừa nhận không thể trả hết các khoản vay.

Song, sau khi chi những khoản tiền khổng lồ để trở thành chủ nợ trên thực tế của phần lớn các nước đang phát triển, các ngân hàng quốc doanh Trung Quốc những năm gần đây đã quan tâm hơn đến việc thu hồi nợ. Nền kinh tế trong nước đang tăng trưởng chậm lại đã hạn chế mong muốn theo đuổi rủi ro ở nước ngoài của Bắc Kinh.
 

Tuy nhiên, Sri Lanka đã lún sâu vào cái mà những người chỉ trích Bắc Kinh gọi là ngoại giao "bẫy nợ". Năm 2020, quốc gia Nam Á nhận được một dòng tín dụng dễ dàng trị giá 3 tỷ USD từ Trung Quốc để giúp trả các khoản nợ lúc bấy giờ của họ.

Sri Lanka chọn con đường này thay vì thực hiện các bước khó khăn hơn trong việc tái cơ cấu các khoản nợ trong cuộc đàm phán với IMF và thúc đẩy các biện pháp thắt lưng buộc bụng để xoa dịu Câu lạc bộ Paris - nhóm quy tụ 22 quốc gia giàu có là những chủ vay lớn của thế giới. Việc Trung Quốc không phải là thành viên của Câu lạc bộ Paris được tin phản ánh tham vọng của họ cũng như việc họ không thích các quy tắc do các cường quốc khác đặt ra.

Đó dường như là một sai lầm. Tờ Wall Street Journal dẫn lời Ali Sabry, quyền Bộ trưởng Tài chính Sri Lanka từ tháng 4 đến tháng 5 thừa nhận: “Thay vì tận dụng nguồn dự trữ hạn chế mà chúng tôi có và tái cấu trúc khoản nợ trước, chúng tôi tiếp tục thanh toán nợ cho đến khi hết tất cả các khoản dự trữ của mình. Thực tế, chúng tôi đáng lẽ nên tìm tới IMF ít nhất 12 tháng trước đó".

Các khoản vay do Trung Quốc cung cấp cũng chiếm tỷ lệ lớn ở các quốc gia nợ nần chồng chất khác.

Phản biện

Quan chức Trung Quốc và các nhà bình luận ủng hộ đại lục phản đối những chỉ trích của phương Tây. “Đó chỉ đơn giản là một trường hợp điển hình khác phản ánh tâm lý chua ngoa của thế giới phương Tây do Mỹ lãnh đạo, không muốn thấy bất kỳ sự hợp tác có lợi nào giữa Trung Quốc và các nước khác. Và họ biết rõ họ đã mất lợi thế khi theo đuổi những kiểu hợp tác như vậy", Thời báo Hoàn cầu, một ấn phẩm của Nhân dân nhật báo, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc phản bác.

Trong trường hợp của Sri Lanka, Trung Quốc không phải là chủ nợ duy nhất. Ấn Độ và Nhật Bản nằm trong số các quốc gia cung cấp một phần đáng kể các khoản vay của Sri Lanka và cũng đang vướng vào các cuộc đàm phán phức tạp về việc trả nợ và viện trợ thêm. Song, chuyên gia Alan Keenan thuộc Nhóm Khủng hoảng quốc tế (ICG) lập luận rằng, sự gắn kết của Trung Quốc với Sri Lanka dễ thấy và có vấn đề hơn.

Di sản Bắc Kinh để lại ở Colombo sẽ là dấu ấn trong những năm tới. Cây bút Peter Hartcher của tờ Sydney Morning Herald viết: “Đây là vụ sụp đổ lớn đầu tiên, không kiểm soát được mà Trung Quốc là nước cho vay chi phối. Điều này đặt ra những câu hỏi lớn về cách họ xử lý quyền lực mới của mình đối với số phận của các quốc gia đang ở giai đoạn dễ bị tổn thương nhất”.
 

Theo VietNamnet

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg TS9-3886-2.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg TS9-3905-1.jpg TS9-3865-1.jpg TS9-3830-2.jpg TS9-3931-2.jpg TS9-3853-2.jpg TS9-3948-1.jpg TS9-3856-2.jpg TS9-3760-2.jpg NIK-5090.jpg NIK-5045.jpg NIK-4980.jpg NIK-4997.jpg NIK-5102.jpg NIK-5054.jpg NIK-4995.jpg NIK-5014.jpg NIK-5108.jpg NIK-5072.jpg NIK-5015.jpg NIK-5118.jpg NIK-5078.jpg NIK-5034.jpg NIK-4996.jpg IMG-8507.jpg 15777046-1794464720803325-4664872810918106109-o-1.jpg NIK-6861-1.jpg DSC-2031.jpg IMG-8487.jpg IMG-8493.jpg FN1A8305.jpg cup-bb-17.jpg IMG-8495.jpg 44251966-2566673110013320-125322030391230464-n.jpg NIK4938.jpg NIK7698.jpg cup-bb-17.jpg dan-phong.jpg gaogiong.jpg gothap.jpg langcu.jpg langhoa.jpg dongsen.jpg
THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập13
  • Hôm nay413
  • Tháng hiện tại21,251
  • Tổng lượt truy cập1,484,084
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây