Nhà báo trẻ và câu chuyện ĐỀ TÀI

Thứ sáu - 09/07/2021 15:04
Có lẽ, đối với các phóng viên, nhà báo trẻ, “bí” đề tài là câu chuyện muôn thuở, mà để giải quyết vấn đề này, cần thời gian, kinh nghiệm và cả sự sáng tạo trong tư duy của người làm báo.

TẠI SAO LẠI BÍ ĐỀ TÀI?

Có một kỷ niệm khá buồn mà tôi không thể quên trong quá trình học tập và làm báo của mình, liên quan đến khóa luận tốt nghiệp đại học. Tôi quyết định chọn thực hiện khóa luận bằng một tác phẩm truyền hình, dù trước đó, kinh nghiệm về sản xuất truyền hình của bản thân rất hạn chế, Thêm vào đó, vì ít đi thực tế, nên việc lựa chọn đề tài của tôi gặp nhiều khó khăn. Sau cùng, tôi quyết định thực hiện một phóng sự có tựa đề “Rừng ngủ”. Nội dung của phóng sự nói về thực trạng một khu rừng nguyên sinh tại huyện Hà Trung, dù có rất nhiều tiềm năng về du lịch, khoa học và kinh tế, nhưng gần như chưa được khai thác. Đây là đề tài khó thực hiện, nhất là với một người non kinh nghiệm như tôi. Giảng viên hướng dẫn cũng như các anh chị phóng viên đi trước đều khuyên tôi nên cân nhắc. Tuy nhiên, tôi quyết định vẫn thực hiện đề tài, và kết quả, phóng sự không được đánh giá cao.
Đây là bài học cho tôi, và có lẽ, cho rất nhiều, sinh viên báo chí chuẩn bị ra trường hoặc mới ra trường. Ở thời của mình, khi còn ngồi trên ghế giảng đường đại học, chúng tôi cũng được nhà trường tạo điều kiện cho đi thực tế. Tuy nhiên, về căn bản, kiến thức thu lượm được vẫn chủ yếu là lý thuyết. Do đó, khi đi làm, chúng tôi mất khoảng một thời gian để tiếp cận thực tế, làm quen với đặc thù công việc của cơ quan báo chí mà mình công tác. Và tất nhiên, với những phóng viên trẻ, trong giai đoạn này, việc “bí” đề tài sẽ diễn ra thường xuyên hơn so với các phóng viên có kinh nghiệm. Đó là chưa kể, do thiếu kĩ năng, kinh nghiệm, dù có đề tài hay thì chưa chắc phóng viên trẻ cũng có thể triển khai thành tác phẩm báo chí chất lượng cao.
111
"Săn" được đề tài hay luôn không dễ dàng. Ảnh: TL
TÌM ĐỀ TÀI TỪ CUỘC SỐNG HÀNG NGÀY, VỚI GÓC TIẾP CẬN MỚI

Khi tôi mới về Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hóa, chuyến công tác xa đầu tiên của tôi là được theo những phóng viên lớn tuổi lên các xã Mường Mìn, Sơn Thủy của huyện Quan Sơn. Thời ấy, đường đến Mường Mìn, Sơn Thủy còn rất gập ghềnh, gian khổ. Suốt chuyến đi, tôi băn khoăn vì không biết mình sẽ phải tìm kiếm đề tài như thế nào, khi chưa một lần đặt chân tới vùng đất xa xôi đó.


Thế nhưng, chỉ trong 3 ngày đi thực tế vào các bản làng của hai xã, tôi được trải nghiệm nhiều phong tục tập quán độc đáo của đồng bào dân tộc Thái nơi đây. Trong các bản, mỗi khi vào mùa, những người phụ nữ sẽ lên đồi lấy bông lau về làm thành chăn ấm nệm êm phục vụ gia đình. Những cô gái chưa chồng, khi xuất giá, sẽ mang theo chăn đệm tự làm, vừa như một món hồi môn, vừa thể hiện được sự khéo tay, đảm đang của mình. Hay tục xuống suối bắt cá, rồi đem về ủ chua trong ống nứa để tạo thành một món ẩm thực đặc sắc cũng đem lại cho tôi nhiều cảm nhận thú vị. Từ những  “thông tin” có vẻ rất đời thường ấy, tôi đã viết được một tuyến bài phát thanh, phản ánh những nét văn hóa của đồng bào dân tộc Thái ở Mường Mìn, Sơn Thủy...

Có khá nhiều phóng viên trẻ quan niệm rằng, đề tài báo chí là điều gì đó rất to tát, có tính vĩ mô. Trong khi thực tế, đề tài luôn ở rất gần chúng ta, luôn hiện hữu trong đời sống xã hội, chỉ là chúng ta có chịu khó quan sát và tìm hiểu hay không mà thôi.


Nhiều đề tài báo chí, tưởng chừng như đã rất quen thuộc, nhưng chúng ta vẫn có thể tiếp cận theo cách nhìn hoàn toàn mới, để tạo ra tác phẩm mang “màu sắc” riêng. Còn nhớ, cách đây khoảng 10 năm, bản Poọng, xã Tam Chung, huyện Mường Lát trở thành điểm nóng trên báo chí cả nước, bởi tình trạng nghiện ma túy, nhiễm HIV của người dân diễn ra rất trầm trọng. Khi tôi tiếp cận đề tài, đã có nhiều báo trung ương và địa phương phản ánh vấn đề này. Thay vì đưa số liệu bao nhiêu người bị nhiễm HIV, bao nhiêu người nghiện ma túy, sự hoang mang của dân bản..., tôi tìm cách thể hiện mới, khi chọn nhân vật chính cho phóng sự của mình là 2 chị em Hà Thị Thoái, Hà Văn Thường, có bố và mẹ bị nhiễm HIV đều đã qua đời. Bi kịch của gia đình, bi kịch của bản làng, qua lăng kính của hai đứa trẻ, dù đầy xót xa nhưng cũng đượm màu hy vọng về ngày mai đổi thay.

SỰ HỖ TRỢ CỦA ĐỒNG NGHIỆP, KHÁN GIẢ TRONG LỰA CHỌN ĐỀ TÀI

Trong cuộc đời làm báo, có lẽ ai cũng từng trải qua những thời điểm “bí” đề tài, chứ không riêng gì các phóng viên trẻ. Vậy nên, sự hỗ trợ của đồng nghiệp hay thông tin từ khán giả, bạn đọc đôi khi sẽ rất cần thiết để phóng viên tìm kiếm đề tài cho mình. Khi tôi mới về Đài công tác được vài tháng, chưa có tác phẩm báo chí nào để lại dấu ấn, nhà báo Mai Hương đã gợi ý tôi nên làm phóng sự về một cô bé mới 12 tuổi ở huyện Thạch Thành bị xâm hại tình dục, dẫn đến có con. Tôi tiếp nhận đề tài ấy và triển khai. Quả thật, khi về đến Thạch Thành, mới thấy cô bé và gia đình em phải chịu bi kịch lớn đến nhường nào. Trong căn nhà lụp xụp, giữa mùa hè nóng bức, cô bé 12 tuổi ôm con trong lòng, liên tục khóc. Gia đình bức xúc, bởi tại địa phương, rất nhiều đồn đoán ác ý làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể trạng, tâm sinh lý của “bà mẹ trẻ con”. Phóng sự “ Câu chuyện của sản phụ 12 tuổi...” sau đó đã nhận được khá nhiều sự quan tâm và tôi có giải thưởng báo chí đầu tiên, một giải thưởng nhỏ, nhưng là sự động viên rất lớn để tôi càng gắn bó với sự nghiệp báo chí.


Việc tiếp cận thông tin phản ánh của khán giả cũng là một trong những kênh giúp chúng tôi có đề tài làm chương trình. Từ những đơn thư bạn đọc, nhiều đồng nghiệp của tôi đã triển khai thành tác phẩm, và giành được những giải thưởng báo chí quan trọng.

Có lẽ, với người làm báo, nhất là người làm báo trẻ, tình trạng “bí” đề tài vẫn diễn ra lúc này lúc khác, chỉ là nhiều hay ít đối với từng cá nhân nhà báo. Nhưng, khách quan nhìn nhận, đề tài báo chí luôn tồn tại trong cuộc sống của chúng ta. Vậy nên, việc “bí” đề tài hay không, đa phần nằm ở tư duy nhà báo. Nếu chúng ta đam mê và tâm huyết với nghề báo, chịu khó tìm hiểu, nắm bắt thông tin, cọ xát nhiều với cơ sở, tôi cho rằng, tình trạng này sẽ được giải quyết tốt. 
 
Lam Giang

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

THƯ VIỆN ẢNH ĐẸP
35021b9c0ee1cfbf96f0-1.jpg ffc69024855944071d48-1.jpg 87e8e87cfd013c5f6510-1.jpg f7a58a679f1a5e44070b-1.jpg 5b9e981a8d674c391576-1.jpg dfefc79bd2e613b84af7-1.jpg 02ac9b4b8e364f681627-1.jpg 142989b99cc45d9a04d5-1.jpg fe3d1d75bf087e562719.jpg 94d3461b53669238cb77-1.jpg f38c46ee539392cdcb82-1.jpg 7f5885f9908451da0895-1.jpg e5c4472a52579309ca46-1.jpg 3b20a26fb712764c2f03-1.jpg 0506885d9d205c7e0531-1.jpg 1389b67fa302625c3b13-1.jpg f69297bc83c1429f1bd0-1.jpg 33f61d080875c92b9064-1.jpg e71f3a932feeeeb0b7ff-1.jpg 3b4258344c498d17d458-2-1.jpg aecc18440d39cc679528-1.jpg 01b53b002e7def23b66c-1.jpg 7536f22be75626087f47-1.jpg f87058784d058c5bd514-1.jpg 48dd535d4620877ede31-1.jpg ea6a58024d7f8c21d56e-1-1.jpg 4f0be64af33732696b26-1.jpg b673068913f4d2aa8be5-1.jpg 1d4bb15da420657e3c31-1.jpg d5502603818e4ad0139f.jpg c364cdd36a5ea100f84f.jpg 4126eb8e4c03875dde12.jpg 520c873d23b0e8eeb1a1.jpg 8f815695f21839466009.jpg eb2c4421e0ac2bf272bd.jpg cd43fd4859c5929bcbd4-1.jpg 0905f0a2572f9c71c53e.jpg a7896047c7ca0c9455db.jpg 0b4698843f09f457ad18.jpg f369334897c55c9b05d4.jpg d203ce4d69c0a29efbd1.jpg b91ad73673bbb8e5e1aa-1.jpg 35b9c64f61c2aa9cf3d3.jpg d9977394d7191c474508.jpg b94a739fd4121f4c4603.jpg 2799f500528d99d3c09c-1.jpg 370c09e6ae6b65353c7a.jpg 3b96701bd7961cc84587.jpg IMG-8018-2.jpg IMG-8016-1.jpg IMG-8013-1.jpg IMG-8015-1.jpg IMG-8020-1.jpg IMG-8014-1.jpg IMG-8021-1.jpg IMG-8007-1.jpg IMG-8017-1.jpg IMG-5494.jpg IMG-5518.jpg IMG-5501.jpg IMG-5507.jpg IMG-5513.jpg IMG-5493.jpg IMG-5517.jpg IMG-5500.jpg IMG-5505.jpg IMG-5512.jpg IMG-5489-1.jpg IMG-5516.jpg IMG-5498.jpg IMG-5504.jpg IMG-5510.jpg IMG-5515.jpg IMG-5497.jpg IMG-5529.jpg IMG-5503.jpg IMG-5509.jpg IMG-5514.jpg TS9-3886-2.jpg TS9-3861-2.jpg TS9-3794-2.jpg TS9-3905-1.jpg TS9-3865-1.jpg TS9-3830-2.jpg TS9-3931-2.jpg TS9-3853-2.jpg TS9-3948-1.jpg TS9-3856-2.jpg TS9-3760-2.jpg NIK-5090.jpg NIK-5045.jpg NIK-4980.jpg NIK-4997.jpg NIK-5102.jpg NIK-5054.jpg NIK-4995.jpg NIK-5014.jpg NIK-5108.jpg NIK-5072.jpg NIK-5015.jpg NIK-5118.jpg NIK-5078.jpg NIK-5034.jpg NIK-4996.jpg IMG-8507.jpg 15777046-1794464720803325-4664872810918106109-o-1.jpg NIK-6861-1.jpg DSC-2031.jpg IMG-8487.jpg IMG-8493.jpg FN1A8305.jpg cup-bb-17.jpg IMG-8495.jpg 44251966-2566673110013320-125322030391230464-n.jpg NIK4938.jpg NIK7698.jpg cup-bb-17.jpg dan-phong.jpg gaogiong.jpg gothap.jpg langcu.jpg langhoa.jpg dongsen.jpg
THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập15
  • Hôm nay3,389
  • Tháng hiện tại29,790
  • Tổng lượt truy cập1,492,623
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây