Ly kỳ chuyện tấm bia hơn 300 năm khắc lời di nguyện của vị Thánh thuốc Nam

Thứ hai - 28/03/2022 11:44

Đằng sau tấm bia đá khắc lại lời di nguyện của Tuệ Tĩnh cách đây hơn 300 tuổi ẩn chứa câu chuyện "chìm nổi" kỳ lạ y như cuộc đời đại danh y.

111
Danh thắng Đền Bia thờ đại y sư Tuệ Tĩnh - Ông Tổ nghề thuốc Nam.

Ở thôn Văn Thai, xã Cẩm Văn, huyện Cẩm Giàng, Hải Dương có một di tích lịch sử cấp quốc gia có tên là đền Bia thờ tự đại danh y Tuệ Tĩnh (1330 - ?) và phối thờ Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho (1638 - 1699).

Văn Thai chính là quê hương của Tuệ Tĩnh. Ông có công lao to lớn trong việc xây dựng một quan điểm y học độc lập, tự chủ, sát với thực tế Việt Nam. Kết hợp lý luận Đông y với kinh nghiệm dân gian, Tuệ Tĩnh đã xây dựng nền y dược học cổ truyền Việt Nam theo thực tiễn, bệnh tật, khí hậu phong tục tập quán của người Việt Nam.

Nổi tiếng với câu nói "Nam dược trị Nam nhân", Tuệ Tĩnh sử dụng nguồn dược liệu phong phú và các phương pháp chữa bệnh của dân tộc Việt Nam với ý thức tự lực tự cường cũng như quan điểm phòng bệnh chủ động tích cực là tập luyện dưỡng sinh, bồi bổ tinh - khí - thần để sức khỏe tốt hơn, tuổi thọ tăng hơn, sống vui và hạnh phúc hơn.

111
Đại danh y Tuệ Tĩnh.

Ông đã tổng hợp y dược dân tộc cổ truyền trong bộ sách giá trị là bộ "Nam dược thần hiệu". Đặc biệt, ông có bộ "Hồng Nghĩa giác tư y thư" biên soạn bằng quốc âm, trong đó có bản thảo 500 vị thuốc nam, viết bằng thơ Nôm Đường luật và bài "Phú thuốc Nam" 630 vị cũng bằng chữ Nôm.

Từ bao đời nay, giới y học nước nhà và nhân dân ta đều công nhận Tuệ Tĩnh ở ngôi vị cao nhất của nền y học cổ truyền Việt Nam: Vị Thánh thuốc Nam.

Theo sử sách ghi lại, khi đi sứ sang nhà Minh vào năm 1384, Tuệ Tĩnh đã chữa khỏi bệnh cho hoàng hậu Tống Vương Phi và được vua Minh cảm tài phong cho danh hiệu Đại y thiền sư, lưu ông ở Kim Lăng.

Được trọng dụng nhưng Tuệ Tĩnh luôn nhớ về quê hương, đất nước, biết số phận mình sống nhờ thác gửi nên đã di ngôn để tạc vào bia mộ dòng chữ: "Về sau có ai bên nước nhà sang, nhớ cho hài cốt tôi về với". Một thời gian sau ông mất và được chôn cất ở Giang Nam (Trung Quốc).

Đền Bia nguyên được xây dựng từ thời Lê, trùng tu vào năm 1936, kiến trúc kiểu tiền nhất hậu đinh, mặt tiền quay hướng bắc, xung quanh cây cối xanh tươi.

Ông Hà Quang Thành - Trưởng Ban quản lý di tích huyện Cẩm Giàng giới thiệu cho chúng tôi biết về di tích linh thiêng này với những câu chuyện xa xưa đầy ly kỳ.

Sở dĩ có cái tên "đền Bia" là bởi nơi đây lưu giữ một cổ vật là tấm bia đá xanh hơn 320 tuổi đặt phía sau tượng Tuệ Tĩnh trong cung cấm.

Làm khoảng năm 1691, thời Lê Trung Hưng, tấm bia đá xanh nặng 75kg, hình hộp đứng, đỉnh bia là búp sen, được đặt trong long đình, bưng kính xung quanh.

Trên tấm bia khắc lời nhắn của đại danh y Tuệ Tĩnh: "Về sau có ai bên nước nhà sang, nhớ cho hài cốt tôi về với" nhưng đã bị đục mờ. Mặt 2 bên cạnh có gờ chỉ chạy xung quanh bia và cũng khắc chữ nhưng bị đục hết. Bề mặt tấm bia loang lổ lớp sơn son thếp vàng.

111
Tấm bia đá xanh khắc lời di nguyện của Tuệ Tĩnh
nhưng bị đục xóa đặt phía sau tượng thờ Tuệ Tĩnh
trong hậu cung đền Bia.

Ông Thành giới thiệu, người cho làm tấm bia đá xanh này là ông Nguyễn Danh Nho, đỗ tiến sĩ dưới đời vua Lê Huyền Tông, được giữ chức Tả ti giám, Hiến sát sứ, sau thăng đến Bồi Tụng hữu thị lang, tước Nam.

Năm 1691, tiến sĩ Nguyễn Danh Nho đi sứ sang nhà Thanh, đến Giang Nam tình cờ thấy mộ Tuệ Tĩnh, nhận ra là người cùng làng Nghĩa Phú (tục gọi là làng Xưa, thuộc tổng Văn Thai, phủ Thượng Hồng, nay là xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng).

Ông Nho đã xin với vua Thanh đưa hài cốt Tuệ Tĩnh về nước nhưng không được chấp thuận liền thuê người sao chép bia mộ, rồi khi về nước đã đến vùng Kinh Môn thuê thợ khắc lại tấm bia đá.

Thuyền chở bia trên sông Thái Bình, đến cánh đồng Văn Thai ở địa điểm tiếp giáp với làng Nghĩa Phú quê hương của Tuệ Tĩnh thì bị lật, bia rơi xuống và không lấy lên được. Ít lâu sau nước cạn nhân dân đã tìm thấy tấm bia.

Theo câu chuyện lưu truyền trong nhân dân địa phương, thấy đất ở đây có hình con dao cầu chuyên thái thuốc nam, dân làng cho rằng đây là nơi địa linh nên đã dựng bia ở nơi đây để thờ cúng. Mọi người đi qua đây đều nhặt đất đắp vào đền thờ cho cao dần lên và chắp tay vái lạy tấm bia, cầu mong sức khỏe, may mắn. 

Tương truyền vào năm Thiệu Trị thứ năm (1845), nhà vua cho rằng hàng nghìn người dân cúng bái, xin thuốc chữa bệnh ở đền Bia là việc mê tín dị đoan nên đã ra lệnh cấm và sai người đục hết chữ trên tấm bia rồi cất vào kho ở Hải Dương, cho người canh gác.

"Một thủ kho là người làng Văn Thai trong đêm mưa to gió lớn đã bí mật đào tường, đưa tấm bia về cất giấu kín ở nhà Tổ chùa Văn Thai, rồi sơn vàng tấm bia để tránh bị phát hiện", ông Thành kể.

Ngày tổ chức lễ hội, tấm bia được đem ra lại đền Bia, khách thập phương đến xin thuốc và cung tiến tiền để tu sửa đền. Tương truyền rằng, tiền công đức nhiều tới mức xây đền còn thừa, dân làng đã mua đá xanh về lát đường làng Văn Thai.

Trong đó phải kể đến chuyện ông chánh tổng Nam Sách tên là Lưu Sinh bị tai biến, không đi lại được, đã nhờ người đưa đến đền Bia xin thuốc về uống và khỏi bệnh. Để tỏ lòng biết ơn, năm 1940, ông đã bỏ tiền ra thuê thợ tạc bệ đá đặt tượng Tuệ Tĩnh như ngày nay.

111
Bệ đá đặt tượng Tuệ Tĩnh do ông chánh tổng Nam Sách Lưu Sinh cung tiến năm 1940.

"Tấm bia đá là hiện vật độc đáo của di tích đền Bia, thể hiện tình yêu quê hương đất nước của đại y sư Tuệ Tĩnh. Hàng ngày đền Bia đón tiếp nhiều du khách đến thắp hương, vãn cảnh và tìm hiểu về các loại cây trong vườn thuốc nam, nhiều sinh viên trường y dược trên cả nước đến đây thực tế.

Chúng tôi đã làm hồ sơ để trình lên cấp trên đề nghị công nhận tấm bia là bảo vật quốc gia", ông Thành cho biết.

111
Đền Bia thờ Đại y sư Tuệ Tĩnh và phối thờ Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho.
111
Di tích đền Bia là niềm tự hào của nhân dân Hải Dương.

 


Theo Trí Thành/Dân trí

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg TS9-3886-2.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg TS9-3905-1.jpg TS9-3865-1.jpg TS9-3830-2.jpg TS9-3931-2.jpg TS9-3853-2.jpg TS9-3948-1.jpg TS9-3856-2.jpg TS9-3760-2.jpg NIK-5090.jpg NIK-5045.jpg NIK-4980.jpg NIK-4997.jpg NIK-5102.jpg NIK-5054.jpg NIK-4995.jpg NIK-5014.jpg NIK-5108.jpg NIK-5072.jpg NIK-5015.jpg NIK-5118.jpg NIK-5078.jpg NIK-5034.jpg NIK-4996.jpg IMG-8507.jpg 15777046-1794464720803325-4664872810918106109-o-1.jpg NIK-6861-1.jpg DSC-2031.jpg IMG-8487.jpg IMG-8493.jpg FN1A8305.jpg cup-bb-17.jpg IMG-8495.jpg 44251966-2566673110013320-125322030391230464-n.jpg NIK4938.jpg NIK7698.jpg cup-bb-17.jpg dan-phong.jpg gaogiong.jpg gothap.jpg langcu.jpg langhoa.jpg dongsen.jpg
THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập10
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm9
  • Hôm nay1,294
  • Tháng hiện tại40,089
  • Tổng lượt truy cập1,307,046
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây