Trải lòng ra với đời

Thứ ba - 13/10/2020 15:44
Tôi quen biết và chơi thân với nhà thơ, Tiến sĩ Trần Đăng Thao, kể cũng đã gần vài chục năm. Cũng đã đọc thơ Trần Đăng Thao trên các báo từ khi anh còn là Tổng biên tập báo Giáo dục & Thời đại. Từ khi về hưu đến nay, Trần Đăng Thao vẫn đắm đuối với thơ. Gần đây, hầu như ngày nào anh cũng có thơ đăng trên trang cá nhân của mình. Có ngày cả đôi ba bài, chủ yếu là thơ ngắn, bốn câu. Theo chỗ tôi biết, đến nay, Trần Đăng Thao cũng đã viết hàng ngàn, thậm chí đến khoảng ba ngàn bài thơ ngắn dài các kiểu. Mà cũng khá nhiều bài đáng đọc. Một số bài thuộc loại hay. Điều này, ở tuổi anh, làm được như thế thật đáng nể phục.
111

Mùa chim Lạc bay về là tập thơ mới nhất của Trần Đăng Thao, dày khoảng 300 trang, với hơn trăm bài. Nội dung mới, nhưng hình thức chủ yếu là thơ cổ thể, biến thể. Có khoảng non chục bài tứ tuyệt, còn thì là thơ ngũ ngôn, thất ngôn, xen lẫn thơ tự do và thơ lục bát truyền thống dân tộc. Đề tài rộng rãi và phong phú, trải dài, trải rộng gần xa, khắp Đông Tây kim cổ... Song hầu như các bài đều hướng tới một đối tượng trữ tình cụ thể. Người đọc không phải tìm kiếm nhân vật trữ tình mà thi nhân trải lòng tâm sự. Đối tượng ấy, chẳng những là một địa danh lịch sử, ở trong nước Việt ta rộng dài Nam Bắc, mà còn được mở rộng ra ở khắp trời Âu, Á, nơi tác giả có dịp đi đến, đi qua… Điều ấy cho thấy sự từng trải của một nhà thơ mang trong mình những hiểu biết sâu rộng, những cảm thức sâu sắc về lịch sử, về văn hóa, chẳng những ở nước ta, mà còn là bao la nhân loại: Ngày giỗ Tổ, con cháu về đông đúc/ Ngựa xe đi chật chội quảng trường/ Trong nắng sớm, mặt người đơm ngọc/ Sáng hừng lên thời đại Hùng Vương. (Tháng ba lên đền Hùng)

Sau khi đã tái hiện cảnh con cháu các vua Hùng ngày nay hội tụ quanh đền Hùng, làm lễ dâng hương lên Tổ tiên người Việt những sản vật bản địa truyền thống thôn quê dân dã đã mấy ngàn năm, thi nhân chợt cảnh báo: Con thú hai chân vẫn rình rập nhà ta/ Phải giữ lấy non sông gấm vóc/ Biển máu xương mới có được sơn hà.

Và: Hãy nổi trống lên!/ Nghìn mường vạn bản/ Từ Trường Sa/ Tới đỉnh Trường Sơn/ Biển Đông cuộn sóng ngày dâng Tổ/ Nước non này/ Gấm vóc đẹp tươi hơn! (Tháng ba lên đền Hùng)

Trần Đăng Thao là một nhà thơ từng nhiều năm sống, dạy học bên Trung Quốc. Anh đã tự trang bị cho mình cái vốn chữ Hán khá chắc chắn, theo đó là cái vốn văn hóa và lịch sử phong phú. Bài thơ Đường Lâm (Tặng Hà Nguyên Huyến), tác giả thể hiện cảm xúc về nhân vật lịch sử Ngô Quyền, người anh hùng dân tộc đã khởi binh chống lại ách đô hộ của nhà Đông Hán, giành lại quyền tự chủ, sau hàng ngàn năm chúng đô hộ nước ta: Đâu bãi ngày xưa đỗ ngựa vàng?/ Đâu đàn voi chiến thét âm vang?/ Còn đây rặng duối ngàn năm tuổi/ Rừng Cấm vào Thu nắng ngút ngàn.

Rồi thì: “Từ đất thiêng này vua dựng nước/ Đại La một trận dựng cơ đồ/ Bạch Đằng trỏ kiếm tan Hoằng Thao/ Xác giặc chìm sâu bãi cọc xưa”…

Đường Lâm, trong cảm thức của thi nhân, như thể đang trào ra cái mạch nguồn lịch sử vô cùng vô tận. Từ Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng đến Ngô Quyền, tiếp nối là biết bao anh hùng xưa không sao kể hết: Mảnh đất Đường Lâm chính địa linh/ Hai vua dựng nghiệp-bậc anh minh/ Thà chết còn hơn nhìn quốc nhục/ Thám Hoa tử tiết, chúa Tàu kinh!

“Thám hoa tử tiết” trong thơ này, chẳng phải là Thám hoa Giang Văn Minh, vị sứ thần bất khuất, bị tên vua độc ác nhà Minh sai mổ bụng moi gan đấy sao? Lấy cái chết, để báo đền ơn nước, để khẳng định ý chí bất diệt của người Việt trước kẻ thù truyền kiếp, mấy ai được như thế?

Thi nhân cảm thán: Con ngước nhìn lên trời non Tản/ Ngàn năm mây trắng, nắng lầu son/ Tản Viên Sơn Thánh ngồi điện ngọc/ Trăng tỏa Đường Lâm/ Một chấm tròn.

Trần Đăng Thao viết thơ dâng Mẹ, dâng Cha. Anh viết về người bạn đời tao khang quý mến của mình, với giọng điệu đùa vui tếu táo mà sâu nặng nghĩa tình. Anh viết về anh trai, em gái, về học trò của anh từng nhiều năm ở Quế Lâm bên Tàu, sau mấy chục năm xa cách. Anh còn viết về những nhà thơ mà anh quý trọng, ở nhiều thế hệ, với một tình cảm vừa chân thành, pha chút trào lộng nhẹ nhàng mà vẫn tao nhã thân thiện.

Trần Đăng Thao viết thơ tứ tuyệt vào loại có hạng. Anh đã từng đoạt giải nhất trong một cuộc thi thơ tứ tuyệt, cách nay vài chục năm. Ở Mùa chim Lạc bay về, tác giả chỉ đưa vào đây mấy bài thôi: Xao xác canh dài lắng tiếng ve/ Hút sâu ngõ nhỏ lối em về/ Trăng đêm Phủ Lý chừng viên mãn/ Vời vợi vàng gieo theo miệt đê. (Trăng đêm Phủ Lý)

Hoặc như: Xứ Mường kỳ ngộ kết thiên duyên/ Cây bút tài hoa trấn đất thiêng/ Nét cọ dệt nên hồn Tây Bắc/ Sông Đà trôi giữa ráng chiều nghiêng. (Tài hoa - Tặng họa sĩ Nguyễn Hải)

Hy vọng nay mai Trần Đăng Thao sẽ xuất bản một số tập thơ bốn câu, vốn là sở trường của anh.

Có thể nói, với tập thơ Mùa chim Lạc bay về, Trần Đăng Thao đã thể hiện được phong cốt của một nhà thơ đầy bản lĩnh và cũng đầy cá tính. Nhưng điều gây được ấn tượng với người đọc, lại chính là ở những suy nghiệm sâu sắc của anh về lẽ đời, về phận người, về nhân tình thế thái. Đằng sau cái xuề xòa, tếu táo, trào lộng nhẹ nhàng, hóm hỉnh, lại chính là một tình yêu mến bao la mà sâu sắc. Đó cũng chính là chỗ thành công nhất của một thi nhân từng sống nhiều, trải nghiệm nhiều.

Như trên đã nói, thơ Trần Đăng Thao không mới về hình thức. Anh cũng không quan tâm nhiều đến việc đổi mới hình thức thơ, gây sự chú nhất thời. Điều này thì khác với phần đông các nhà thơ trẻ, hoặc không còn trẻ, nhưng ham sự cách tân. Cách tân, đổi mới thơ là cần thiết, nhưng hiệu quả như thế nào, đó mới là điều nên nghĩ ngợi. Trần Đăng Thao kiên trì sử dụng kiểu thơ chuẩn mực, truyền thống về hình thức, nhưng là để chuyển tải tâm tư, tình cảm của con người hiện đại. Khuôn thước mà vẫn mới mẻ. Thơ Trần Đăng Thao không có chữ thừa. Điều này, chứng tỏ anh là một nhà thơ rất chắc chắn và điêu luyện trong sử dụng ngôn ngữ.

Bạn đọc đang vui lòng chờ đợi những tập thơ liên tiếp sắp ra đời của nhà thơ Trần Đăng Thao, như một dòng thơ đầy tiềm năng và nhiệt huyết yêu đời…

Tác giả: Vũ Bình Lục
Nguồn Văn nghệ số 41/2020

 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
906029e10ba3d7fd8eb2.jpg 32b8e242c0001c5e4511-1.jpg f774eba794e548bb11f4.jpg 7a0a8baca9ee75b02cff.jpg dcd1d242f0002c5e7511.jpg 23289506b7446b1a3255.jpg 66d134e644a498fac1b5-1.jpg 8a334df96fbbb3e5eaaa.jpg ec1643b261f0bdaee4e1.jpg 75528951ab13774d2e02.jpg 740f0438267afa24a36b.jpg 9e931db13ff3e3adbae2.jpg eef9d3a2f1e02dbe74f1.jpg ac94b8a49de641b818f7.jpg ae0f6bdb499995c7cc88.jpg 895e11f733b5efebb6a4.jpg 27c48a2ea86c74322d7d-1.jpg f7b945c06782bbdce293.jpg 0f6e3f741c36c0689927.jpg c23927250467d8398176.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg 35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg
  • Đang truy cập20
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm19
  • Hôm nay2,365
  • Tháng hiện tại102,443
  • Tổng lượt truy cập2,947,646
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây