Giáo dục Việt Nam và những tiếng nói trung thực

Thứ năm - 05/08/2021 16:10

Giáo dục là cốt tủy của văn minh và sẽ làm thành linh hồn của một dân tộc. Xây dựng một nền giáo dục tiến bộ và nhân văn, buộc phải trở thành mệnh lệnh của thời đại. Việc “bắt mạch” nền quốc học nước nhà là yêu cầu đầu tiên để “kê đơn bốc thuốc”, nhằm làm tráng kiện trở lại nền giáo dục ấy.

Giữa lúc toàn dân đang trông vào công cuộc đổi mới căn bản toàn diện Giáo dục do Ðảng cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo, báo Văn Nghệ, trong ý thức công lợi và nỗ lực xây đắp của mình, xin góp vào công cuộc lớn lao ấy những tiếng nói tâm huyết của giới chuyên môn. Những người quan tâm tới giáo dục đang hy vọng vào một làn gió mới trong cải cách giáo dục sau Ðại hội Ðảng lần thứ XIII.

Với tinh thần đó, Văn nghệ xin trân trọng giới thiệu một số bài viết của nhà giáo Thái Hạo. Tác giả Thái Hạo là một nhà giáo, bởi thế ông là người hiểu một cách sâu sắc và khoa học những gì đang cản trở nền giáo dục của đất nước. Sự cất tiếng của ông chính là lương tâm của một công dân có trách nhiệm với nền giáo dục của đất nước và đặc biệt là lương tâm của một người thầy. Tuy chỉ là tiếng nói của một thầy giáo, nhưng những bài viết của ông sẽ gợi mở ra nhiều vấn đề liên quan đến giáo dục để chúng ta cùng suy nghĩ và bàn luận.

Bài 1 : Ðâu mới là gốc bệnh của giáo dục Việt Nam?

111

Hệ thống nhà nước đã thừa nhận sự yếu kém không thể làm ngơ của giáo dục và đề xướng một cuộc cách mạng gọi là “Đổi mới căn bản toàn diện”. Tuy nhiên việc dồn tổng lực vào việc viết chương trình và soạn sách giáo khoa, dù chính đáng, nhưng đã không trị đúng gốc bệnh.

Giả sử các nhà chuyên môn viết được một chương trình tốt và sách giáo khoa hoàn hảo, rồi thì sao nữa? Anh không thể gieo một hạt giống tốt lên cát bỏng, lại càng không thể gieo lên cỏ độc, để mong một vụ mùa bội thu. Trước khi trồng cây thì phải làm đất. Mảnh đất tôi đang nói đến ở đây chính là Quản lý hành chính nhà nước về giáo dục.

Chừng nào tình trạng “quan giáo dục”, “lãnh chúa giáo dục” còn tồn tại thì chừng ấy không một cải cách hay đổi mới nào có thể thành công. Chừng nào người giáo viên còn chịu sự quản lý có tính chuyên chế trong các môi trường giáo dục bởi một hệ thống mệnh lệnh hành chính thì chừng ấy họ không thể phát huy được năng lực của mình. Chừng nào mà người giáo viên vẫn chỉ là những kẻ làm thuê thuần túy đúng nghĩa theo kiểu làm công ăn lương thì không thể mong một sự sáng tạo. Số phận giáo viên nằm trong tay người quản lý, từ hiệu trưởng đến lãnh đạo các cấp trong ngành giáo dục, mà ở đó những thứ “bất thành văn” và “phép vua thua lệ làng” mới chính là áp lực thật sự đối với họ.

Chỉ một ví dụ thôi: Một giáo viên Văn có thể bị một thành viên Ban giám hiệu có chuyên môn Toán học vào dự giờ và đánh giá theo phong cách của một nhà bách khoa! Không có tiêu chuẩn khách quan nào cho những lời nhận xét ấy. Tất cả tùy vào “tình cảm” của lãnh đạo. Hãy tưởng tượng, nếu trong một tháng mà liên tiếp bị dự giờ như thế chỉ cần ba lần thôi, cùng với những lời như “múc nước đổ đi” thì không một giáo viên nào còn đủ tự tin và dũng khí để làm theo kiến thức và lương tri của mình nữa.

Điều này tôi đã viết nhiều lần: cần một cơ chế tự chủ về chuyên môn. Ở đó, không ai được phép can thiệp vào chuyên môn của người giáo viên, mà chỉ có những “sinh hoạt chuyên môn” của tổ bộ môn. Người giáo viên phải được độc lập và được trao quyền tối cao đối với chính công tác dạy học của mình. Tất nhiên, một vấn đề khác sẽ phải được giải quyết song song: chất lượng đào tạo giáo viên từ đại học sư phạm phải đáp ứng được những chuẩn mực có tính quốc tế đối với một nhà sư phạm.

Tôi đã đặt ra một câu hỏi: nếu trường sư phạm đào tạo được một người giáo viên tốt thì anh ta có còn giữ được những phẩm chất tuyệt vời ấy khi bị ném vào một môi trường mà tự do đã bị tước đoạt cùng vô vàn những nhiêu khê từ hệ thống quản lý? Và tôi tin rằng, người giáo viên ấy sẽ bị mài nhẵn, bị cùn mòn, nếu không bị “thoái hóa biến chất”.

Cái cung cách quản lý giáo dục như hiện tại ở Việt Nam chỉ có thể tạo ra những giáo viên “ngoan ngoãn” và luôn đi theo những “hành lang hẹp và tối”. Cần phải cởi trói cho giáo viên và giáo dục nói chung, nếu còn muốn mộng đến một tương lai.

Nếu ngành giáo dục và nhà nước nói chung thực tâm muốn đổi mới thì việc đầu tiên phải làm là quyết liệt “cải cách hành chính” trong giáo dục. Không làm được việc này thì mọi loay hoay về chương trình và sách giáo khoa cũng chỉ mãi như bao nhiêu những cải cách trong suốt mấy chục năm qua với một kết quả mà tất cả đã nhìn thấy.


Tác giả: Thái Hạo
Nguồn Văn nghệ số 32/2021

Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 1 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg TS9-3886-2.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg TS9-3905-1.jpg TS9-3865-1.jpg TS9-3830-2.jpg TS9-3931-2.jpg TS9-3853-2.jpg TS9-3948-1.jpg TS9-3856-2.jpg TS9-3760-2.jpg NIK-5090.jpg NIK-5045.jpg NIK-4980.jpg NIK-4997.jpg NIK-5102.jpg NIK-5054.jpg NIK-4995.jpg NIK-5014.jpg NIK-5108.jpg NIK-5072.jpg NIK-5015.jpg NIK-5118.jpg NIK-5078.jpg NIK-5034.jpg NIK-4996.jpg IMG-8507.jpg 15777046-1794464720803325-4664872810918106109-o-1.jpg NIK-6861-1.jpg DSC-2031.jpg IMG-8487.jpg IMG-8493.jpg FN1A8305.jpg cup-bb-17.jpg IMG-8495.jpg 44251966-2566673110013320-125322030391230464-n.jpg NIK4938.jpg NIK7698.jpg cup-bb-17.jpg dan-phong.jpg gaogiong.jpg gothap.jpg langcu.jpg langhoa.jpg dongsen.jpg
THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập16
  • Hôm nay419
  • Tháng hiện tại26,820
  • Tổng lượt truy cập1,489,653
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây