Giữ vững "Tâm sáng, Bút sắc" trong kỷ nguyên số

Chủ nhật - 08/11/2026 16:13
but sac long trong
Trong môi trường truyền thông số, công nghệ đang thay đổi mạnh mẽ cách làm báo, nhưng không thể thay thế bản lĩnh, đạo đức và trách nhiệm của người cầm bút. Giữ vững “tâm sáng, bút sắc” là nền tảng để người làm báo bảo vệ uy tín nghề nghiệp và góp phần xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại.

Đạo đức là nền tảng

Hơn một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc, báo chí cách mạng Việt Nam luôn giữ vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa của Đảng, góp phần củng cố niềm tin xã hội và lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”. Lời dạy ấy vẫn nguyên giá trị, nhắc nhở mỗi người làm báo phải thường xuyên rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và ý thức trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Bước vào kỷ nguyên số, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), mạng xã hội và truyền thông đa nền tảng đang tạo ra những thay đổi chưa từng có đối với nghề báo. Thông tin được sản xuất và lan truyền với tốc độ tính bằng giây; AI có thể hỗ trợ viết, biên tập, xử lý hình ảnh, dựng video; các nền tảng số tạo sức ép về lượt xem, lượt chia sẻ và tương tác. Trong môi trường ấy, ranh giới giữa thông tin có giá trị và nội dung câu khách, giữa sự thật và thông tin sai lệch trở nên mong manh hơn.

Trách nhiệm xã hội vì thế càng trở thành giá trị cốt lõi của người làm báo. Mỗi tác phẩm không chỉ phản ánh hiện thực mà còn góp phần định hướng dư luận, củng cố niềm tin và lan tỏa những giá trị tích cực. Báo chí càng phát triển trên nền tảng số thì yêu cầu kiểm chứng, xác minh nguồn tin, bảo đảm tính khách quan, chính xác càng phải được đặt lên hàng đầu.

Thực tế cho thấy, không ít thông tin trên mạng xã hội được chia sẻ nhanh nhưng thiếu kiểm chứng, thậm chí bị cắt ghép, xuyên tạc hoặc tạo lập bằng AI. Nếu người làm báo chạy theo tốc độ, “giật tít”, “câu view” mà bỏ qua quy trình xác minh, hậu quả không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng thông tin mà còn làm suy giảm uy tín của cơ quan báo chí và niềm tin của công chúng.

Bởi vậy, các quy định về đạo đức nghề nghiệp và sử dụng mạng xã hội của người làm báo có ý nghĩa ngày càng thiết thực. Đạo đức báo chí không chỉ là chấp hành pháp luật, mà còn thể hiện ở sự trung thực, công tâm, khách quan, tôn trọng sự thật, tôn trọng nhân phẩm con người và đặt lợi ích của đất nước, dân tộc, Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Công nghệ có thể giúp nhà báo làm việc nhanh hơn, nhưng không thể thay thế bản lĩnh chính trị, tư duy phản biện và trách nhiệm nghề nghiệp. Một nhà báo thành thạo công nghệ nhưng thiếu đạo đức khó tạo nên tác phẩm có giá trị lâu bền; ngược lại, những tác phẩm có sức sống thường bắt nguồn từ sự trung thực, tinh thần dấn thân và trách nhiệm với cộng đồng.

Xây dựng văn hóa từ thực tiễn

Trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại cơ quan báo chí và đẩy mạnh chuyển đổi số, Hội Nhà báo tỉnh Hưng Yên đứng trước yêu cầu mới về chất lượng hội viên và hiệu quả hoạt động. Không gian thông tin rộng hơn đòi hỏi người làm báo phải phản ánh toàn diện hơn đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, đồng thời thích ứng với mô hình tòa soạn hội tụ và quy trình sản xuất đa nền tảng.
lam chu cong nghe doi moi phuong thuc tac nghiep nhung luon giu vung ban linh dao duc va trach nhiem cua nguoi lam baot47
Làm chủ công nghệ, đổi mới phương thức tác nghiệp nhưng luôn giữ vững bản lĩnh, đạo đức và trách nhiệm của người làm báo. 
Thực tiễn đó cho thấy xây dựng đạo đức nghề nghiệp phải gắn với nâng cao chuyên môn và năng lực tác nghiệp số. Người làm báo có thể sử dụng AI, khai thác dữ liệu, sản xuất video ngắn hay tác nghiệp đa phương tiện, nhưng mọi sản phẩm vẫn phải đặt tính chính xác, nhân văn và trách nhiệm xã hội lên hàng đầu.

Nhận thức rõ yêu cầu này, thời gian qua, Hội Nhà báo tỉnh Hưng Yên cùng Báo và Phát thanh, Truyền hình Hưng Yên tích cực phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức các chương trình khảo sát, đào tạo về tòa soạn hội tụ, ứng dụng AI, sản xuất nội dung đa nền tảng và chuyển đổi số. Qua đó, hội viên không chỉ được cập nhật kỹ năng mới mà còn nâng cao nhận thức về những vấn đề đạo đức trong môi trường số như sử dụng AI có trách nhiệm, kiểm chứng dữ liệu, bảo vệ nguồn tin, tôn trọng quyền riêng tư và phòng, chống tin giả.

Cùng với đào tạo nghiệp vụ, Hội Nhà báo tỉnh chú trọng xây dựng văn hóa người làm báo thông qua sinh hoạt chi hội, tọa đàm chuyên đề, bồi dưỡng chính trị tư tưởng, phổ biến quy định đạo đức nghề nghiệp và trao đổi kinh nghiệm xử lý tình huống tác nghiệp. Đây là quá trình bồi đắp bản lĩnh, ý thức trách nhiệm và gìn giữ hình ảnh người làm báo cách mạng.

Trong thời gian tới, cần tiếp tục coi trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp là tiêu chí quan trọng trong đánh giá hội viên; khuyến khích mỗi người làm báo thường xuyên “tự soi, tự sửa”, rèn luyện bản lĩnh chính trị và văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Nội dung bồi dưỡng cũng cần gắn chặt đạo đức nghề nghiệp với kỹ năng tác nghiệp số, nhất là kiểm chứng thông tin, sử dụng AI có trách nhiệm, bảo vệ dữ liệu, xử lý khủng hoảng truyền thông và nhận diện thông tin sai sự thật.

Đồng thời, cần hình thành văn hóa tự học trong đội ngũ người làm báo. Công nghệ thay đổi nhanh, tri thức nghề nghiệp liên tục được cập nhật, vì vậy mỗi phóng viên, biên tập viên phải coi tự học là một phần của trách nhiệm nghề nghiệp. Hội Nhà báo cũng cần tiếp tục phát huy vai trò bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên; biểu dương những tác phẩm có giá trị xã hội, sức lan tỏa tích cực và góp phần xây dựng môi trường báo chí lành mạnh, chuyên nghiệp, nhân văn.

Kỷ nguyên số mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn đối với người làm báo. Dù công nghệ thay đổi đến đâu, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp vẫn là nền tảng tạo nên giá trị của báo chí cách mạng. Đối với Hội Nhà báo tỉnh Hưng Yên, xây dựng đội ngũ hội viên “vững chính trị, giỏi nghiệp vụ, sáng đạo đức, tinh công nghệ” là yêu cầu trước mắt và nhiệm vụ lâu dài. Khi mỗi hội viên giữ được “tâm sáng, bút sắc”, lấy sự thật làm điểm tựa, lấy lợi ích của đất nước và Nhân dân làm mục tiêu phụng sự, báo chí sẽ tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng, góp phần xây dựng nền báo chí Việt Nam chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại trong kỷ nguyên phát triển mới.


 
nguồn: Người làm báo Hưng Yên số 101

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây