Gương sáng vĩ nhân

Thứ hai - 23/05/2022 10:29
Dũng khí và Tình người của dân tộc ta nảy sinh phát triển từ ngàn năm chống ách thống trị của phong kiến phương Bắc và trăm năm của chủ nghĩa thực dân phương Tây. Nhiều thời, nhiều lần, dân ta đã nổi dậy chống cự, nhiều cuộc khởi nghĩa oanh liệt, nhưng thắng lợi, mà cũng có lần thất bại (như khởi nghĩa Yên Bái, binh biến Đô Lương…).
111
Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đoàn nhà báo L’Unita của Đảng Cộng sản Italia, ngày 12/5/1959. Ảnh: Tư liệu

Nguyên nhân vì các thời ấy, thiếu một tổ chức mạnh, một tài nhân trực tiếp đưa đường; chưa có một chiến lược và chiến thuật linh động, sắc sảo để động viên mọi lực lượng trong nước và sử hưởng ứng, đồng tình của bạn bè bốn phương.

Phải tới thời từ làng Sen quê Nghệ, cậu bé Nguyễn Sinh Cung ra đời, lớn lên thành nhà giáo Nguyễn Tất Thành, đọc lịch sử dân tộc hiểu được nỗi thống khổ, nghèo nàn của dân quê và dân cả nước, rút ra những kinh nghiệm đấu tranh mà quyết định xa nhà ra đi, qua xứ bạn để biết người, biết ta mà chọn con đường đổi đời (cách mạng) cho cả dân tộc. Nhờ tinh thông chữ Hán, lại học trường Tây, sang tới Pháp, qua nhiều sách của Nga đã dịch ra tiếng Pháp, biết thắng lợi của cuộc cách mạng dân quyền Pháp, nhất là cách mạng Tháng Mười Nga, để mang tên Nguyễn Ái Quốc viết báo tìm bạn đồng hành. Đọc học thuyết Mác-Lênin, Người sang Nga… để tới năm 1941, lên đường về nước, gây dựng cơ sở phong trào. Được coi như là đại diện cho phương Đông, qua Trung Quốc bị chính quyền phản động nước này vu cớ, bắt tù đày qua bao nhà lao suốt một năm ròng. Người đã khẳng khái tố cáo sự bất công tàn bạo, tin tưởng lạc quan để giành lại tự do cho bản thân, để rồi gặp các đồng chí tại hải ngoại, thống nhất tổ chức Đảng, mang danh Hồ Chí Minh về rừng Việt Bắc gây cơ sở yêu nước thành căn cứ địa chống thực dân Pháp và phát xít Nhật, cho đến ngày cùng đội quân Giải phóng tiến về Hà Nội, giành được chính quyền vào mùa Thu Tháng Tám 1945, nước ta bừng sáng trên bản đồ thế giới, dân ta mở mày, mở mặt với bạn bè năm châu.

Cuộc đời và sự nghiệp lớn của Bác Hồ đã có bao nhà nghiên cứu trong và ngoài nước viết sâu sắc, đầy đủ hơn trang ghi vắn tắt kể trên. Bởi vậy, bài tùy bút này, tôi chỉ nhấn mạnh về ba bài học lớn từ tấm gương sáng chói của Người để lại:

1- TÀI NĂNG VẬN DỤNG HỌC THUYẾT MÁC-LÊNIN

Có lẽ sau tổn thất của phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930-1931), khác với Đảng Cộng sản Liên Xô, Người đã sớm biết thống nhất các tổ chức cách mạng, khoan thành Liên bang Đông Dương, mà gọi là Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ đó, ngoài việc giữ Công Nông Binh là lực lượng chủ chốt của Cách mạng, lôi cuốn các tầng lớp yêu nước khác, mà thành lập Mặt trận Việt Minh. Dân ta, có người hiểu “Việt là Vietnam – Minh là tên Bác”, nhưng các đồng chí ở Trung ương đã hiểu ý sâu của Bác là Việt Nam độc lập Đồng minh. Quả là thời đó, Tổ quốc ta còn “một cổ hai tròng” của Pháp và phát xít Nhật, phải ủng hộ phe đồng minh châu Âu chống trục phát xít, chấm dứt chiến tranh thế giới, như Nga cùng đồng minh đã cắm cờ lên nhà Quốc hội Đức, buộc Hitlle tự sát… như ta đã hiểu thêm bên này, phát xít Nhật đầu hàng vô điều kiện không chỉ vì hai quả bom nguyên tử của Mỹ mà còn vì Hồng quân Nga đã tiến sát biên giới và các nước châu Á, như Việt Nam đã đáp trả chúng nhiều đòn.

Rõ ràng tổ chức Việt Minh, tiếp theo là Liên Việt và chế độ Dân chủ Cộng hòa thời ấy, đã đoàn kết toàn dân, thêm bạn bớt thù, mở rộng căn cứ địa và đuổi khéo 2 vạn quân “Tàu Tưởng”, để rảnh tay đối phó với Pháp lấy cớ giải giáp Nhật, để thực hiện tham vọng trở lại Đông Dương!

Tài năng sách lược cách mạng cùa Bác tiếp đó biểu hiện trong nhận thức trường kỳ. Quả thật, việc quyết định tạm rời Thủ đô trở lại rừng, dựa vào thế núi lòng dân, từ hậu phương ra tiền tuyến, vừa kháng chiến vừa dựng nước, đã biến thành thế mạnh, mở ra nhiều chiến dịch để đến chiến thắng Điện Biên Phủ… và sách lược trường kỳ, sáng tỏ tầm nhìn xa, để động viên sức người, sức của với ý chí xẻ dọc Trường Sơn, mở đường dưới biển, với tài trí ngoại giao của Bác và Đảng trong cuộc chiến lần hai, đã buộc kẻ thù đế quốc mạnh gấp mấy kẻ thù thực dân bảo hộ, tránh được sự tiêu diệt, nên Mỹ phải cút, ngụy phải nhào, Tổ quốc ta hai miền thống nhất.

Phải chăng, tài vận dụng học thuyết Mác-Lê vào cách mạng Việt Nam ở chỗ minh định mục tiêu khẩu hiểu chiến thuật từng thời mà vẫn thực sự giữ vững lý tưởng mục đích cuối cùng của cách mạng. Thử xem, thời mới giành được chính quyền, dưới chế độ Dân chủ cộng hòa, mục tiêu theo Bác hướng về Độc lập, tự do, hạnh phúc. Độc lập thì hơn hai cuộc chiến, dân ta đã giành được Tự do thì bản thân Bác đã tranh đấu nêu gương sáng cho mọi người, còn sau ngày Bác đi xa, Đảng, Chính phủ, Nhà nước ta đang kế tục Người, vẫn hướng tới Xã hội chủ nghĩa, chính là nội dung của từ Hạnh phúc trong cuộc sống mà Dân đang mong ước. Lại xem, từ ngữ, khẩu hiệu cho một tổ chức, có thể thay đổi, miễn không đi chệch mục đích cuối cùng, Việt Minh – Liên Việt gì cũng tới Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Sau chiến tranh, cần sức dựng nước để ra công khai. Bác dám gọi là Đảng Lao động (1961). Nhưng đến thời còn Đế quốc, còn các kiểu chiến tranh, còn sự bất công của loài người, thì trở lại tên Đảng Cộng sản, Đảng Tiền phong để đấu tranh là cần thiết cho cả cộng đồng.

2- BÀI HỌC VỀ ĐẠO ĐỨC, TÁC PHONG, LỐI SỐNG:

Tấm gương lớn thứ hai của Bác để lại, không chỉ cán bộ các cấp và thường dân, mà cả hai muốn sống tốt, sống đẹp, sống có ích cho đời cũng từng noi theo, và biết ơn ca ngoại vì đó là đạo đức làm người.

Biểu hiện cụ thể của Bác, ta có thể kể đầu dòng từ lời nói, cử chỉ, việc làm:

- Giành được chính quyền cho dân tồi, không ở trong “dinh còn hôi mùi Toàn quyền”, chọn căn phòng nhỏ người phục vụ, cho đến sau này, quen kiểu nhà sàn ở chiến khu.

- Chủ tịch nước mặc áo vá, là hạnh phúc cho dân”.

- Cách mạng phân công việc gì cứ gắng làm tròn, như các kim trên chiếc đồng hồ chạy lung tung lên thì còn gì là bộ máy… (Cũng như nay ta lo chạy chức, chạy quyền, chạy danh thì làm gì có vinh dự).

- Công tác gì, hoạt động gì cũng có khi lầm, khi sai, sai thì phải biết cách sửa, Bác từng khóc trước Quốc hội về sai sót cải cách ruộng đất. (Biết sai mà đổ vấy cho người khác, chạy tội là hèn).

- Không chịu tạc tượng: “Mong manh áo vải hồn muôn trượng/ Hơn tượng đồng phơi giữa lối mòn”1 .

- Bác từng để nguyên đĩa thịt gà/ ăn trọn một quả cà xứ Nghệ2 .

- Năm Nhà xuất bản Văn học chọn in tập “Hồ Chí Minh – thơ”, đồng chí Trường Chinh bảo tôi: “Nên nhớ, hồi đầu cách mạng, ai đó viết bài ca ngợi Bác, có câu “Tiếng Người vang chuyển động mấy kinh thành” thì có thể, nhưng “Chân người bước khiến giật mình vũ trụ” thì không đúng! Bác nghe cũng khó chịu, ta không nên chọn bài ấy”. Và tất nhiên, Bác cũng chẳng “coi rẻ thân như cỏ nội hoa hèn”… làm người ai chẳng có khi tiếc, hoặc ham, nhưng với Bác chỉ “Tiếc là không được phục vụ nhân dân hơn”, và chỉ có một ham muốn tột bậc là dân ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành… (Di chúc).

3- LẠC QUAN CÁCH MẠNG, LAN TỎA NIỀM VUI CHUNG:

Sự đời, cuộc sống và cả thiên nhiên còn trong quy luật biến chuyển bất thường, cách mạng còn trên đường dài, những cặp từ đối xứng như đúng – sai, tốt – xấu, thắng – bại, vui – buồn còn luôn hiển hiện. Ngoại trừ thiên nhiên vô định, trừ những kẻ độc ác, bất lương, ích kỷ hại dân gây chết chóc oán thù, ai biết làm người, dẫu đời riêng có chịu thiệt thòi, có gặp rủi ro, mất mát, nhưng nhờ nhận thức và có nghị lực, coi đói là thử thách mình, để tạo ra niềm tin, yêu đời, để rồi vui vẻ mà sống tiếp.

Chính cuộc đời và sự nghiệp cho ta thêm bài học này.

- Sang Nga, đọc tác phẩm của Lê nin, ngồi một mình trong phòng mà tôi đã reo lên: “Hỡi đồng bào đang bị đọa đày đau khổ… con đường giải phóng là đây”… để rồi viết nên Bản án chế độ thực dân Pháp.

Một năm ròng bị tù đày đau khổ, xiềng xích thay dây trói mà nghe như “nhạc ngựa leng reng, “Giải lên tàu”, ngồi trên đống than còn hơn “những ngày cuốc bộ”; Trong tù bệnh nặng càng cay đắng/ Đứng khóc mà ta vẫn hát tràn!. Mọi lời tố cáo địch, nghị lực vượt khổ đã tạo cho Bác niềm tin “Hết mưa là nắng hửng lên thôi”… khi thấy Đất trời một thoáng thu màn ướt/ Đất nước huy hoàng trải gấm phơi.

Lại nữa, thời đạn bom hai cuộc chiến, “60 tuổi còn đang xuân chán… để rồi năm chiến đấu nào cũng có thư mừng Tết cho đến Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn”.

Miêu tả Thúy Kiều, khi trao được duyên cho cô em chờ tái hồi Kim Trọng, thì “chị dù thịt nát xương mòn/ mỉm cười chín suối hãy còn thơm lây” để thi hào Nguyễn Du tin tưởng mà khép lại truyện thơ, kỳ vọng “mua vui cũng được một vài trống canh”. Với một vĩ nhân anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa như Hồ Chí Minh, suốt đời chỉ vì dân mà đến 2-9-1969, còn tỉnh giấc để nhắc: Cho dân vui với ngày Độc lập sao đến giờ chưa đốt pháo bông?” Thiết nghĩ, càng nên báo cáo cùng Người, những gương lạc quan cách mạng của Bác mà tuổi trẻ reo hò chiến thắng, dân ta mừng ngày một đổi đời, bạn bè ta đã chia vui. Nghề văn ngày càng dí dỏm… và xét cho cùng: Bé sinh ra cốt để cười, nên già càng thanh thản bước”.

Viết ở tuổi 92

--------------

1. Thơ Việt Phương. 2. Thơ Tố Hữu.

Tác giả: Tùy bút của Hoàng Minh Châu
Nguồn Văn nghệ số 21/2022
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg TS9-3886-2.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg TS9-3905-1.jpg TS9-3865-1.jpg TS9-3830-2.jpg TS9-3931-2.jpg TS9-3853-2.jpg TS9-3948-1.jpg TS9-3856-2.jpg TS9-3760-2.jpg NIK-5090.jpg NIK-5045.jpg NIK-4980.jpg NIK-4997.jpg NIK-5102.jpg NIK-5054.jpg NIK-4995.jpg NIK-5014.jpg NIK-5108.jpg NIK-5072.jpg NIK-5015.jpg NIK-5118.jpg NIK-5078.jpg NIK-5034.jpg NIK-4996.jpg IMG-8507.jpg 15777046-1794464720803325-4664872810918106109-o-1.jpg NIK-6861-1.jpg DSC-2031.jpg IMG-8487.jpg IMG-8493.jpg FN1A8305.jpg cup-bb-17.jpg IMG-8495.jpg 44251966-2566673110013320-125322030391230464-n.jpg NIK4938.jpg NIK7698.jpg cup-bb-17.jpg dan-phong.jpg gaogiong.jpg gothap.jpg langcu.jpg langhoa.jpg dongsen.jpg
THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập2
  • Hôm nay670
  • Tháng hiện tại49,902
  • Tổng lượt truy cập1,372,604
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây