Có một kho báu “độc nhất vô nhị” của quốc gia

Thứ hai - 07/02/2022 19:44
20 hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia của Bảo tàng Lịch sử quốc gia là con số ấn tượng trong hệ thống bảo tàng Việt Nam. Tính đến thời điểm này, chưa một bảo tàng nào đạt đến con số ấy.
111
Đường Kách mệnh, Nhật ký trong tù, Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh

20 Bảo vật quốc gia, tập trung ở ba nhóm chính, nằm trong khung niên đại từ hơn hai ngàn năm trước, thuộc văn hóa Đông Sơn, cho đến các thời kỳ văn minh Đại Việt và giai đoạn lịch sử cận - hiện đại, với đại diện xuất sắc là ba tác phẩm của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Chủ tịch Hồ Chí Minh.     

Các bảo vật thuộc văn hóa Đông Sơn

Một nền văn hóa nổi tiếng, gắn với văn hóa, văn minh Việt cổ, là nền tảng vật chất cho sự ra đời của nhà nước Văn Lang - Âu Lạc. Các Bảo vật quốc gia giai đoạn văn hóa Đông Sơn đều là các hiện vật nổi tiếng, mang tính biểu tượng, đó là trống Ngọc Lũ và trống Hoàng Hạ, hai trống đẹp nhất, có niên đại sớm nhất trong phức hợp trống đồng Việt Nam nói riêng và Đông Nam Á nói chung, phản ánh rõ nét kỹ nghệ đúc đồng Đông Sơn qua những đường nét hoa văn tinh xảo, trau chuốt, hình dáng cân đối, hài hòa, với bao triết lý về nhân sinh quan và vũ trụ quan của người xưa gửi gắm.

Thạp đồng Đào Thịnh có kích thước lớn, hoa văn trang trí tinh xảo bậc nhất, đặc biệt, bốn tượng tròn là cặp đôi nam nữ giao hoan quanh nắp thạp, phản ánh tín ngưỡng phồn thực của cư dân trồng lúa nước. Tượng hai người cõng nhau thổi khèn và Cây đèn hình người quỳ là những tác phẩm nghệ thuật xuất sắc phản ánh sự giao thoa, tiếp biến văn hóa của nghệ thuật Đông Sơn. Bảo vật mộ thuyền Việt Khê cho biết một hình thức mai táng của cư dân Đông Sơn; mộ dài tới hơn 4m, với hơn một trăm đồ tùy táng, phản ánh đẳng cấp giàu sang, quyền quý của chủ nhân ngôi mộ, đồng thời cũng cho biết sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội Đông Sơn.

Các bảo vật thuộc giai đoạn lịch sử trung đại

Với những đại diện của văn minh Đại Việt, phản ánh về một quốc gia hùng cường, có truyền thống và sức mạnh trong dựng nước và giữ nước trước mọi thế lực ngoại xâm.

Có ba Bảo vật quốc gia chế tác vào thời Trần, đó là ấn Môn hạ sảnh, chuông Vân Bản và Thống hoa nâu. Môn hạ sảnh ấn là quả ấn duy nhất có niên đại tuyệt đối, thuộc thời Trần, còn lại đến hôm nay, là quả ấn sớm nhất hiện biết trong hệ thống ấn chương thời quân chủ Việt Nam. Môn hạ sảnh là cơ quan trung ương nằm trong tam sảnh gồm Thượng thư sảnh, Trung thư sảnh và Môn hạ sảnh, là ba cơ quan cao nhất của hệ thống chính quyền trung ương nhà Trần.

111
Sắc mệnh chi bảo

 Chuông Vân Bản với giá trị nổi bật nhất là minh văn nhiều ý nghĩa lịch sử, văn hóa, tôn giáo, đó cũng là vật chứng, cùng với phế tích tháp Tường Long thời Lý, khẳng định Đồ Sơn (Hải Phòng) có vị thế địa chính trị - quân sự, trong chiến lược biển vào thời Lý - Trần. Thống gốm hoa nâu lại là đại diện xuất sắc nhất của dòng gốm Đại Việt, với kích thước lớn, tạo dáng lạ, hoa văn trang trí đẹp, thể hiện trình độ tạo tác điêu luyện của nghệ nhân, hơn nữa, do phát hiện được ở Thiên Trường, "kinh đô" thứ hai của vương triều Trần, nơi sản xuất đồ gốm quan dụng.

Vào thời hậu Lê, hai bảo vật là Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga và Bia điện Nam Giao. Bình vẽ thiên nga thể hiện sự hoàn mỹ của hội họa trên gốm, tuân thủ nghiêm chuẩn luật viễn cận, khắc họa cảnh đồng quê qua chủ thể là loài chim thiên nga cao sang. Đây cũng là sản phẩm đại diện cho dòng gốm xuất khẩu, tham gia con đường tơ lụa trên biển trong giao thương quốc tế vào thế kỷ XV. Bia điện Nam Giao là một trong những tấm bia lớn nhất trong hệ thống bia ký Việt Nam thời trung đại. Tấm bia còn là một tác phẩm điêu khắc đá với nhiều đề tài ý nghĩa, kỹ thuật chạm khắc tinh xảo, thư pháp chữ Hán đặc sắc, liên quan tới nghi lễ tế Nam Giao, cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, thiên hạ thái bình, giữ vững nền thịnh trị cho các triều đại.

Triều Tây Sơn có một bảo vật độc đáo và ấn tượng, đó là trống đồng Cảnh Thịnh, chế tác năm 1800, cách đây tròn 221 năm. Trống có dáng giống như trống tang gỗ, hoa văn trang trí phong phú. Trống Cảnh Thịnh được xếp vào loại đặc biệt trong hệ thống trống đồng cổ Việt Nam.

Thời chúa Nguyễn và triều Nguyễn, có bốn bảo vật được Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận đều liên quan tới hoàng cung, trong đó có ba chiếc ấn vàng và ngọc, đó là Ấn Đại Việt quốc Nguyễn chúa vĩnh trấn chi bảo chế tác bằng vàng thời chúa Nguyễn Phúc Chu; Ấn Sắc mệnh chi bảo và Ấn Đại Nam thụ thiên vĩnh mệnh truyền quốc tỉ, là những hiện vật đặc biệt, có kỹ thuật chế tác đạt tới đỉnh cao, thực hiện bởi những thợ thủ công kim hoàn Ngự xưởng của triều đình. Bảo vật còn lại là Đế hệ thi - vương phả bằng vàng, thể hiện mong muốn của vua Minh Mệnh, kéo dài dòng họ đế vương của mình hai mươi đời, tương ứng với 500 năm trị vì đất nước. Tuy nhiên, mong muốn ấy không thực hiện được, chỉ dừng lại ở thế hệ thứ năm, tương ứng đời vua thứ 13 triều Nguyễn.

Văn hóa Champa, đại diện xuất sắc là bia Võ Cạnh được công nhận Bảo vật quốc gia năm 2013, với những giá trị nổi bật về nội dung văn bia, có liên quan tới vị vua có công sáng lập triều đại đầu tiên của vương quốc Champa. Bia Võ Cạnh độc đáo ở khối hình, do sử dụng đá khối tự nhiên để chế tác và văn tự trên bia có niên đại thế kỷ III - IV, là một trong những tư liệu chữ viết sớm nhất Đông Nam Á.

111
Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga
111
 Thống hoa nâu

Đại diện xuất sắc là ba tác phẩm Đường Kách mệnh, Nhật ký trong tù và Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.

Đường Kách mệnh là một tác phẩm khiêm tốn về dung lượng, không ấn tượng về hình thức, nhưng nội dung và giá trị tư tưởng thì vô cùng lớn lao. Tác phẩm là văn kiện lý luận chính trị đầu tiên, có vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị về tư tưởng chính trị, tổ chức cho sự thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Nhật ký trong tù lại là một tác phẩm văn học thể hiện lòng kiên trung, ý chí cách mạng của người Cộng sản trong lao tù của chế độ Tưởng Giới Thạch. Với 133 bài thơ chữ Hán, Nhật ký trong tù cho thấy hình ảnh "đại chí, đại nhân, đại dũng" của người chiến sĩ Cộng sản Hồ Chí Minh.

Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến như một bài hịch kêu gọi toàn thể nhân dân Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, bảo vệ nền độc lập dân tộc. Với lời văn hào sảng, ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu, đi vào lòng người, tạo nên sức mạnh thần kỳ cho công cuộc kháng chiến 9 năm, với mốc son lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ "chấn động địa cầu".

Những nét đặc sắc 20 Bảo vật quốc gia của Bảo tàng Lịch sử quốc gia cho thấy đó thực sự là những đại diện tinh hoa, được sáng tạo bởi bàn tay, khối óc của biết bao thế hệ cha ông truyền lại, cần được nâng niu và gìn giữ.


TS. Nguyễn Văn Đoàn
Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam
(Nguồn Văn hóa)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg TS9-3886-2.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg TS9-3905-1.jpg TS9-3865-1.jpg TS9-3830-2.jpg TS9-3931-2.jpg TS9-3853-2.jpg TS9-3948-1.jpg TS9-3856-2.jpg TS9-3760-2.jpg NIK-5090.jpg NIK-5045.jpg NIK-4980.jpg NIK-4997.jpg NIK-5102.jpg NIK-5054.jpg NIK-4995.jpg NIK-5014.jpg NIK-5108.jpg NIK-5072.jpg NIK-5015.jpg NIK-5118.jpg NIK-5078.jpg NIK-5034.jpg NIK-4996.jpg IMG-8507.jpg 15777046-1794464720803325-4664872810918106109-o-1.jpg NIK-6861-1.jpg DSC-2031.jpg IMG-8487.jpg IMG-8493.jpg FN1A8305.jpg cup-bb-17.jpg IMG-8495.jpg 44251966-2566673110013320-125322030391230464-n.jpg NIK4938.jpg NIK7698.jpg cup-bb-17.jpg dan-phong.jpg gaogiong.jpg gothap.jpg langcu.jpg langhoa.jpg dongsen.jpg
THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập13
  • Hôm nay888
  • Tháng hiện tại37,825
  • Tổng lượt truy cập1,304,782
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây