THÊM MẤY CHUYỆN CHÉP TỪ LÝ SƠN: Ly kỳ chuyện giữ độc bản lệnh Hoàng Sa

Thứ năm - 05/01/2023 14:50
Việc Viện Nghiên cứu Hán Nôm để mất bản gốc 25 cuốn sách cổ quý giá (vừa tìm thấy 1 cuốn), trong đó có những cuốn độc bản liên quan đến chủ quyền quốc gia khiến ai nấy giật mình. Tưởng những tài liệu quan trọng đến vậy được bảo quản, bảo vệ đặc biệt nghiêm ngặt? Chợt nhớ tới một chuyện ở Lý Sơn…

Tờ lệnh lịch sử

Lý Sơn vừa trải qua ngày mưa, con đường đang thi công dẫn vào nhà thờ họ Đặng ở thôn Đồng Hộ (An Hải) ngập trong bùn lầy, phải vòng vèo đường khác băng qua mấy vạt ruộng. Khi nãy ngồi ở ủy ban huyện với Phó Chủ tịch huyện Đặng Tấn Thành, người đang hương khói nhà thờ họ, nghe anh gọi điện cho “chú Tám”, rồi nói em sắp có cuộc họp, các anh cứ đến nhà trước đi, gặp chú Tám…

Chú Tám, tức ông Đặng Thanh Hải nay 71 tuổi tóc vẫn còn đen mun. Nhà ông ở kế bên, nghe có khách liền chạy qua. Rồi ông đưa khách lên tầng hai của ngôi nhà xây khang trang thăm gian nhà thờ. Lý Sơn này hiếm có nhà thờ gia tộc nào được bài trí nghiêm trang, bài bản như vậy.

Khuôn viên thờ tự bằng gỗ chia làm 3 ngăn, nhìn sang hai bên tường nổi bật hai khung gỗ lớn lồng kính bên trong hai văn bản chữ lớn trên giấy dó nền hồng. Đó chính là sao, bản phiên âm cùng bản dịch tờ lệnh của nhà vua điều binh ra bảo vệ chủ quyền tại Hoàng Sa vào năm Minh Mạng thứ 15 (Giáp Ngọ 1834), được giao cho tổ tiên họ Đặng là đà công Đặng Văn Siểm. Bên dưới và xung quanh hai bên là bằng khen của Bộ VH-TT&DL, Bộ Ngoại giao tặng cho gia tộc họ Đặng đã có công hiến tặng Nhà nước tài liệu quý có giá trị lịch sử-văn hóa liên quan đến chủ quyền của Việt Nam tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Cùng nhiều bằng khen của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, sở ban ngành, Hội đồng tộc Đặng Việt Nam,…

111
TS Nguyễn Đăng Vũ tiếp nhận tờ lệnh Hoàng Sa từ gia tộc Đặng Lý Sơn, ngày 9/4/2009. Ảnh TL của TS Vũ

Đọc bản dịch của hai nhà nghiên cứu Hán Nôm Nguyễn Xuân Diện và Nguyễn Đức Toàn, thì biết đây là sắc chỉ của vua Minh Mạng ngày 15 tháng 4 năm 1834, lệnh cho phái một đội gồm 3 thuyền tốt với 24 lính thủy thiện nghệ cùng vật dụng tu bổ vững chắc đến hạ tuần tháng Ba thuận theo thời tiết mà ra “xứ Hoàng Sa” làm nhiệm vụ canh giữ. Sắc chỉ ghi rõ giao ông Võ Văn Hùng (tộc Võ ở An Vĩnh, Lý Sơn, là người từng được cử đi Hoàng Sa những chuyến trước) đứng ra chỉ huy và tuyển chọn thủy ngư giỏi, và giao đích danh ông Đặng Văn Siểm làm nhiệm vụ đà công, tức là lái thuyền. Trong danh sách 11 người được giao nhiệm vụ trong tờ lệnh, thì có 7 người của Lý Sơn.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ, nguyên Giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh Quảng Ngãi, người trực tiếp được dòng họ Đặng tin tưởng giao bản gốc tờ lệnh quý này vào năm 2009, thì đây chính là sắc chỉ duy nhất còn nguyên vẹn bản gốc liên quan đến chủ quyền quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Là bằng chứng xác thực đặc biệt khẳng định từ thời Nguyễn chúng ta đã cai quản, khai thác và bảo vệ Hoàng Sa.

111
Tờ lệnh Hoàng Sa được bàn giao và bảo vệ nghiêm ngặt trước khi rời Lý Sơn. Ảnh TL của TS Nguyễn Đăng Vũ
111
Ông Đặng Thanh Hải và tác giả nơi nhà thờ họ Đặng. Ảnh: Trần Tuấn
 

Ly kỳ gần 200 năm bảo vệ di sản chủ quyền

Chuyện rằng, năm 1979, có một cán bộ hưu trí ở Lý Sơn đưa hai người không rõ lai lịch về đảo giới thiệu là “cán bộ Trung ương về nghiên cứu lịch sử”. Những người này yêu cầu các dòng tộc Võ, Dương, Phạm, Nguyễn, Trần có lưu giữ các văn bản pháp lý Hoàng Sa, Trường Sa đầu thế kỷ XVII “giao nộp bản chính để đưa về Trung ương nghiên cứu khi nào xong trả lại”. Tin lời, các dòng họ đem giao các tờ giấy còn giữ được, nhưng mãi sau này không thấy ai đem trả.

Chỉ có hai họ tộc Đặng Văn Siểm và Phạm Hữu Nhật là cố tình không giao nộp. Tiếp đến năm 1983, lại có hai người từ ngoài Bắc vào Lý Sơn đến nhà thờ tộc Đặng ở thôn Đồng Hộ tìm cách đánh cắp tráp đựng tài liệu, gia phả, nhưng lúc bấy giờ ông Đặng Văn Thanh, cháu nội cụ Đặng Văn Siểm cùng dòng họ do cảnh giác từ trước nên đã chủ động cất giấu trên trần nhà, mấy người này không tìm thấy đành bỏ đi.

Năm 2003, anh Đặng Tấn Thành, con trai ông Đặng Văn Thanh mang tài liệu trên đến nhờ ông Huỳnh Giáo, một bậc túc nho trên đảo để nhờ dịch ra tiếng Việt. Và biết đó là tài liệu quý hiếm dòng họ mình còn lưu giữ, là bằng chứng lịch sử khẳng định chủ quyền Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa.

Thời điểm này, tiếp tục có hai người lạ mặt từ xa đến nhà ông Đặng Lên (em trai ông Đặng Văn Thanh) lùng sục tài liệu trên, nhưng không được. Từ đó công an huyện bắt đầu cử người túc trực quanh nơi này.

Những năm sau đó nổi lên tình hình Hoàng Sa, Trường Sa và biển Đông. Đầu tháng 4/2009, chuẩn bị lễ khao lề thế lính Hoàng Sa tại Lý Sơn. Nhớ lại văn bản “gia bảo” vô giá về chủ quyền Hoàng Sa mà gia tộc đã thay nhau gìn giữ từ 6 đời nay, anh Đặng Tấn Thành tìm gặp Tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ, lúc đó là Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL, người nhiều năm nghiên cứu lĩnh vực này...

Hỏi về lai lịch cái tên Đồng Hộ đã có từ rất xưa này, ông Tám bảo cũng chưa rõ nguồn gốc. Sau ngày thống nhất, nơi đây từng đổi tên là thôn Bắc (An Hải), nhưng sau lấy lại tên cũ. Ông Tám ước đoán có lẽ do có cái giếng Hộ (tương truyền do vua Gia Long sai đào khi ra Lý Sơn) và tọa lạc ngay cánh đồng nên ông bà xưa gọi là Đồng Hộ. “Nhưng tui thì cho rằng Đồng Hộ chính là ủng hộ. Từ tổ tiên tới con cháu nơi này luôn đồng sức đồng lòng với đất nước”, ông Tám cười.

Tiến sĩ Vũ giờ đây sau hơn 10 năm khi nhớ lại vẫn không nén được cảm xúc. Đó là khi được gia tộc họ Đặng mở cho xem cái tráp cổ, đọc những dòng đầu tiên ông đã ứa nước mắt. Ông lập tức lên tàu ra đảo, và rồi tin vui về văn bản quý lan rộng cả nước. Một kế hoạch đặc biệt được chuẩn bị cho lễ đón tờ lệnh Hoàng Sa độc bản này từ Lý Sơn về đất liền an toàn. Lễ cúng trang trọng diễn ra tại nhà thờ tộc Đặng với đông đủ con cháu, cùng kính cáo tổ tiên rằng đã làm tròn phận sự với đất nước. Tờ lệnh quý sau đó được niêm phong đặt trong một chiếc cặp kim loại chống nước, chống cháy, và được…khóa dính vào tay một chiến sĩ cảnh sát cơ động, xung quanh là lực lượng bảo vệ áp tải nghiêm ngặt. Tài liệu ngay sau đó được chuyển ra cho Bộ Ngoại giao quản lý…

Chỉ lên tấm bằng tôn vinh lồng khung kính trên tường, ông Tám cho biết, nhà thờ họ Đặng nằm trên đất hương hỏa ông bà từ nhiều năm nay đã là Di tích lịch sử văn hóa của dòng họ Đặng Việt Nam. Giỗ Cụ Đặng Văn Siểm nhằm ngày 9/9 âm lịch hàng năm, bà con đồng tộc từ nhiều miền đất nước thường về đây hương khói…
 

Theo Trần Tuấn/Tiền phong

 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
906029e10ba3d7fd8eb2.jpg 32b8e242c0001c5e4511-1.jpg f774eba794e548bb11f4.jpg 7a0a8baca9ee75b02cff.jpg dcd1d242f0002c5e7511.jpg 23289506b7446b1a3255.jpg 66d134e644a498fac1b5-1.jpg 8a334df96fbbb3e5eaaa.jpg ec1643b261f0bdaee4e1.jpg 75528951ab13774d2e02.jpg 740f0438267afa24a36b.jpg 9e931db13ff3e3adbae2.jpg eef9d3a2f1e02dbe74f1.jpg ac94b8a49de641b818f7.jpg ae0f6bdb499995c7cc88.jpg 895e11f733b5efebb6a4.jpg 27c48a2ea86c74322d7d-1.jpg f7b945c06782bbdce293.jpg 0f6e3f741c36c0689927.jpg c23927250467d8398176.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg 35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg
  • Đang truy cập15
  • Hôm nay2,528
  • Tháng hiện tại90,606
  • Tổng lượt truy cập2,935,809
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây